QĐND - Tia hy vọng đang nhen nhóm sau từng song sắt. Người mong mỏi, người vui mừng. Họ mong được gặp người thân, gia đình, hy vọng về với cuộc sống mới... Đó là tâm trạng của các phạm nhân được đề nghị xét đặc xá trong cả nước nói chung và tại các trại giam, trại tạm giam do Bộ Quốc phòng quản lý nói riêng trong những ngày mùa Thu này.

Theo kết quả thực hiện xét đề nghị đặc xá năm 2013, tại các trại giam, trại tạm giam do các quân khu, quân đoàn và Cục Điều tra hình sự, Bộ Quốc phòng quản lý có 140 đối tượng được xét đặc xá trong tổng số 552 phạm nhân thụ án. Con số trên phần nào cho thấy tính nhân đạo, sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, Quân đội đối với những người một thời lầm lỗi. Điều này cũng thể hiện rõ công tác quản lý xã hội đang phát triển tốt, công tác giáo dục, cải tạo tại các trại giam phát huy hiệu quả tích cực. Với chức năng tiếp nhận, giam giữ người có quyết định tạm giữ, tạm giam của các cơ quan điều tra để phục vụ công tác điều tra, truy tố, xét xử; tiếp nhận quản lý, giáo dục, cải tạo phạm nhân theo quy định của Luật Thi hành án hình sự, các trại giam quân đội đã và đang là ngôi trường lớn giúp các phạm nhân thức tỉnh, nhìn lại lỗi lầm, sửa sai, làm lại cuộc đời.

Thượng tướng Nguyễn Thành Cung, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng, Trưởng ban Chỉ đạo về đặc xá Bộ Quốc phòng thăm, động viên phạm nhân đang cải tạo tại Trại giam T771.

Một ngày cuối tháng Tám đến Trại tạm giam T771, Cục Điều tra hình sự, Bộ Quốc phòng, chúng tôi nhận thấy các chế độ học tập, lao động, giáo dục chính trị, pháp luật cho phạm nhân được thực hiện rất đầy đủ, nền nếp. Giám thị, đội ngũ quản giáo luôn quan tâm, động viên, tạo động lực để phạm nhân cải tạo tiến bộ. Điều này được thể hiện bằng những hành động cụ thể, đặc biệt là qua công tác bảo đảm chế độ khám, chữa bệnh, ăn, ở, thăm gặp, liên lạc với thân nhân. Thực hiện Quyết định Đặc xá của Chủ tịch nước, Trại tạm giam T771 đã tiến hành thủ tục đề nghị xét giảm thời hạn chấp hành án phạt tù cho 50 phạm nhân. Qua từng đợt kiểm sát, Viện Kiểm sát Quân sự Trung ương đều đánh giá việc thực hiện quy trình xét đặc xá của Trại T771 là rất chặt chẽ, khách quan, minh bạch. Đại tá Nguyễn Văn Khoa, Trưởng phòng Quản lý giam giữ, Cục Điều tra hình sự cho biết: “Trại T771 đã tuân thủ, thực hiện nghiêm các quy trình, quy định của pháp luật trong công tác đặc xá. Trong quá trình thực hiện không để xảy ra sai sót, vi phạm, không có trường hợp nào bỏ trốn, tự sát, thông cung. Đơn vị luôn bảo đảm an toàn tuyệt đối trong công tác giam giữ”.

Tại "ngôi nhà chung T771" này, các phạm nhân có đủ các điều kiện cải tạo, được bảo đảm các chế độ theo quy định. Sự quan tâm, giáo dục của đội ngũ quản giáo trong trại đã giúp phạm nhân sớm giác ngộ, nhận thức rõ những sai lầm trong quá khứ. Đại tá Lưu Văn Dụng, Giám thị Trại T771 chia sẻ: “Theo quy định hiện hành, phạm nhân được ăn theo tiêu chuẩn 14.000 đồng/ngày, chia làm 3 bữa. Để cải thiện đời sống của phạm nhân, Trại T771 đã hướng dẫn kỹ thuật nuôi trồng, sản xuất, động viên họ thi đua lao động tạo ra nhiều sản phẩm đưa thêm vào bữa ăn. Đến nay, Trại T771 đang quản lý khu sản xuất rộng 13ha, trong đó diện tích trồng lúa là 3,3ha; 5ha dành cho quy hoạch khu chăn nuôi; diện tích trồng cây ăn quả và trồng rừng hơn 40ha... Đây được xem như một nông trường lớn, môi trường thuận lợi để các phạm nhân được lao động, tìm lại chính mình”.

