Đề xuất xây dựng Tượng đài Bác Hồ gắn với công trình Đại thủy nông Bắc Hưng Hải tại xã Việt Tiến (Hưng Yên)

Lựa chọn không gian trung tâm, hội tụ giá trị lịch sử - văn hóa đặc biệt

Theo đề xuất của UBND xã Việt Tiến, vị trí xây dựng nằm trong khu vực quy hoạch Trung tâm hành chính xã, gần Nhà tưởng niệm bà Hoàng Thị Loan - thân mẫu Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đây là khu vực được đánh giá có ý nghĩa chính trị, lịch sử và văn hóa sâu sắc, bảo đảm tính trang nghiêm, đồng thời thuận lợi cho việc tổ chức các hoạt động sinh hoạt chính trị, văn hóa quy mô của địa phương và khu vực.

Theo đồng chí Nguyễn Đức Đoàn, Chủ tịch UBND xã Việt Tiến, việc lựa chọn vị trí xây dựng tượng đài đã được nghiên cứu kỹ lưỡng trên cơ sở tổng thể quy hoạch phát triển không gian trung tâm xã. Khu đất đề xuất có diện tích tương đối tập trung, nằm trong tổng thể quy hoạch Trung tâm hành chính, thuận lợi cho việc tổ chức kiến trúc, cảnh quan đồng bộ, hài hòa giữa không gian tưởng niệm và sinh hoạt cộng đồng.

Theo định hướng ban đầu, công trình sẽ bao gồm phần tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh, quảng trường trung tâm, hệ thống cây xanh, hạ tầng kỹ thuật và các hạng mục phụ trợ phục vụ sinh hoạt chính trị, văn hóa, giáo dục truyền thống cho nhân dân và các thế hệ trẻ. Tổng mức đầu tư của dự án hiện đang được nghiên cứu, tính toán theo hướng tiết kiệm, hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, đồng thời đáp ứng yêu cầu về mỹ thuật, kỹ thuật của một công trình văn hóa - lịch sử có giá trị lâu dài.

Khu Di tích lịch sử - văn hóa Nhà tưởng niệm bà Hoàng Thị Loan. Ảnh: Báo Hưng Yên

Đại thủy nông Bắc Hưng Hải - biểu tượng sinh động của tư tưởng vì dân

Đại thủy nông Bắc Hưng Hải là công trình thủy lợi quy mô lớn, được khởi công năm 1958, với hệ thống kênh mương dài trên 232km, trải dài qua địa bàn các tỉnh Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Dương (cũ). Công trình được xây dựng nhằm đáp ứng yêu cầu cấp thiết về tưới, tiêu, thoát úng cho vùng sản xuất rộng gần 215.000ha, nằm trong tứ giác sông Hồng - sông Đuống - sông Thái Bình - sông Luộc. Đây là công trình trị thủy đầu tiên của miền Bắc, giữ vai trò nền tảng đối với phát triển nông nghiệp và ổn định đời sống nhân dân vùng đồng bằng Bắc Bộ trong những năm đầu xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Ngay từ khi triển khai, Đại thủy nông Bắc Hưng Hải đã nhận được sự quan tâm sâu sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Dù phải giải quyết nhiều công việc trọng đại của đất nước, Người vẫn nhiều lần trực tiếp về công trường, thăm hỏi, động viên lực lượng tham gia xây dựng. Trong các lần gặp gỡ cán bộ, công nhân và nhân dân, Bác đặc biệt nhấn mạnh vai trò sống còn của thủy lợi đối với sản xuất nông nghiệp, coi đây là nhiệm vụ lâu dài gắn liền với đời sống Nhân dân, đồng thời yêu cầu đội ngũ cán bộ, đảng viên phải gương mẫu, đi đầu trong lao động và tổ chức quần chúng.

Từ sự chỉ đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh, việc xây dựng công trình Đại thủy nông Bắc Hưng Hải đã vượt ra khỏi khuôn khổ của một dự án kinh tế đơn thuần, trở thành phong trào thi đua lao động cách mạng sôi nổi, thu hút đông đảo cán bộ, đảng viên và nhân dân tham gia. Công trình là minh chứng sinh động cho tinh thần đoàn kết, ý chí tự lực, tự cường, thể hiện quyết tâm của miền Bắc trong công cuộc khôi phục kinh tế và xây dựng nền tảng cho chủ nghĩa xã hội.

Với tinh thần đó, chỉ sau 7 tháng thi công, đến ngày 1-5-1959, Đại thủy nông Bắc Hưng Hải đã hoàn thành và đi vào vận hành. Hệ thống công trình bảo đảm cung cấp nước tưới ổn định cho hàng chục nghìn ha lúa và hoa màu, đồng thời nâng cao năng lực tiêu úng cho gần 20.000ha lưu vực. Việc chủ động nguồn nước đã tạo ra bước ngoặt quan trọng đối với sản xuất nông nghiệp của tỉnh Hưng Yên và các địa phương trong vùng, giúp mở rộng diện tích canh tác, nâng cao năng suất, từng bước chấm dứt tình trạng mất mùa kéo dài.

Không dừng lại ở hiệu quả trước mắt, công trình Bắc Hưng Hải còn tạo điều kiện thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu cây trồng, nâng cao giá trị sản xuất và cải thiện đời sống nhân dân. Nhờ quán triệt sâu sắc tư tưởng của Bác về thủy lợi và phát huy sức mạnh đoàn kết toàn dân, Hưng Yên nhiều năm liền trở thành điểm sáng trong phong trào làm thủy lợi của miền Bắc, vinh dự được Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư khen và tặng cờ thi đua “Làm thủy lợi khá nhất”.

