Những hiệu quả bước đầu

Thanh Hóa là địa phương có số lượng đơn vị hành chính cấp xã giảm nhiều nhất cả nước. Với cách làm chủ động, sáng tạo và linh hoạt, phù hợp với tình hình thực tế của địa phương, việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã tại Thanh Hóa nhận được sự đồng thuận cao của cán bộ và các tầng lớp nhân dân; tạo điều kiện thuận lợi để Thanh Hóa thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội trong thời gian tới.

Ông Nguyễn Giang Nam, Phó giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Thanh Hóa đánh giá: 67 đơn vị hành chính cấp xã mới được thành lập tình hình ổn định, đoàn kết, thống nhất, phấn khởi, công việc điều hành của cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể diễn ra bình thường; công tác quản lý nhà nước, thực thi công vụ trên các lĩnh vực và hiệu lực, hiệu quả hoạt động bước đầu được nâng cao, bảo đảm phục vụ tốt nhân dân, doanh nghiệp. Các hoạt động như: Tập hợp đoàn viên, hội viên, dân vận, cũng như giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững... Đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động từng bước được cơ cấu lại, cơ bản yên tâm công tác theo mô hình tổ chức mới, chất lượng công tác được nâng cao hơn so với trước đây...

leftcenterrightdel
Công chức Trung tâm Phục vụ hành chính công huyện Hoằng Hóa giải quyết thủ tục hành chính cho công dân.

Sau khi sáp nhập các đơn vị hành chính, tỉnh Thanh Hóa đã giảm 28.108 người trong hệ thống tổ chức từ cấp thôn trở lên, ngân sách địa phương tiết kiệm được khoảng 463,6 tỷ đồng/năm. Số tiền này trước mắt dùng hỗ trợ theo chính sách của tỉnh cho các đối tượng nghỉ việc do sắp xếp sau sáp nhập và dùng để tăng phụ cấp cho số cán bộ bán chuyên trách cấp xã, thôn, tổ dân phố. Số còn lại tỉnh Thanh Hóa đầu tư xây dựng một số công trình tại các địa phương thuộc miền núi, thuộc diện đặc biệt khó khăn.

Quá trình tổ chức sáp nhập các xã, phường, thị trấn, tỉnh Thanh Hóa đã tập trung làm tốt công tác tư tưởng; xây dựng phương án đặt tên đơn vị hành chính mới bảo đảm tính lịch sử, tương đồng với tên gọi của các xã trong địa bàn; sử dụng hợp lý, hiệu quả công sở và cơ sở vật chất hiện có. Sắp xếp lại trạm y tế theo hướng giảm đầu mối nhưng trước mắt vẫn sử dụng các trạm y tế cũ để tạo thuận lợi cho nhân dân trong khám, chữa bệnh. Đối với các trường học, tinh thần chung là giữ ổn định để không làm xáo trộn việc học tập của học sinh các cấp học tại địa phương, đồng thời tổ chức quy hoạch lại khu văn phòng, trường lớp bảo đảm hướng đầu tư đáp ứng yêu cầu quản lý và sinh hoạt của nhân dân. Tỉnh Thanh Hóa cũng đã hỗ trợ toàn bộ chi phí và chỉ đạo các ngành liên quan khẩn trương cấp mới, làm lại giấy tờ cho nhân dân các xã chịu tác động bởi sáp nhập đơn vị hành chính.

Đối với hơn 1.300 cán bộ, công chức cấp xã dôi dư sau khi sáp nhập, tỉnh Thanh Hóa đã bố trí theo các hướng: Điều động, luân chuyển đến các đơn vị hành chính cấp xã còn thiếu; tiếp nhận, bố trí làm công chức cấp xã; tuyển dụng làm công chức cấp huyện; tuyển dụng làm viên chức ở đơn vị sự nghiệp; nghỉ hưu theo quy định; thực hiện tinh giản...

Đặc biệt, sau sắp xếp, sáp nhập, tất cả tổ chức cơ sở đảng và Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa đã hoàn thành việc tổ chức Đại hội Đảng bộ nhiệm kỳ 2020-2025, bảo đảm tiến độ, chất lượng, cơ cấu nhân sự. Những vị trí chủ chốt đã được lựa chọn xứng đáng, có uy tín và tín nhiệm cao trong nhân dân. Đó là minh chứng cho sự đồng lòng, thể hiện sự thống nhất, đoàn kết của đảng bộ, chính quyền và nhân dân trong tỉnh. Chính việc tổ chức sắp xếp lại bộ máy đã tạo nguồn cán bộ dồi dào, từ đó lựa chọn được cán bộ tốt giúp cho từng đảng bộ mạnh lên, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các đảng bộ; hiệu lực, hiệu quả trong công tác chỉ đạo, điều hành càng được phát huy mạnh mẽ, thúc đẩy kinh tế-xã hội phát triển.

