Chăm sóc ban ngày - thêm điểm tựa cho người cao tuổi

Có bác sĩ bên cạnh, có bạn già sẻ chia

Một buổi sáng tại Cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày của Trạm Y tế phường Đống Đa, không khí khá nhộn nhịp. Người tập phục hồi chức năng, người ngâm chân thảo dược, vài cụ ngồi trò chuyện trong phòng sinh hoạt chung. Cơ sở mới khai trương ngày 20-7 và chính thức đón người cao tuổi bán trú từ ngày 1-8, nhưng đã trở thành nơi nhiều gia đình gửi gắm bố mẹ trong thời gian đi làm.

Chị Trần Mai Phương ở phường Ô Chợ Dừa đưa mẹ là bà Dương Thị Mai đến đây từ sáng rồi mới yên tâm đến cơ quan. Chị Phương chia sẻ: “Hôm 2-8, mẹ tôi bất ngờ bị hạ đường huyết. May mắn thời điểm đó bà đang ở cơ sở nên được nhân viên y tế phát hiện, xử trí kịp thời. Nếu mẹ ở nhà một mình lúc ấy, tôi không biết chuyện gì sẽ xảy ra. Có người theo dõi sức khỏe thường xuyên nên gia đình yên tâm hơn rất nhiều”. Chồng qua đời cách đây một năm, sức khỏe bà Mai cũng giảm sút, có những lúc buồn, ít giao tiếp hơn trước. Bởi vậy, điều khiến bà thích đến cơ sở không chỉ là được kiểm tra sức khỏe. “Ở đây chúng tôi có bác sĩ chăm sóc, lại có những người cùng tuổi để trò chuyện, tập luyện và tham gia các hoạt động. Ở nhà một mình cả ngày thì buồn lắm”, bà Mai chia sẻ.

Người cao tuổi tham gia các hoạt động chăm sóc sức khỏe.

Trao đổi với chúng tôi, bác sĩ Kiều Thị Thúy Nga, Giám đốc Trạm Y tế phường Đống Đa cho biết: “Cơ sở tổ chức nhiều hoạt động phù hợp với nhu cầu của người cao tuổi như y học cổ truyền, phục hồi chức năng, tư vấn tâm lý-xã hội, văn hóa, giải trí và các bài tập tăng cường nhận thức, phòng, chống té ngã. Tùy tình trạng sức khỏe, các cụ có thể được châm cứu, bấm huyệt, ngâm chân thảo dược, tập phục hồi chức năng. Thực đơn bán trú cũng được xây dựng phù hợp với người cao tuổi và có kiểm soát dinh dưỡng. Cơ sở tại Đống Đa dự kiến tiếp nhận thường xuyên khoảng 40-50 người. Phường Đống Đa hiện có hơn 18.400 người cao tuổi, chiếm khoảng 22% dân số, cho thấy nhu cầu đối với loại hình chăm sóc này không nhỏ”. Bác sĩ Lê Thị Phượng, phụ trách chuyên môn của cơ sở, cho biết: “Trong quá trình trực tiếp chăm sóc, tôi nhận thấy nhiều người cao tuổi gặp vấn đề về tâm lý. Ngày nào khu vực tư vấn hỗ trợ tâm lý-xã hội cũng có các bác đến. Có khi không phải vì bệnh mà chỉ muốn được tâm sự, giãi bày, hỏi ý kiến về những chuyện mà các bác cảm thấy khó nói với con cháu”.

Việc các cơ sở công lập tận dụng trụ sở dôi dư, đội ngũ sẵn có để đưa ra một mức chi phí hợp lý sẽ giúp nhiều người cao tuổi có cơ hội tiếp cận dịch vụ này. Tại phường Đống Đa, mức thu là 5.680.000 đồng/người/tháng đã bao gồm chăm sóc bán trú, cơm trưa, quà chiều. Với bà Nguyễn Thanh Giêng, sinh năm 1948, sinh sống ở phường Tương Mai, cơ sở còn là nơi hai vợ chồng cùng nhau duy trì một nhịp sinh hoạt mới. Cả hai đều có lương hưu và đăng ký tham gia bán trú. Với mức đóng góp này, bà Giêng cho rằng phù hợp với điều kiện gia đình. “Vợ chồng tôi chỉ cần dành khoảng một nửa tiền lương hưu cho khoản này nhưng đổi lại là ban ngày được chăm sóc sức khỏe, ăn uống, tập luyện và có người trò chuyện”, bà Giêng chia sẻ.

Người cao tuổi tham gia các hoạt động tại Cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày phường Đống Đa, TP Hà Nội.

Không để người già một mình giữa đô thị

Khảo sát tại Cơ sở chăm sóc sức khỏe ban ngày cho người cao tuổi phường Long Biên, số 307 Thạch Bàn, chúng tôi cũng ghi nhận nhu cầu tương tự. Sau hơn một tháng vận hành thí điểm, cơ sở tại Long Biên đã đón hàng trăm lượt người đến tham quan, trải nghiệm, trong đó hơn 20 người đăng ký tham gia thường xuyên. Cùng với Đống Đa, Long Biên, một số địa bàn như Quốc Oai, Việt Hưng cũng đang triển khai mô hình. Điểm đáng chú ý là người cao tuổi không phải rời khỏi gia đình để vào cơ sở dưỡng lão dài hạn. Ban ngày, họ được chăm sóc trong môi trường có nhân viên y tế, được ăn uống, vận động, giao tiếp; cuối ngày lại trở về với con cháu và không gian sống quen thuộc. Đây cũng là cách chia sẻ áp lực với những gia đình mà các thành viên trong độ tuổi lao động khó có điều kiện ở nhà chăm sóc cha mẹ cả ngày.

Từ thực tế, mô hình còn cho thấy một giá trị khác trong bối cảnh người cao tuổi đang trở thành nhóm dễ bị các đối tượng lừa đảo nhắm tới. Người cao tuổi sống một mình, ít có điều kiện kiểm chứng thông tin, hạn chế kỹ năng công nghệ, có thể dễ rơi vào bẫy của các đối tượng. Một cơ sở chăm sóc ban ngày tất nhiên không thể thay thế các biện pháp phòng, chống lừa đảo. Tuy nhiên, khi người cao tuổi có môi trường giao tiếp thường xuyên, có cán bộ y tế, nhân viên xã hội và những người cùng lứa tuổi bên cạnh, những cuộc gọi hay thông tin bất thường có thêm cơ hội được kiểm chứng trước khi họ đưa ra quyết định. Khi tuổi già có thêm người chăm sóc, có bạn để trò chuyện và có nơi để tìm đến mỗi ngày, đó không chỉ là chăm sóc sức khỏe mà còn là cách giữ cho người cao tuổi sự kết nối, chủ động và niềm vui trong cuộc sống.