Gỡ vướng mắc từ cơ sở

QĐND - Trong quá trình thực hiện Quyết định số 40/2011/QĐ-TTg ngày 27-7-2011 của Thủ tướng Chính phủ và Thông tư liên tịch số 08/2012/TTLT của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội - Bộ Nội vụ - Bộ Tài chính, hướng dẫn thực hiện chế độ trợ cấp đối với thanh niên xung phong (TNXP) đã hoàn thành nhiệm vụ trong kháng chiến, một số địa phương và các cựu TNXP đã gửi các câu hỏi đến Báo Quân đội nhân dân đề nghị giải thích rõ hơn một số vướng mắc phát sinh từ cơ sở. Chúng tôi đã làm việc với cơ quan chức năng để thông tin đến bạn đọc.

Các cựu TNXP C895 tưởng nhớ đồng đội đã hy sinh trong vụ nhiễm độc tại ga Núi Gôi (Nam Định). Ảnh: Trần Hoàng Tiến.

Giải quyết chế độ khi không còn giấy tờ gốc

Là một trong những tỉnh có nhiều đối tượng TNXP (với hơn 12.000 người), Hội Cựu TNXP tỉnh Hải Dương thời gian qua đã phối hợp với các cơ quan chức năng giải quyết hơn 2.100 trường hợp hưởng chế độ, chính sách đối với TNXP đã hoàn thành nhiệm vụ kháng chiến. Tuy nhiên, quá trình triển khai, tỉnh hội gặp một số vướng mắc trong việc giải quyết chế độ, chính sách đối với TNXP không còn giấy tờ gốc, hoặc trường hợp TNXP tham gia kháng chiến trước năm 1975, nhưng sau năm 1975 mới xuất ngũ thì tính thời gian hưởng chế độ trợ cấp như thế nào? Thế nào là người nuôi dưỡng hợp pháp cựu TNXP?...

Về các vấn đề trên, chúng tôi được ông Nguyễn Cao Vãng, Phó chủ tịch Trung ương Hội cựu TNXP Việt Nam cho biết:

- Theo quy định tại khoản 2, Điều 2, Thông tư liên tịch số 08/2012 và Công văn số 720/BNV-CTTN, ngày 1-3-2013 của Bộ Nội vụ, đối với trường hợp TNXP không còn giấy tờ xác định được cụ thể thời gian tập trung tham gia kháng chiến, thì chỉ thực hiện hưởng trợ cấp một lần với mức 2.500.000 đồng. Đối với trường hợp này, TNXP tham gia trước ngày 30-4-1975, nếu có thời gian làm nhiệm vụ liên tục đến sau ngày 30-4-1975 thì thời gian tính hưởng chế độ trợ cấp là thời gian kể từ khi tham gia TNXP cho đến khi hoàn thành nhiệm vụ TNXP trở về địa phương (bao gồm cả thời gian liên tục làm nhiệm vụ TNXP sau ngày 30-4-1975).

Về người nuôi dưỡng hợp pháp cựu TNXP, cũng theo ông Nguyễn Cao Vãng thì đó là người có trách nhiệm, nghĩa vụ nuôi dưỡng, hoặc cấp dưỡng cựu TNXP theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình. Theo quy định tại Điều 48 của luật này, trong trường hợp TNXP không còn cha, mẹ hoặc cha, mẹ không có điều kiện trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con thì anh, chị, em có nghĩa vụ và quyền đùm bọc, nuôi dưỡng nhau.

Liên quan đến nội dung "không còn khả năng lao động", Cựu TNXP Lê Thị Tiệp, ở xã Cẩm Tâm, huyện Cẩm Thủy, tỉnh Thanh Hóa đề nghị: Cần làm rõ nội dung “Không còn khả năng lao động và sống cô đơn, không nơi nương tựa”; trường hợp TNXP còn vợ, hoặc chồng, hoặc có con, nhưng những người đó bị bệnh tật, mất khả năng lao động, không giúp được gì, thực sự không là nơi nương tựa cho cựu TNXP thì giải quyết thế nào? Giải thích về trường hợp này, ông Nguyễn Cao Vãng cho biết:

- Người không còn khả năng lao động là người được cơ sở y tế cấp huyện trở lên cấp giấy chứng nhận không còn khả năng lao động. Người sống cô đơn không nơi nương tựa là người không có, hoặc không còn người nuôi dưỡng hợp pháp. Trường hợp TNXP, tuy còn người nuôi dưỡng hợp pháp, nhưng người đó cũng thuộc diện phải sống nhờ trợ cấp theo chế độ bảo trợ xã hội thì cũng được vận dụng để xét hưởng trợ cấp hằng tháng theo Quyết định 40, ngày 27-7-2011 của Thủ tướng Chính phủ.

