Mệnh lệnh từ trái tim

Những ngày thu, thời tiết mưa nắng thất thường nhưng việc triển khai lấy mẫu HCLS tại các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh Hưng Yên mang đi giám định ADN vẫn được triển khai chặt chẽ, đúng kế hoạch. Vượt qua vất vả do thời tiết khắc nghiệt, việc khai quật, lấy mẫu HCLS được cán bộ, chiến sĩ LLVT tỉnh phối hợp cùng cơ quan chức năng tiến hành thận trọng, tỉ mỉ với tình cảm tri ân sâu sắc, mong sớm đưa hài cốt các anh hùng liệt sĩ trở về với người thân, gia đình.

Tham gia công tác lấy mẫu từ những ngày đầu triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm, Trung tá QNCN Trần Đức Trịnh, y sĩ Bệnh xá Bộ CHQS tỉnh Hưng Yên, chia sẻ: “Việc lấy mẫu phải tuân thủ theo quy trình nghiêm ngặt để bảo đảm độ chính xác tuyệt đối. Ví dụ như sau mỗi lần lấy mẫu, chúng tôi phải thay quần áo bảo hộ, đổi dụng cụ y tế... Thời tiết nắng nóng, mặc quần áo bảo hộ càng khiến công việc thêm vất vả. Tuy nhiên, mọi người đều chấp hành nghiêm quy định và đã hoàn thành việc lấy mẫu trên địa bàn 6 xã, bảo đảm chất lượng tốt”.

Ban chỉ đạo 515 Quân khu 3 kiểm tra kết quả thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm tại TP Quảng Ninh.

Toàn tỉnh Hưng Yên có 38.413 mộ liệt sĩ, trong đó số mộ chưa xác định được thông tin cần phải lấy mẫu giám định là 4.353, nằm tại 153 nghĩa trang thuộc 79 xã, phường. Địa bàn rộng, số HCLS cần lấy mẫu nhiều nên Bộ CHQS tỉnh Hưng Yên tham mưu cho Ban chỉ đạo 515 tỉnh phân công từng thành viên phụ trách các xã, phường; đồng thời huy động cả hệ thống chính trị, nòng cốt là Quân đội, Công an, y tế... tham gia thực hiện chiến dịch.

Đại tá Bùi Xuân Bình, Chính ủy Bộ CHQS tỉnh Hưng Yên cho biết: Bộ CHQS tỉnh tham mưu cho Ban chỉ đạo 515 tỉnh thành lập 15 tổ lấy mẫu, 2 tổ vận chuyển bàn giao mẫu, 2 tổ tuyên truyền, bảo đảm an ninh, an toàn, phục vụ hậu cần trong quá trình thực hiện chiến dịch. Mặc dù gặp nhiều khó khăn vì khối lượng công việc lớn, quân số phân tán, thời tiết khắc nghiệt... nhưng các bộ phận đều nêu cao trách nhiệm, hoàn thành lấy mẫu HCLS trong tháng 8, vượt tiến độ khoảng 4 tháng.

Địa bàn Quân khu 3 có hơn 22 vạn liệt sĩ, trong đó có 15.529 mộ liệt sĩ (ở 649 nghĩa trang) chưa xác định được thông tin. Thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm, nhiều tháng qua, cán bộ, chiến sĩ LLVT Quân khu 3 thường xuyên có mặt tại các nghĩa trang liệt sĩ để phối hợp với cấp ủy, chính quyền, ban, ngành, đoàn thể địa phương và cơ quan chức năng tham gia lấy mẫu HCLS mang đi giám định. Việc đẩy nhanh tiến độ thực hiện chiến dịch thể hiện trách nhiệm, sự tri ân sâu sắc đối với các anh hùng liệt sĩ.

Theo Đại tá Phạm Văn Mạnh, Trưởng phòng Chính sách, Cục Chính trị, Quân khu 3: Việc triển khai lấy mẫu giám định ADN đồng loạt với số lượng lớn mộ liệt sĩ chưa xác định thông tin là nhiệm vụ mới, nặng nề và chưa có tiền lệ. Vì vậy, Ban chỉ đạo 515 Quân khu 3 phối hợp chặt chẽ với Ban chỉ đạo 515 các tỉnh, thành phố trên địa bàn ban hành quy chế, xây dựng kế hoạch, hướng dẫn triển khai thực hiện chiến dịch bảo đảm đồng bộ, toàn diện, chặt chẽ. Ban chỉ đạo 515 Quân khu 3 chỉ đạo Bộ CHQS TP Hải Phòng tham mưu cho Ban chỉ đạo 515 thành phố tổ chức lấy mẫu HCLS chưa xác định danh tính tại Nghĩa trang Liệt sĩ Tân Tiến (phường An Dương) để làm trước, rút kinh nghiệm trong toàn Quân khu. Các địa phương làm tốt công tác tập huấn về quy trình lấy mẫu, bàn giao mẫu và số hóa thông tin trước khi triển khai toàn diện.

