Mỗi lần nhắc đến chồng và con trai, đôi mắt Bà mẹ Việt Nam anh hùng Lê Thị Thái, xã Thành Công, lại lặng đi. Năm 1966, chồng mẹ là liệt sĩ Nguyễn Văn Khoa hy sinh trên chiến trường Bình Định. 13 năm sau, người con trai duy nhất, Nguyễn Xuân Thanh, tiếp tục viết đơn tình nguyện nhập ngũ, mặc dù thuộc diện được miễn nghĩa vụ quân sự vì gia đình đã có thân nhân là liệt sĩ. Người thanh niên ấy đã anh dũng hy sinh trên chiến trường Campuchia khi tuổi đời còn rất trẻ.

Ngày được phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng, sau buổi chụp ảnh lưu niệm, người thợ ảnh vô tình buột miệng: “Có mỗi người con cũng cho đi bộ đội...”. Chỉ một câu nói ấy khiến người mẹ bật khóc. Mẹ bảo, từ hôm đó đến tận bây giờ, mỗi khi nhớ đến chồng, đến con, nước mắt vẫn cứ rơi như ngày nhận tin dữ. Trong căn nhà nhỏ, hai tấm Bằng Tổ quốc ghi công được mẹ nâng niu như báu vật. Đó không chỉ là niềm tự hào mà còn là ký ức về hai người thân yêu đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường để đất nước có ngày hòa bình.

Bà mẹ Việt Nam anh hùng Lê Thị Thái phấn khởi đón chào cán bộ Bộ CHQS tỉnh Thái Nguyên đến thăm hỏi. 

Theo thống kê, toàn tỉnh Thái Nguyên có 690 Bà mẹ Việt Nam anh hùng được phong tặng và truy tặng, đến nay chỉ còn 11 mẹ còn sống. Phần lớn các mẹ đều đã cao tuổi, sức khỏe giảm sút, cần được chăm sóc thường xuyên cả về vật chất lẫn tinh thần. Vì thế, nhiều năm qua, cùng với cấp ủy, chính quyền địa phương, Bộ CHQS tỉnh Thái Nguyên luôn coi việc phụng dưỡng các Bà mẹ Việt Nam anh hùng là trách nhiệm thiêng liêng của những người lính thời bình. Những chuyến thăm định kỳ, những lần khám sức khỏe, những món quà nghĩa tình đã trở thành công việc thường xuyên. Nhưng điều đáng quý hơn cả là cách làm ngày càng gần gũi, xuất phát từ chính nhu cầu của các mẹ.

Hội Phụ nữ Bộ CHQS tỉnh Thái Nguyên thường xuyên nấu bữa ăn gia đình bên Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Lợi. 

Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Lợi, 104 tuổi, ở phường Phan Đình Phùng, là người đang được Bộ CHQS tỉnh nhận phụng dưỡng suốt đời. Ở tuổi xưa nay hiếm, mẹ mắc bệnh tiểu đường, việc đi lại đã rất khó khăn. Hằng ngày, cán bộ, hội viên Hội Phụ nữ Bộ CHQS tỉnh vẫn thay nhau đến kiểm tra sức khỏe, tiêm thuốc đúng giờ, trò chuyện và động viên mẹ. Thế nhưng, sau nhiều lần đến thăm, các chị nhận ra rằng điều mẹ mong chờ không chỉ là những viên thuốc hay những phần quà. Điều mẹ thiếu nhất là không khí của một mái nhà đông con cháu. Từ suy nghĩ ấy, Hội Phụ nữ Bộ CHQS tỉnh Thái Nguyên quyết định thay đổi cách chăm sóc. Vào mỗi dịp lễ, Tết hay những ngày kỷ niệm đặc biệt, thay vì chỉ mang quà đến thăm, các chị cùng nhau vào bếp nấu cơm cho mẹ. Người vo gạo, người nhặt rau, người kho nồi cá, người nấu bát canh. Căn bếp nhỏ vốn yên ắng bỗng rộn ràng tiếng cười.

Bữa cơm ấm cúng của Hội Phụ nữ Bộ CHQS tỉnh Thái Nguyên tại nhà Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Lợi.

Thiếu tá QNCN Bùi Thị Thu Hiền, Chủ tịch Hội Phụ nữ Bộ CHQS tỉnh vừa thái rau vừa quay sang hỏi: "Hôm nay mẹ thích ăn món gì để chúng con nấu?". Mẹ Lợi chỉ mỉm cười hiền hậu. Trong lúc chờ cơm chín, các chị ngồi quây quần nghe mẹ kể chuyện về những người thân đã ngã xuống vì Tổ quốc. Có những câu chuyện mẹ kể rất nhiều lần. Không ai ngắt lời. Các chị hiểu rằng, mỗi lần được nhắc tên con, tên chồng, là một lần ký ức của mẹ được sẻ chia.

Mâm cơm trưa đã dọn lên. Không phải mâm cơm đầy cao lương mỹ vị, chỉ là bát canh, đĩa rau, con cá kho, nhưng căn nhà nhỏ hôm ấy lại tràn ngập niềm vui. Mẹ Lợi chậm rãi gắp từng miếng thức ăn. Tiếng cười nói của mẹ và các chị em làm không gian ấm lên như một ngày Tết. Và có lẽ, với mẹ, không món quà nào quý hơn cảm giác mỗi bữa cơm đều có những người con trở về.

Các chị em kể rằng, mỗi bữa cơm như thế, mẹ Lợi ăn ngon miệng hơn, vui hơn và luôn nắm tay từng người dặn: “Lần sau các con lại về ăn cơm với mẹ nhé!”. Chỉ một lời mộc mạc ấy cũng đủ khiến mọi người xúc động. Bởi các chị hiểu rằng, điều mẹ mong nhất là cảm giác được sống trong tình thân. Đó cũng là cách mà những người lính hôm nay tiếp nối đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” bằng những việc làm giản dị nhất.

Lãnh đạo xã Tân Cương, tỉnh Thái Nguyên thăm, tặng quà Bà mẹ Việt Nam anh hùng Phạm Thị Nhì nhân dịp kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ. 

Không chỉ riêng mẹ Nguyễn Thị Lợi, nhiều Bà mẹ Việt Nam anh hùng trên địa bàn tỉnh đều được các cơ quan, đơn vị LLVT nhận phụng dưỡng, chăm sóc thường xuyên. Từ việc khám bệnh, sửa chữa nhà ở, hỗ trợ sinh hoạt hằng ngày đến những cuộc gặp mặt, thăm hỏi định kỳ, tất cả đều hướng tới mục tiêu để các mẹ được sống vui, sống khỏe, không cảm thấy cô đơn trong những năm tháng cuối đời. Đó không đơn thuần là thực hiện chính sách đối với người có công, mà là mệnh lệnh từ trái tim của những người đang khoác trên mình màu xanh áo lính.

Mỗi Bà mẹ Việt Nam anh hùng còn sống hôm nay chính là một chứng nhân lịch sử, là biểu tượng của lòng yêu nước và đức hy sinh cao cả. Bởi vậy, chăm sóc, phụng dưỡng các mẹ cũng chính là gìn giữ một phần ký ức thiêng liêng của dân tộc.