Chương trình 135 đã giúp cho hàng trăm hộ dân ở xã Thiệu Hưng, huyện Lộc Ninh (Bình Phước) có đất sản xuất ổn định đời sống.
Công cuộc xóa đói giảm nghèo ở Việt Nam đã thu được những thành tựu đáng kể, tuy nhiên, tỷ lệ hộ nghèo ở nước ta vẫn còn cao (nhất là ở vùng cao, vùng sâu, vùng xa). Ngày 6-3 tại Hà Nội, Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội Ủy ban Dân tộc đã tổ chức họp báo, đánh giá kết quả và triển khai chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo giai đoạn 2006-2010 và Chương trình 135 giai đoạn II.

Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo và việc làm đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 143/2001/QĐ-TTg ngày 27-9-2001. Thông qua thực hiện chương trình đã có 4,354 triệu lượt người nghèo được hướng dẫn cách làm ăn và khuyến nông, lâm, ngư thông qua 50 nghìn lớp tập huấn kỹ thuật và 6 nghìn mô hình trình diễn; hơn 1.000 công trình hạ tầng thiết yếu đã được đầu tư và phát huy hiệu quả ở 997 xã nghèo; 11 triệu lượt người nghèo được khám, chữa bệnh miễn phí. 15 triệu lượt học sinh nghèo và dân tộc thiểu số được giảm học phí, được cấp, mượn sách giáo khoa, vở viết; hỗ trợ làm mới và sửa chữa 432.700 căn nhà, đã có 21 tỉnh được công nhận hoàn thành chương trình nhà dột nát cho các hộ nghèo.

Những nỗ lực trên đã làm giảm nhanh tỷ lệ hộ nghèo cả nước từ 17,2% (2001) xuống dưới 7% vào năm 2005 (theo chuẩn cũ); bình quân mỗi năm giảm 340.000 hộ. Cả nước đã hoàn thành mục tiêu giảm nghèo trước một năm so với kế hoạch.

Kết quả điều tra tháng 12 năm 2005, theo chuẩn nghèo mới, cả nước còn khoảng 3,9 triệu hộ nghèo (chiếm 22% số hộ toàn quốc). Vùng có tỷ lệ hộ nghèo cao nhất là Tây Bắc (42%), Tây Nguyên (38%), vùng Đông Nam Bộ (9%)… Theo Bộ trưởng Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội Nguyễn Thị Hằng: “Nhờ sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ, kiểm tra thường xuyên nên đến nay 64 tỉnh, thành phố đã có chương trình giảm nghèo giai đoạn 2006-2010 được thông qua cấp ủy, Hội đồng nhân dân và Quyết định phê duyệt chương trình của ủy ban nhân dân cấp tỉnh”.

Trong năm 2006 đã có 1,566 triệu hộ nghèo được vay vốn tín dụng ưu đãi; 12 nghìn lớp tập huấn chuyển giao kỹ thuật, 1.500 mô hình trình diễn được triển khai và hàng trăm công trình thủy lợi, điện trường học, bệnh xá, đường giao thông được cải tạo và làm mới. Đến cuối năm 2006, tỷ lệ hộ nghèo cả nước còn 18,1% (theo chuẩn mới), giảm hơn 3% so với giữa năm 2005.

Đồng chí KSo Phước, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc cho biết:

- Chương trình 135 mang tính tổng hợp với nhiều quyết sách đặc biệt, là bước đột phá quan trọng cho sự phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc và miền núi.

Qua 7 năm thực hiện Chương trình 135 giai đoạn 1 (1999-2005) đã làm thay đổi rất cơ bản bộ mặt nông thôn miền núi, các xã đặc biệt khó khăn trên các lĩnh vực đời sống xã hội: văn hoá, y tế, giáo dục và sức khỏe cộng đồng. Chương trình đã hội tụ được tình cảm, trách nhiệm và sự giúp đỡ của nhân dân cả nước đối với vùng đồng bào các dân tộc tại các xã đặc biệt khó khăn vùng sâu, vùng xa thu hút được sự quan tâm lãnh đạo và chỉ đạo của các cấp, các ngành, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị xã hội từ trung ương đến địa phương.

Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo 2006-2010 đã đề ra 9 chỉ tiêu cụ thể. Bổ sung thêm các chính sách, dự án và hoạt động mới như: dạy nghề cho người nghèo; hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng thiết yếu cho các xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang, ven biển và hải đảo; chính sách trợ giúp pháp lý; hoạt động truyền thông và giám sát đánh giá. Nguồn vốn trong chương trình ngoài 12.472 tỷ đồng hỗ trợ từ ngân sách trung ương, các địa phương phải bố trí tối thiểu bằng 1% ngân sách hằng năm của địa phương để thực hiện.

Ông John Hendra, Điều phối viên thường trực của Liên hợp quốc tại Việt Nam đã đánh giá về cuộc chiến xóa đói giảm nghèo ở Việt Nam: “Việt Nam đã đưa 20% dân số cả nước thoát nghèo, đó là công việc không dễ dàng. Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo và Chương trình 135 giai đoạn II chứng tỏ Đảng, Chính phủ và toàn dân Việt Nam cam kết đẩy nhanh cuộc chiến chống đói nghèo cao hơn nữa. Chính phủ tạo ra cơ hội đóng góp của các tổ chức quốc tế, các quốc gia trong nỗ lực xóa nghèo của Việt Nam nhất là hỗ trợ về mặt kỹ thuật. Số tiền 300 triệu USD góp phần vào việc xóa nghèo ở Việt Nam là sự đánh giá quan trọng trong công tác xóa đói giảm nghèo của Việt Nam”.

Ông John Hendra ca ngợi sự hiệp đồng chặt chẽ của Bộ Lao động- Thương binh và Xã hội, Ủy ban Dân tộc và các cơ quan, ban ngành chức năng trong đó có Bộ Quốc phòng để tạo ra được kết quả và thành tựu lớn như hiện nay. Trước hiệu quả của chương trình xóa đói giảm nghèo mà Việt Nam đạt được ông cho biết: “Liên hiệp quốc cam kết hỗ trợ kỹ thuật, kinh nghiệm điều phối đầu vào để bảo đảm hai chương trình này đạt hiệu quả cao”.

Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo giai đoạn 2006-2010 và Chương trình 135 giai đoạn II phấn đấu đến năm 2010 tỷ lệ hộ nghèo theo mẫu chuẩn mới còn 10%, thu nhập của nhóm hộ nghèo tăng 1,45 lần so với 2005; Nâng cao kỹ năng và xây dựng tập quán sản xuất mới cho đồng bào các dân tộc, tạo sự chuyển dịch về cơ cấu kinh tế nông nghiệp, bảo đảm 80% xã vùng cao có đường giao thông cho xe cơ giới; 100% xã có trường lớp học kiên cố và bán kiên cố, 80% thôn bản có điện, 100% xã có trạm y tế kiên cố theo chuẩn. Bên cạnh đó là nâng cao năng lực trang bị, bổ sung kiến thức về chuyên môn nghiệp vụ, xóa đói, giảm nghèo, nâng cao nhận thức pháp luật, quản lý đầu tư và kỹ năng quản lý điều hành cho cán bộ cấp xã, trưởng thôn.

Dù còn nhiều gian nan thử thách, nhưng với chính sách đúng, sự đầu tư đồng bộ của Đảng, Nhà nước và các ngành chức năng, các tổ chức đoàn thể xã hội, đồng bào trong cả nước, bạn bè quốc tế chung sức chung lòng, “cuộc chiến” chống đói nghèo ở nước ta đã và đang gặt hái được những thành quả to lớn. Trong đó có phần đóng góp rất lớn của các đoàn kinh tế quốc phòng tạo ra hàng chục nghìn việc làm cho đồng bào địa phương, giúp nhân dân về kỹ thuật, thủy lợi, giống, vốn để có cuộc sống ấm no hơn… Các khu kinh tế quốc phòng còn góp phần xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, bảo vệ chủ quyền của đất nước.

Vũ Đạt