Câu chuyện nhiều người cao tuổi bị lôi kéo tham gia các “hợp đồng kỳ nghỉ” vừa qua không chỉ là lời cảnh báo về những chiêu trò lừa đảo ngày càng tinh vi mà còn gợi lên một thực tế đáng suy ngẫm. Trong nhịp sống hiện đại, không ít người cao tuổi đang phải đối diện với sự cô đơn, khoảng cách thế hệ và cảm giác mình dần không còn tiếng nói trong gia đình.
Có những người cao tuổi sống cùng con cháu nhưng vẫn cô đơn. Các con bận rộn với công việc, cháu chắt lại có thế giới riêng. Khi cần hỏi một điều gì đó trên mạng, khi kể một thông tin vừa nghe được, phản ứng đầu tiên họ nhận lại đôi khi không phải là sự lắng nghe mà là tiếng thở dài, sự gạt đi vội vã: “Toàn lừa đảo đấy”, “Bố mẹ già rồi, biết gì đâu”... Những câu nói ấy có thể xuất phát từ sự lo lắng, nhưng lại dễ chạm vào nỗi mặc cảm của tuổi già: Sợ mình bị lạc hậu, trở thành gánh nặng cho con.
 |
| Ảnh được cắt từ phim tài liệu Cạm bẫy từ các hợp đồng kỳ nghỉ. Nguồn: VTV. |
Những kẻ lừa đảo hiểu rất rõ "khoảng trống" ấy. Chúng đánh vào nhu cầu được quan tâm, được lắng nghe và được tôn trọng của người cao tuổi. Không phải ai sa bẫy cũng vì lòng tham mà bởi đã quá lâu họ mới cảm thấy được coi trọng, cảm thấy mình vẫn có ích, được tự quyết.
Chúng ta nói nhiều đến chăm lo đời sống vật chất cho người cao tuổi, nhưng đôi khi lại chưa quan tâm đúng mức đến đời sống tinh thần của họ. Để phòng, chống lừa đảo đối với người cao tuổi, cần xây dựng một vòng bảo vệ từ gia đình đến cộng đồng. Trong gia đình, con cháu cần đồng hành với ông bà, cha mẹ. Ở cộng đồng, các hội, đoàn thể, tổ dân phố, câu lạc bộ người cao tuổi cần tăng cường những buổi sinh hoạt, phổ biến kỹ năng nhận diện lừa đảo bằng các phương pháp dễ hiểu. Người cao tuổi không chỉ cần được bảo vệ khỏi những bản hợp đồng bất minh mà còn cần được bảo vệ khỏi sự cô đơn trong chính gia đình và cộng đồng của mình.
Những năm gần đây, tình trạng một số đối tượng lợi dụng tâm lý lo lắng về sức khỏe của người cao tuổi để tiếp thị, bán các loại thuốc, thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc diễn ra ở nhiều địa phương. Dù các cơ quan chức năng thường xuyên tuyên truyền, cảnh báo, song vẫn có không ít người trở thành nạn nhân của những chiêu trò này. Vụ việc xảy ra tại Khu 2, Vô Tranh, xã Văn Lang, tỉnh Phú Thọ vừa qua là một ví dụ.
Công an tỉnh Cao Bằng cảnh báo thủ đoạn giả danh “tri ân” để chụp ảnh miễn phí, sau đó ép người cao tuổi, cựu chiến binh mua sản phẩm với giá cao, chất lượng kém.