Những khó khăn, vướng mắc cần tháo gỡ

Bên cạnh những kết quả đạt được bước đầu, sau sắp xếp, sáp nhập tổ chức bộ máy chính quyền cấp xã tại Thanh Hóa còn một số khó khăn, vướng mắc. Cụ thể như: Trong xây dựng nông thôn mới (NTM), tại huyện Hoằng Hóa, trước khi sáp nhập thị trấn Bút Sơn với hai xã Hoằng Vinh, Hoằng Phúc thì 3 địa phương đã có 3 quy hoạch khác nhau, giờ nhập thành một thì không thể sử dụng quy hoạch trước đây, buộc phải làm lại quy hoạch mới trong xây dựng và hoàn thành các tiêu chí đạt chuẩn NTM. Trường hợp khác là, hai xã sáp nhập trong đó một xã đã đạt chuẩn NTM, còn một xã chưa đạt chuẩn NTM, buộc cấp ủy, chính quyền phải tổ chức xây dựng lại chương trình xây dựng NTM tại địa phương. Trong lĩnh vực giáo dục, trường này đã đạt chuẩn quốc gia, khi nhập cùng một trường chưa đạt chuẩn sẽ như thế nào? Trạm y tế cũng như vậy... Thực tế này đòi hỏi các địa phương sáp nhập phải tổ chức xây dựng được quy hoạch tổng thể của đơn vị hành chính mới, có các phương án giải quyết những phát sinh...  

Ông Nguyễn Quốc Oai, Bí thư Đảng ủy xã Hoằng Xuân (là xã được sáp nhập từ Hoằng Xuân và Hoằng Khánh), huyện Hoằng Hóa, cho biết: "Hiện nay, việc sử dụng trụ sở, nhà văn hóa, trạm y tế của xã để trống bảo đảm không bị xuống cấp, tránh lãng phí, cũng là vấn đề đáng bàn. Hiện, các địa phương đang có hướng sử dụng làm khu vui chơi, giải trí cho nhân dân, nhưng việc tổ chức các địa điểm này hoạt động đúng công năng, phát huy hiệu quả thiết thực đòi hỏi cấp ủy, chính quyền địa phương phải có quy hoạch, cách làm cụ thể. Mặt khác, sau sáp nhập dân số tăng lên gần 8.000 người, diện tích hơn 19km2, địa bàn quản lý rất rộng, trong khi đội ngũ cán bộ theo biên chế không tăng nên công tác quản lý rất khó khăn. Trước đây, ở cấp thôn có 6 chức danh được hưởng phụ cấp, nay theo quy định mới, mỗi thôn chỉ được 3 chức danh kết hợp với các chức danh kiêm nhiệm là bí thư chi bộ, trưởng thôn và trưởng ban công tác mặt trận. Với tổng mức phụ cấp là 4,5 triệu đồng/thôn/tháng, cộng với 50% phụ cấp kiêm nhiệm (không còn chức danh cấp phó), chia bình quân 3 người chỉ được hơn 2 triệu đồng/người/tháng, trong khi nhiệm vụ quản lý rộng, dân số đông, cán bộ thôn khá vất vả trong công tác quản lý. Thực tế với mức phụ cấp này rất khó tìm người làm cán bộ thôn... 

Bên cạnh đó, sau sáp nhập, địa bàn xã, phường, thị trấn rộng nên công tác quản lý về đất đai gặp những khó khăn, ảnh hưởng đến công tác quản lý và điều hành sản xuất. Một số giấy tờ của công dân như: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, sổ hộ khẩu, căn cước công dân... đang ghi theo địa chỉ đơn vị hành chính cũ, chưa đổi theo tên đơn vị hành chính mới...

Những khó khăn, vướng mắc nêu trên dù là khách quan, nhưng nếu không được quan tâm giải quyết thấu đáo, triệt để, dễ gây ra sự nghi ngờ, hiểu lầm, gây mất đoàn kết nội bộ và sự không hài lòng cho người dân, nhất là trong việc giải quyết các thủ tục hành chính.

Từ thực tế đó, đòi hỏi tỉnh Thanh Hóa cần sớm chỉ đạo tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc, kết hợp tăng cường công tác quản lý nhà nước về đất đai làm cơ sở xây dựng kế hoạch sử dụng đất, cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân các xã sáp nhập, sắp xếp. Ngành chức năng của tỉnh Thanh Hóa cần tổ chức hướng dẫn các xã sáp nhập về công tác hộ tịch, hộ khẩu, chứng thực hồ sơ tài liệu, chuyển đổi các loại giấy tờ của cá nhân, tổ chức, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp theo đúng quy định của pháp luật. Đồng thời, các địa phương cần quan tâm đầu tư cơ sở hạ tầng, giao thông tại các đơn vị hành chính cấp xã bảo đảm thúc đẩy sự phát triển kinh tế-xã hội ở các địa phương một cách có quy hoạch vững chắc.   

HOÀNG KHÁNH TRÌNH