Lý do căn bản khiến không khí lao động ở "ngôi trường" này luôn phát huy hiệu quả, phạm nhân tiến bộ nhanh chính là sự quan tâm, tính nhân văn trong công tác quản lý, giam giữ, cải tạo của Trại T771. Tính đến trung tuần tháng 8-2013, Hội đồng xét đặc xá Trại T771 đã rà soát hồ sơ, lập danh sách 16 phạm nhân có đủ điều kiện, tiêu chuẩn đề nghị xét đặc xá. Do thực hiện nghiêm túc, thận trọng, chặt chẽ nên Trại T771 đã không để sót trường hợp nào đủ điều kiện mà không đề nghị đặc xá; không để xảy ra đơn thư, khiếu kiện.

Trao đổi với chúng tôi về công tác đặc xá năm 2013, Đại tá Nguyễn Đức Hanh, Chính trị viên Trại T771 cho biết: “Thực hiện Quyết định của Chủ tịch nước, Hướng dẫn của Hội đồng Tư vấn đặc xá và Chỉ thị của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, đơn vị đã tổ chức cho phạm nhân sinh hoạt theo tổ, đội, thảo luận, bình bầu và bỏ phiếu kín lựa chọn phạm nhân đủ điều kiện, tiêu chuẩn được đề nghị đặc xá. Những phạm nhân có đủ điều kiện, tiêu chuẩn được đề nghị đặc xá viết đơn xin đặc xá, bản cam kết, cung cấp các tài liệu còn thiếu theo yêu cầu. Hội đồng xét đặc xá Trại T771 đã tiến hành họp, rà soát và lập danh sách báo cáo cấp trên theo đúng trình tự, thủ tục”.

Theo phạm nhân Bùi Tiến Hải (quê ở Yên Bái), thụ án 20 năm tù giam vì tội "giết người": “Công tác bình bầu, đề nghị xét đặc xá được thực hiện chặt chẽ, công bằng từ các phân trại đến từng buồng giam. Sau khi theo dõi kết quả, danh sách phạm nhân được đề nghị đặc xá, chúng tôi thấy những người được xét rất xứng đáng. Những người chưa được xét đợt này đã nhận thức rõ những điều kiện mình còn thiếu, tiếp tục cố gắng để hoàn thiện mình hơn. Đây là động lực cho các phạm nhân khác tích cực cải tạo, đạt được tiêu chuẩn để được đề nghị xét đặc xá vào đợt sau”.

Nhìn các phạm nhân theo dõi danh sách đề nghị đặc xá năm 2013 (được dán công khai trước cửa nhà ăn khu thi hành án, Trại giam T771) với nhiều cung bậc cảm xúc khác nhau, chúng tôi phần nào cảm nhận được những mong mỏi, tâm tư của những người từng lầm lỗi. Họ luôn đau đáu về với gia đình, người thân, muốn làm lại cuộc đời. 16 người cải tạo tiến bộ và hoàn thành các nghĩa vụ thi hành án dân sự, nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, quân đội, sự khoan hồng của pháp luật, họ được giảm án, đặc xá tha tù trước thời hạn. Những người ở lại, luôn mong chờ, khắc khoải, tự soi xét mình. Cánh cửa hoàn lương không bao giờ khép lại đối với những người biết sửa sai. Ngày tươi sáng sẽ đến với những phạm nhân được đặc xá tha tù trước thời hạn. Và những người ở lại, ý chí quyết tâm sẽ mạnh hơn nhiều, cố gắng hoàn thiện mình hơn để sớm có ngày về.

Bài và ảnh: TUẤN NAM