Xã Việt Tiến - không gian kết tinh giá trị lịch sử và hơi thở thời đại

Xã Việt Tiến nằm ở trung tâm lưu vực Đại thủy nông Bắc Hưng Hải, nơi hệ thống các tuyến kênh, sông nhánh quan trọng như sông Điện Biên, sông Kim Ngưu, sông Nghĩa Trụ đi qua, tạo nên vùng sản xuất nông nghiệp trọng điểm của tỉnh Hưng Yên, đặc biệt đối với cây lúa và các loại lương thực thiết yếu. Trong nhiều thập kỷ, địa phương này chịu tác động trực tiếp, thường xuyên và lâu dài của công trình Đại thủy nông Bắc Hưng Hải, gắn chặt sự phát triển kinh tế - xã hội với dòng nước thủy lợi phục vụ sản xuất và đời sống nhân dân.

Làng quê xã Việt Tiến hôm nay. Ảnh: Báo Hưng Yên

Không chỉ là địa bàn thụ hưởng và phát huy hiệu quả của công trình thủy lợi lịch sử, xã Việt Tiến còn mang trong mình những giá trị văn hóa - lịch sử đặc biệt. Thôn Vân Nội, thuộc xã Việt Tiến, chính là quê ngoại của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Từ mạch nguồn quê ngoại giàu truyền thống lao động và nghĩa tình ấy, những phẩm chất cao đẹp như tinh thần cần cù, lòng yêu thương con người, sự gắn bó sâu sắc với nông dân và nông thôn đã sớm hình thành, góp phần bồi đắp nên tư tưởng vì dân của Người.

Cuối năm 2005, Nhà thờ bà Hoàng Thị Loan - thân mẫu Chủ tịch Hồ Chí Minh - được xây dựng trên nền đất đình làng cũ của thôn Vân Nội. Công trình không chỉ là nơi thờ tự mà còn là không gian văn hóa lưu giữ nhiều tư liệu, hiện vật quý giá về thân mẫu Chủ tịch Hồ Chí Minh và dòng họ Hoàng - một dòng họ có truyền thống hiếu học, yêu nước và nhiều đóng góp cho dân tộc. Đây là địa chỉ có ý nghĩa sâu sắc trong giáo dục truyền thống, bồi đắp tình cảm quê hương, cội nguồn cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Ban Thường vụ Đảng ủy xã Việt Tiến đã thống nhất chủ trương đề xuất xây dựng Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh trên địa bàn xã. Chủ trương này nhận được sự đồng thuận cao của cán bộ, đảng viên và Nhân dân địa phương. Ngày 31-12-2025, trên cơ sở khảo sát thực tế và làm việc giữa Bộ Công an, các cơ quan của tỉnh và UBND xã Việt Tiến đã thống nhất cao về dự án tượng đài Bác Hồ đặt tại xã Việt Tiến (vị trí tại các thôn Vân Nội, Vân Ngoại của xã Hồng Tiến trước đây). Ngày 6-1-2026, UBND xã Việt Tiến đã báo cáo, đề xuất lựa chọn địa điểm xây dựng “Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh gắn với công trình Đại thủy nông Bắc Hưng Hải”. Ngày 13-1-2026, UBND tỉnh Hưng Yên có văn bản giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, đơn vị liên quan tham mưu UBND tỉnh xem xét đề xuất của địa phương.

Cấp ủy, chính quyền xã Việt Tiến họp cùng các ngành, đơn vị liên quan khảo sát về việc xây dựng Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh trên địa bàn xã. Ảnh: Báo Hưng Yên

Các ngành, đơn vị liên quan khảo sát vị trí để xây dựng Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh trên địa bàn xã Việt Tiến. Ảnh: Báo Hưng Yên

Việc xây dựng Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh gắn với công trình Đại thủy nông Bắc Hưng Hải tại xã Việt Tiến mang ý nghĩa chính trị, lịch sử và thời đại sâu sắc. Công trình không chỉ thể hiện tình cảm tri ân của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân đối với vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc, mà còn là biểu tượng trực quan khẳng định Đại thủy nông Bắc Hưng Hải không đơn thuần là một công trình kinh tế, mà là kết tinh sinh động của tư tưởng Hồ Chí Minh về “lấy dân làm gốc”, “lấy lao động làm nền tảng”.

Đồng chí Nguyễn Đức Đoàn, Chủ tịch UBND xã Việt Tiến (tỉnh Hưng Yên) cho rằng, trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và xây dựng nông thôn mới, Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh gắn với công trình Đại thủy nông Bắc Hưng Hải tiếp tục lan tỏa những giá trị bền vững của tư tưởng Hồ Chí Minh. Đó là lời nhắc nhở sâu sắc về yêu cầu phát triển hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với chăm lo đời sống nhân dân, giữa lợi ích trước mắt và lợi ích lâu dài, giữa khai thác tiềm năng và bảo vệ nền tảng bền vững của xã hội.

Đối với Đảng bộ và nhân dân xã Việt Tiến nói riêng, tỉnh Hưng Yên nói chung, Tượng đài sẽ là nguồn động viên tinh thần to lớn, góp phần củng cố niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, khơi dậy khát vọng cống hiến, tinh thần đoàn kết và trách nhiệm trong lao động, công tác; đồng thời trở thành một “địa chỉ đỏ” có giá trị giáo dục chính trị - tư tưởng sâu sắc, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh, hiện đại, đúng như mong muốn lúc sinh thời của Chủ tịch Hồ Chí Minh.