Thực tế cho thấy, mỗi dịp Tết đến Xuân về, số vụ cháy nổ thường có xu hướng gia tăng, chủ yếu xuất phát từ những nguyên nhân tưởng chừng rất đơn giản: Đốt vàng mã không đúng nơi quy định, thắp hương gần vật dễ cháy, sử dụng thiết bị điện quá tải, đun nấu bất cẩn hoặc để nguồn lửa không được kiểm soát… Chỉ một phút sơ suất, một hành động chủ quan, hậu quả có thể khôn lường, không chỉ gây thiệt hại về tài sản mà còn đe dọa trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng con người.

 Hiện trường vụ cháy nhà 6 tầng ở phố Lê Lợi, phường Hà Đông, TP Hà Nội (tháng 1-2026). Ảnh: PHẠM CHIỂU

Cần nhận thức rõ rằng, nguyên nhân cháy nổ phần lớn bắt nguồn từ sự lơ là, chủ quan của con người. Khi đốt vàng mã ở nơi có nhiều vật liệu dễ cháy, khi thắp hương mà không quan sát, khi rời khỏi nhà mà quên tắt bếp, ngắt thiết bị điện…, tất cả đều có thể trở thành nguyên nhân dẫn đến hỏa hoạn. Điều đáng lo ngại là tâm lý chủ quan vẫn còn tồn tại ở một bộ phận người dân, cho rằng “chưa từng xảy ra thì sẽ không xảy ra”, hoặc phó mặc cho may rủi. Nhìn lại những vụ việc cho thấy hỏa hoạn không báo trước và khi xảy ra thì hậu quả thường rất nặng nề.

Do đó, phòng, chống cháy nổ trước hết phải bắt đầu từ ý thức của mỗi người. Các gia đình cần bố trí nơi thắp hương, đốt vàng mã hợp lý, xa các vật liệu dễ cháy, có người trông coi cho đến khi lửa tắt hoàn toàn. Không nên đốt vàng mã trong nhà hoặc tại những khu vực kín, thiếu thông thoáng. Việc sử dụng điện phải được kiểm tra thường xuyên; không cắm quá nhiều thiết bị vào một ổ điện, không sử dụng dây điện cũ, hỏng, chất lượng kém. Khi ra khỏi nhà hoặc trước khi đi ngủ, cần kiểm tra kỹ bếp gas, thiết bị điện, bảo đảm mọi nguồn nhiệt đều được kiểm soát an toàn. Những hành động tưởng nhỏ nhưng lại có ý nghĩa rất lớn trong việc ngăn ngừa nguy cơ cháy nổ.

Bên cạnh đó, mỗi gia đình nên chủ động trang bị các phương tiện phòng cháy cơ bản như bình chữa cháy, xô nước, cát; nắm được kỹ năng xử lý tình huống khi có sự cố xảy ra. Khi phát hiện cháy, cần bình tĩnh, nhanh chóng báo cho lực lượng chức năng và tìm cách dập lửa ban đầu nếu điều kiện cho phép, đồng thời bảo đảm an toàn cho bản thân và người xung quanh. Phòng ngừa luôn là biện pháp hiệu quả nhất, bởi khi cháy lớn xảy ra thì việc khắc phục hậu quả sẽ vô cùng khó khăn.

Giữ gìn an toàn, phòng, chống cháy nổ không chỉ là trách nhiệm của lực lượng chức năng, mà còn là nghĩa vụ của mỗi người dân. Một hành động cẩn trọng hôm nay có thể ngăn chặn một thảm họa ngày mai. Mỗi gia đình an toàn sẽ góp phần tạo nên sự bình yên chung cho xã hội. Đó cũng là cách thiết thực để bảo vệ hạnh phúc của chính mình, gia đình và cộng đồng.

Mùa xuân là mùa của đoàn viên, của niềm vui và hy vọng. Để mùa xuân thật sự trọn vẹn, mỗi người cần nâng cao ý thức phòng, chống cháy nổ, không để sự bất cẩn “đốt cháy” niềm vui ngày Tết. Khi mỗi gia đình đều ý thức và hành động đúng đắn thì mùa xuân sẽ luôn là mùa của bình yên, của hạnh phúc, của những giá trị tốt đẹp được gìn giữ bền vững.