Thực tiễn quá trình triển khai lấy mẫu HCLS mang đi giám định gặp nhiều khó khăn, như: Các nghĩa trang được nâng cấp nên nhiều mộ nằm sâu dưới lòng đất; một số mộ lệch vị trí; HCLS sau nhiều năm đã bị phong hóa; công tác lưu trữ thông tin hồ sơ liệt sĩ, kết luận địa bàn, quy tập, sơ đồ nghĩa trang chưa đầy đủ... Vì vậy, Ban chỉ đạo 515 Quân khu 3 thường xuyên tổ chức các đoàn kiểm tra, trực tiếp nắm tình hình, đánh giá kết quả, chỉ ra những hạn chế, khó khăn và yêu cầu địa phương, đơn vị có giải pháp tháo gỡ kịp thời. Đến ngày 31-8, các tỉnh, thành phố trên địa bàn Quân khu 3 đã hoàn thành việc lấy mẫu HCLS (khai quật, lấy mẫu được 15.529/15.529 mộ, đạt tỷ lệ 100%). 

 Cán bộ, chiến sĩ LLVT TP Hải Phòng lấy mẫu hài cốt liệt sĩ tại các nghĩa trang trên địa bàn xã Nguyễn Lương Bằng.

Đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ

Song song với triển khai lấy mẫu HCLS mang đi giám định, Ban chỉ đạo 515 Quân khu 3 chỉ đạo Bộ CHQS các tỉnh, thành phố tham mưu cho Ban chỉ đạo 515 các địa phương làm tốt công tác xác minh, thu thập thông tin, sàng lọc, xác định vị trí khu vực còn HCLS. Đại tá Hồ Sỹ Quyện, Phó chủ nhiệm Chính trị Quân khu 3, Phó trưởng ban chỉ đạo 515 Quân khu 3, cho biết: Khó khăn lớn nhất trong công tác tìm kiếm, quy tập HCLS là nhân chứng ngày càng ít và tuổi cao, sức yếu, trí nhớ giảm. Bên cạnh đó, tổ chức biên chế các cơ quan, đơn vị, địa phương thay đổi; nhiều cán bộ, chiến sĩ hy sinh trên địa bàn Quân khu từ thời kỳ kháng chiến chống Pháp, khó xác định thông tin.

Ban chỉ đạo 515 Quân khu 3 đã phối hợp chặt chẽ với Ban chỉ đạo 515 các tỉnh, thành phố triển khai tăng cường tuyên truyền về ý nghĩa sâu sắc của Chiến dịch 500 ngày đêm trên các phương tiện thông tin đại chúng; đồng thời phát huy vai trò của các lực lượng ở cơ sở để nắm bắt thông tin từ người dân, nhất là các cựu chiến binh; cử các tổ công tác đi phát phiếu thu thập thông tin liệt sĩ, mộ liệt sĩ. Ban chỉ đạo 515 TP Hải Phòng và tỉnh Ninh Bình còn tổ chức các cuộc hội thảo có sự tham gia của nhân chứng lịch sử, thân nhân các liệt sĩ để tiếp nhận, xác minh, đối chứng thông tin liệt sĩ.

Bằng những giải pháp đồng bộ, nhiều thông tin về HCLS có giá trị đã được các tổ chức, người dân cung cấp đến cơ quan chức năng. Điển hình như ở TP Hải Phòng, qua nắm bắt, xác minh, lực lượng chức năng xác định có 8 liệt sĩ được chôn tập thể tại khu vực Mả Chìa, thôn Mai Sơn, xã Vĩnh Bảo; tỉnh Ninh Bình đã xác minh, làm rõ thêm thông tin 15 liệt sĩ được chôn cất ban đầu tại tổ dân phố Liên Sơn, phường Lý Thường Kiệt... 

Trung tá Nguyễn Ngọc Tuấn, Trưởng ban Chính sách, Phòng Chính trị, Bộ CHQS TP Hải Phòng, chia sẻ: Nhiều liệt sĩ từ thời kỳ kháng chiến chống Pháp nên phải trải qua nhiều khâu xác minh, đối chiếu thông tin, mất nhiều thời gian, nhân lực, kinh phí. Tuy nhiên, với quyết tâm cao, Bộ CHQS thành phố chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân cung cấp thông tin, giúp công tác tìm kiếm, quy tập HCLS đạt hiệu quả cao.

Chiến dịch 500 ngày đêm đã và đang được cán bộ, chiến sĩ LLVT Quân khu 3 thực hiện bằng tấm lòng tri ân và trách nhiệm cao nhất. Ban chỉ đạo 515 Quân khu 3 xác định tiếp tục đẩy mạnh công tác tìm kiếm, quy tập HCLS, phấn đấu đến giữa năm 2027 hoàn thành mục tiêu đề ra.