Khoa Chấn thương chỉnh hình và Y học thể thao, Bệnh viện Đại học Y Dược vừa điều trị cho bệnh nhi Đ.H.A (14 tuổi), bị chấn thương vai phải sau tai nạn xe đạp điện. Trẻ nhập viện trong tình trạng đau nhiều, sưng nề, biến dạng vùng vai và gần như không thể vận động cánh tay. Kết quả chụp X-quang cho thấy gãy đầu trên xương cánh tay phải di lệch nhiều.

 Bác sĩ thăm khám cho bệnh nhân sau phẫu thuật. 

Trước đó, bệnh nhi được thăm khám tại một cơ sở y tế khác và được tư vấn phẫu thuật mổ mở với đường rạch da dài. Do trẻ đang trong giai đoạn phát triển, gia đình lo ngại nguy cơ tổn thương mô mềm, ảnh hưởng vùng sụn tăng trưởng cũng như để lại sẹo lớn.

Theo bác sĩ Nguyễn Huy Phương, Trưởng khoa Chấn thương chỉnh hình và Y học thể thao, ở trẻ em và trẻ vị thành niên, hệ xương vẫn đang phát triển, đặc biệt sụn tăng trưởng ở đầu các xương dài có vai trò quan trọng. Vì vậy, điều trị không chỉ nhằm đưa ổ gãy về đúng vị trí mà còn phải hạn chế tối đa tổn thương mô mềm, màng xương và nguồn cấp máu nuôi xương. Sau khi đánh giá mức độ di lệch và đặc điểm đường gãy, ê-kíp quyết định nắn chỉnh kín và kết hợp xương bằng đinh nội tủy đàn hồi (ESIN-Elastic Stable Intramedullary Nailing), cụ thể là đinh Metaizeau, dưới sự hỗ trợ của hệ thống X-quang tăng sáng C-arm. Thay vì mở trực tiếp ổ gãy, các bác sĩ chỉ tạo hai đường rạch da khoảng 5mm ở vùng đầu dưới xương cánh tay. Hai đinh đàn hồi được đưa vào trong ống tủy. Dưới sự kiểm soát liên tục của C-arm, bác sĩ nắn chỉnh ổ gãy, phục hồi trục xương và đưa đinh lên vùng đầu trên xương cánh tay để duy trì kết quả nắn chỉnh. Ca phẫu thuật kéo dài khoảng 60 phút. X-quang sau mổ cho thấy ổ gãy được nắn chỉnh tốt, trục xương được phục hồi. Đến ngày thứ ba sau phẫu thuật, bệnh nhi đã có thể chủ động vận động cánh tay phải; hai vết mổ nhỏ tiến triển tốt.

“Điều quan trọng là chúng tôi không phải mở và bóc tách trực tiếp ổ gãy. Nhờ đó có thể hạn chế tổn thương mô mềm, bảo tồn màng xương và nguồn cấp máu quanh ổ gãy, đồng thời hạn chế ảnh hưởng đến vùng sụn tăng trưởng”, bác sĩ Nguyễn Huy Phương cho biết.

Theo các bác sĩ, đây là kỹ thuật có ưu điểm rõ rệt trong những trường hợp trẻ có chỉ định phù hợp, bởi hạn chế bóc tách mô mềm, bảo tồn môi trường sinh học quanh ổ gãy và giảm kích thước sẹo mổ. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp gãy đầu trên xương cánh tay ở trẻ đều cần phẫu thuật hoặc phù hợp với đóng đinh nội tủy đàn hồi. Việc lựa chọn phương pháp phải căn cứ vào độ tuổi, mức độ di lệch, hình thái đường gãy, tình trạng sụn tăng trưởng và tổn thương phần mềm.

Từ trường hợp trên, các bác sĩ đặc biệt cảnh báo nguy cơ chấn thương ở trẻ khi sử dụng xe đạp điện. Việc điều khiển phương tiện không đúng kỹ thuật, thiếu kỹ năng xử lý tình huống hoặc không tuân thủ quy định an toàn giao thông có thể dẫn đến những chấn thương nghiêm trọng. Phụ huynh cần hướng dẫn trẻ kỹ năng điều khiển xe, đội mũ bảo hiểm đúng quy cách và tuân thủ quy định khi tham gia giao thông. Khi trẻ không may gặp tai nạn, nếu xuất hiện đau nhiều, sưng nề, biến dạng hoặc mất khả năng vận động tay chân, tuyệt đối không tự nắn chỉnh. Chi bị thương cần được cố định tạm thời và đưa trẻ đến cơ sở y tế có chuyên khoa chấn thương chỉnh hình càng sớm càng tốt.