Theo quy định tại Điều 3 của Quyết định 40, TNXP tập trung tham gia kháng chiến hoàn thành nhiệm vụ trở về địa phương không còn khả năng lao động và sống cô đơn, không nơi nương tựa thì được xét trợ cấp hằng tháng. Như vậy, TNXP phải đủ cả 2 điều kiện là không còn khả năng lao động và hiện sống cô đơn, không nơi nương tựa mới thuộc diện được hưởng trợ cấp hằng tháng.

Việc chứng thực khi TNXP đã chuyển nơi ở

Quá trình làm hồ sơ xét duyệt chế độ trợ cấp đối với TNXP, nhiều cựu TNXP ở miền Nam thắc mắc: Theo quy định tại tiết c, khoản 1, Điều 4, Thông tư liên tịch số 08 ghi rõ: “Trường hợp không còn một trong các giấy tờ quy định thì nộp tờ khai có chứng thực của UBND cấp xã nơi đi TNXP”. Tuy nhiên, thời kỳ này ở miền Nam không có chính quyền thì giải quyết thế nào? Về vấn đề này, ông Nguyễn Cao Vãng giải thích:

- Tại Công văn số 720 của Bộ Nội vụ, ngày 1-3-2013 gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc giải quyết chế độ đối với TNXP tập trung đã hoàn thành nhiệm vụ trong chiến tranh ghi rõ: Đây là trường hợp tương tự như việc thay đổi địa danh hành chính. Người đi TNXP ở đâu thì UBND cấp xã, phường hiện nay ở đó xác nhận.

Đối với cựu TNXP từ trần sau ngày 1-6-2012 (ngày Thông tư liên tịch số 08 có hiệu lực) thì hưởng mức trợ cấp như thế nào? Tại khoản 3, Điều 2, Thông tư liên tịch số 08 quy định: Trường hợp TNXP đã từ trần trước ngày thông tư này có hiệu lực (ngày 1-6-2012), mà chưa được hưởng chế độ trợ cấp theo Quyết định số 104/1999/QĐ-TTg ngày 14-4-1999, hoặc Quyết định số 40 của Thủ tướng Chính phủ thì một trong những người sau đây: Vợ hoặc chồng, bố đẻ, mẹ đẻ, con đẻ, con nuôi, hoặc người nuôi dưỡng hợp pháp của người từ trần được hưởng chế độ trợ cấp một lần bằng 3.600.000 đồng. Như vậy, TNXP từ trần sau ngày 1-6-2012 trở đi thì cách tính hưởng trợ cấp một lần thực hiện theo như quy định đối với TNXP đang còn sống.

Trường hợp cựu TNXP đang được hưởng trợ cấp hằng tháng theo Nghị định số 67/2007/NĐ-CP ngày 13-7-2007 về chính sách trợ giúp các đối tượng bảo trợ xã hội thì có tiếp tục được hưởng trợ cấp theo quy định tại Quyết định số 40/của Thủ tướng Chính phủ không? Trả lời câu hỏi này, ông Nguyễn Cao Vãng cho biết:

- Theo quy định tại Điều 1, Quyết định số 40 thì TNXP tập trung tham gia kháng chiến trong thời gian từ ngày 15-7-1950 đến ngày 30-4-1975 đã hoàn thành nhiệm vụ trở về địa phương, mà không thuộc diện hưởng chế độ hưu trí, mất sức lao động, bệnh binh, thương binh, người hưởng chính sách như thương binh, người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học, thì thuộc diện được áp dụng chế độ trợ cấp quy định tại quyết định này. Như vậy, trường hợp cựu TNXP đang được hưởng trợ cấp hằng tháng theo Nghị định số 67 về chính sách trợ giúp các đối tượng bảo trợ xã hội, thì vẫn được hưởng chế độ trợ cấp đối với cựu TNXP, như quy định tại Quyết định số 40 của Thủ tướng Chính phủ.