Dừng thi công, khắc phục thiếu sót trong sửa chữa, nâng cấp Nghĩa trang Liệt sĩ thành phố Vinh (cũ)

Từ sáng sớm, từng đoàn người lặng lẽ bước qua cổng nghĩa trang, mang theo nỗi băn khoăn sau khi xem những hình ảnh lan truyền trên mạng. Giữa những hàng mộ nằm ngay ngắn, một số khu vực vẫn còn dấu vết thi công với lớp đất mới đắp, phần mộ còn để lại vết cắt rạn nứt. Nhiều thân nhân liệt sĩ đứng rất lâu trước phần mộ người thân, cẩn thận quan sát từng chi tiết. Có người thắp nén hương rồi lặng lẽ lau lại tấm bia đã bạc màu theo năm tháng.

Ông Trần Kim Lạc (phường Thành Vinh, tỉnh Nghệ An) là thân nhân liệt sĩ, cho biết: "Gia đình hoàn toàn không nhận được thông báo về việc sửa chữa phần mộ trước khi đơn vị thi công triển khai. Nếu địa phương có chủ trương nâng cấp nghĩa trang để khang trang hơn thì gia đình chúng tôi rất đồng tình vì đó là việc làm thể hiện sự tri ân đối với các anh hùng liệt sĩ. Điều khiến chúng tôi băn khoăn, bức xúc là việc tác động đến phần mộ mà lại chưa có sự trao đổi với gia đình trước khi thực hiện”.

Thân nhân các liệt sĩ có mặt tại Nghĩa trang Liệt sĩ thành phố Vinh (cũ), tỉnh Nghệ An để kiểm tra, yêu cầu làm rõ sự việc.

Theo ông Lạc, đối với người Việt Nam, phần mộ của người đã khuất luôn gắn với yếu tố tâm linh và tình cảm thiêng liêng của con cháu. Mỗi lần cải táng, sửa chữa hay di chuyển đều được gia đình chuẩn bị chu đáo, lựa chọn thời điểm phù hợp theo phong tục. Vì vậy, khi phần mộ liệt sĩ được sửa chữa mà người thân chưa được thông tin, nhiều gia đình không khỏi lo lắng. Mong các cơ quan chức năng khi triển khai những việc liên quan đến phần mộ liệt sĩ cần chủ động thông báo để gia đình cùng phối hợp thực hiện, thể hiện sự trang trọng, vừa tạo sự đồng thuận, vừa giúp quá trình thi công diễn ra thuận lợi.

Đứng bên cạnh 3 phần mộ liệt sĩ là người thân, ông Trần Văn Cường (phường Trường Vinh, tỉnh Nghệ An) bức xúc kể: "Ngay sau khi biết thông tin trên mạng xã hội, tôi tức tốc đến nghĩa trang. Trong clip, phần mộ các liệt sĩ đã mở, tiểu đặt trên nền đất mà không có mái che, thủ tục sơ sài. Đến nơi, thấy phần mộ của người thân đã đào mở để thi công, bản thân tôi cảm thấy đau lòng. Gia đình chỉ mong mọi việc liên quan đến nơi yên nghỉ của các liệt sĩ được thực hiện cẩn trọng, có sự trao đổi trước với thân nhân để mọi người yên tâm".

Thân nhân các liệt sĩ bày tỏ bức xúc vì khai mở phần mộ liệt sĩ mà chưa có sự trao đổi với gia đình trước khi thực hiện.

Theo ghi nhận tại hiện trường, nhiều gia đình sau khi kiểm tra phần mộ người thân đã tập trung trao đổi với cán bộ quản lý nghĩa trang để tìm hiểu nguyên nhân và kế hoạch sửa chữa. Các ý kiến đều mong muốn công trình được thực hiện chu đáo, bảo đảm yếu tố kỹ thuật, đồng thời phù hợp với phong tục và tín ngưỡng truyền thống.

Trao đổi với phóng viên, ông Lê Nam Chung, quản trang Nghĩa trang Liệt sĩ thành phố Vinh (cũ) cho biết: "Thực hiện dự án nâng cấp, sửa chữa nghĩa trang, đơn vị thi công tiến hành cắt nắp mộ để tạo ô thông thiên theo thiết kế. Trong quá trình thực hiện, đơn vị phát hiện nhiều hũ tiểu đặt cao hơn mặt đất nên đã chủ động hạ xuống nhằm bảo đảm phù hợp với yếu tố khoa học và quan niệm tâm linh về việc hạ thổ”.

Lý giải việc điều chỉnh kết cấu phần mộ, ông Nguyễn Xuân Toàn, Trưởng phòng Văn hóa-Xã hội UBND phường Trường Vinh cho biết: Thiết kế cũ xây kín toàn bộ phần mộ khiến nhiệt độ bên trong rất cao vào những ngày nắng nóng. Qua đo đạc thực tế, nhiệt độ trên bề mặt có thời điểm lên tới khoảng 75 độ C. Theo các ý kiến chuyên môn được địa phương tham khảo, điều này ảnh hưởng đến điều kiện bảo quản hài cốt. Xét dưới góc độ phong tục truyền thống, việc hạ thổ cũng phù hợp với quan niệm người đã khuất nên nằm dưới mặt đất.

Trong quá trình thi công, khi phát hiện một số hài cốt nằm cao so với mặt đất và chịu tác động của nền cát nóng, đơn vị thực hiện đã chủ động tiến hành hạ thấp vị trí đặt tiểu với mong muốn bảo đảm điều kiện lưu giữ tốt hơn. Theo đại diện địa phương, việc làm này xuất phát từ mục đích tốt đẹp là chăm lo nơi an nghỉ của các liệt sĩ. Tuy vậy, ông Nguyễn Xuân Toàn cũng thẳng thắn nhìn nhận quá trình triển khai còn thiếu sót khi chưa thông tin và lấy ý kiến của thân nhân liệt sĩ trước khi thực hiện các công việc liên quan đến phần mộ. Đây là nội dung địa phương đã tiếp thu sau khi nhận được phản ánh của người dân.

Ngay sau khi có ý kiến từ các gia đình liệt sĩ, phường Trường Vinh đã chỉ đạo dừng việc sửa chữa để rà soát lại toàn bộ quy trình triển khai và tổ chức lấy ý kiến của thân nhân liệt sĩ. Đối với những gia đình đồng thuận, việc sửa chữa sẽ tiếp tục được thực hiện theo kế hoạch. Những trường hợp chưa thống nhất sẽ giữ nguyên hiện trạng phần mộ.

Mỗi phần mộ liệt sĩ đều chứa đựng tình cảm thiêng liêng của gia đình và đồng đội. Bởi vậy, mọi hoạt động tu bổ, tôn tạo cần được chuẩn bị kỹ lưỡng, thực hiện thận trọng và có sự phối hợp chặt chẽ với thân nhân liệt sĩ. Việc địa phương kịp thời dừng thi công để lắng nghe ý kiến người dân, rà soát lại quy trình thực hiện là bước điều chỉnh cần thiết nhằm tạo sự đồng thuận, để công tác tri ân các anh hùng liệt sĩ được thực hiện trọn vẹn cả về ý nghĩa chính trị, nhân văn và giá trị tâm linh.