Hầu hết đại biểu Quốc hội bày tỏ sự đồng thuận với chủ trương này. Cả hai địa phương đều có nền tảng kinh tế, hạ tầng và mạng lưới đô thị đủ lớn để chuyển sang mô hình quản trị của thành phố. Việc nâng cấp lên thành phố được kỳ vọng sẽ xác lập mô hình quản trị mới, tạo động lực liên kết vùng mạnh mẽ và mở rộng không gian phát triển cho khu vực kinh tế phía Bắc. 

Một góc trên cao xã Lạng Giang. Ảnh: Cổng thông tin điện tử Bắc Ninh 

Tuy nhiên, bên cạnh sự ủng hộ, nhiều đại biểu cũng bày tỏ băn khoăn, trăn trở và thẳng thắn chỉ ra những hạn chế tồn tại cần sớm được giải quyết.

Đại biểu Trần Thị Hồng Thanh (đoàn Ninh Bình) cho rằng, Quảng Ninh và Bắc Ninh đều có đặc điểm địa hình chia cắt, trình độ phát triển giữa các khu vực đô thị, đồng bằng ven biển với khu vực miền núi, biên giới còn chênh lệch khá lớn. Cùng với đó, quá trình đô thị hóa nhanh, phát triển các khu kinh tế, khu công nghiệp, khu đô thị mới, đặc biệt với Bắc Ninh hiện là địa phương có mật độ công nghiệp và làng nghề dày đặc, nếu không được kiểm soát chặt chẽ có thể tạo áp lực lớn lên môi trường, cảnh quan, hệ sinh thái và phá vỡ không gian văn hóa truyền thống. Trong khi đó, đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn TP Hồ Chí Minh) lo ngại khi trở thành thành phố thì giá cả sinh hoạt, chi phí sản xuất ở các địa phương thường có xu hướng tăng. Chưa kể xuất hiện những bài toán về ùn tắc giao thông, nhà ở xã hội, quá tải bệnh viện, trường học...

Từ thực trạng nêu trên, các đại biểu đề nghị, hai địa phương cần có cơ chế tài chính điều tiết nguồn thu từ các khu vực phát triển sang hỗ trợ hạ tầng, an sinh xã hội cho vùng khó khăn, tránh tình trạng đô thị hóa chỉ tập trung ở một số cực tăng trưởng mà bỏ lại phía sau các địa bàn còn khó khăn. Đồng thời, hai địa phương cần tập trung quan tâm thực hiện tốt các nhiệm vụ, giải pháp để bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn di tích, di sản, bản sắc văn hóa với phát triển đô thị. Quảng Ninh và Bắc Ninh phải có kế hoạch để ổn định giá cả, bảo đảm đời sống nhân dân tốt hơn. Bên cạnh đó, hai địa phương cần sớm rà soát, điều chỉnh quy hoạch với những tiêu chí, tiêu chuẩn cao hơn cho phù hợp, đặc biệt là quy hoạch kết cấu hạ tầng kinh tế-xã hội bảo đảm kết nối được các động lực tăng trưởng.

Thực tế cho thấy, khi đô thị được nâng tầm thì trách nhiệm quản trị cũng cần được nâng cao. Điều này đòi hỏi các địa phương phải chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao năng lực điều hành, phát triển đô thị gắn với đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cho đội ngũ cán bộ quản lý. Đây là yếu tố quan trọng đối với Quảng Ninh và Bắc Ninh trong thời gian tới.