Tăng tốc phát triển mạng lưới đường sắt đô thị

Theo thông tin từ Ban Quản lý ĐSĐT Hà Nội, 5 tuyến ĐSĐT vừa được khởi công có tổng chiều dài hơn 300km, tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 1,3 triệu tỷ đồng. Đây là chương trình đầu tư hạ tầng giao thông có quy mô lớn nhất từ trước đến nay của Thủ đô, đánh dấu bước chuyển mình từ đầu tư từng tuyến riêng lẻ sang đầu tư đồng bộ.

Tuyến ĐSĐT số 1 có chiều dài 81km, đi qua các khu vực Thường Tín-Tam Hưng-Thượng Phúc-Dân Hòa-Khu công nghiệp đường sắt-Ngọc Hồi-ga Hà Nội-Yên Viên-Khu đô thị đa mục tiêu Thư Lâm-sân bay Nội Bài. Bên cạnh đó, tuyến ĐSĐT số 2 có chiều dài khoảng 56km, kết nối sân bay Nội Bài với trung tâm Hà Nội, đi qua khu vực Trần Hưng Đạo-Thượng Đình-Thường Tín-Tam Hưng-Thượng Phúc-Dân Hòa.

Với chiều dài khoảng 91km, tuyến ĐSĐT số 8 đi qua Hòa Lạc-Sơn Đồng-Mai Dịch-Vành đai 3-Lĩnh Nam-Dương Xá. Trong khi đó, được quy hoạch theo dạng vành đai khép kín, tuyến ĐSĐT số 10 dài khoảng 43km kết nối khu vực Đông Anh-Võ Chí Công-Vành đai 3-Vành đai 2.5-Times City-Đông Anh. Cuối cùng, tuyến ĐSĐT số 14 có chiều dài 32km kết nối khu vực cầu Thăng Long-Hồng Hà-Gia Lâm.

Đoạn trên cao tuyến đường sắt đô thị Nhổn - ga Hà Nội. Ảnh: TUẤN HUY

Đáng chú ý, TP Hà Nội đặt mục tiêu hoàn thành cả 5 tuyến ĐSĐT vào năm 2030, đồng thời kết nối đồng bộ với các tuyến ĐSĐT số 2 (Nam Thăng Long-Trần Hưng Đạo) và số 5 (Văn Cao-Hòa Lạc) đang triển khai, qua đó từng bước hình thành mạng lưới giao thông công cộng liên thông trên toàn địa bàn thành phố.

Theo đồng chí Nguyễn Bá Sơn, Phó trưởng ban Quản lý ĐSĐT Hà Nội, việc thành phố khởi công đồng loạt 5 tuyến ĐSĐT là dấu mốc quan trọng để từng bước hiện thực hóa Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, trong đó giao thông công cộng được xác định là động lực chính để dẫn dắt và định hình phát triển không gian đô thị của thành phố. Các tuyến ĐSĐT được xây dựng sẽ là các trục xương sống dẫn dắt sự phát triển đô thị theo mô hình đa cực, đa hướng; không chỉ giải quyết bài toán giao thông mà còn mở ra không gian phát triển mới, hình thành các khu đô thị hiện đại, đồng thời thúc đẩy chỉnh trang những khu vực đô thị hiện hữu.

Phó trưởng ban Quản lý ĐSĐT Hà Nội Nguyễn Bá Sơn cho biết, các dự án được triển khai trong bối cảnh Quốc hội đã ban hành nhiều cơ chế đặc thù dành riêng cho ĐSĐT như Nghị quyết số 188/2025/QH15, Nghị quyết số 258/2025/QH15 và Luật Thủ đô. Những cơ chế này cho phép đơn giản hóa thủ tục đầu tư, rút ngắn thời gian chuẩn bị dự án. Đồng thời, công tác giải phóng mặt bằng được tách thành dự án độc lập, giúp triển khai sớm ngay sau khi hướng, tuyến được phê duyệt, bảo đảm bàn giao mặt bằng sạch cho nhà thầu khi dự án chính thức triển khai.

Có thể nói, việc phát triển hệ thống ĐSĐT đồng bộ là định hướng chiến lược của TP Hà Nội nhằm mở rộng không gian phát triển, phân bổ hợp lý dân cư, việc làm và các hoạt động kinh tế-xã hội; đồng thời khai thác hiệu quả hơn các nguồn lực, tạo ra những động lực tăng trưởng mới cho Thủ đô trong thời gian tới.