Thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước và Chính phủ trong những năm vừa qua đã có nhiều nguồn vốn được sử dụng để đầu tư xây dựng lưới điện cho những thôn bản, vùng sâu, vùng đặc biệt khó khăn… Quyết định 2081/QĐ-TTg ngày 8-11-2013 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chương trình cấp điện nông thôn, miền núi và hải đảo giai đoạn 2013 – 2020 với mục tiêu thu hút mọi nguồn lực đầu tư phát triển lưới điện để cung cấp điện với chất lượng bảo đảm tại khu vực nông thôn, miền núi, hải đảo nhằm tạo điều kiện cho người dân khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc ít người, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn được sử dụng điện để sản xuất và phục vụ đời sống. Đề án này được sử dụng nguồn vốn ngân sách Trung ương, địa phương và nguồn vốn vay ODA. Cũng theo đề án sau khi triển khai hoàn thành sẽ cớ 57 xã có điện, khoảng 12.140 thôn, bản được cấp điện và số hộ dân được cấp điện: khoảng 1.288.900 hộ dân… Tuy nhiên, điều kiện ngân sách hạn hẹp do vậy, nhiều năm qua đồng bào dân tộc thiểu số rất ít người vẫn là cộng đồng đói nghèo nhất,  gặp khó khăn nhiều nhất; tỷ lệ hộ nghèo và số hộ thiếu điện sinh hoạt có nơi còn cao… Để các thôn bản vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn có điện lưới quốc gia rất cần sự quan tâm, nỗ lực của các cấp chính quyền địa phương và các bộ liên quan.

Cách trung tâm xã Trung Hòa khoảng 3km, hơn 30 hộ dân thôn Bản Phắng nằm ở thung sâu, tĩnh mịch. Ban ngày, những ngôi nhà sàn thưa thớt lẩn khuất giữa cánh rừng, khi sẩm tối, từ trên cao nhìn xuống, Bản Phắng như một cái hố sâu đen đặc do không có điện. Điều này đồng nghĩa với việc, các hộ dân nơi đây không có ti vi, điện thoại... những thứ trong thời đại công nghệ 4.0 được coi như vật bất ly thân của mọi người, mọi nhà và nhất là giới trẻ. Vậy mà, đối với người dân Bản Phắng thì đó vẫn là những vật dụng hết sức xa lạ.

Ông Nông Văn Việt, Trưởng thôn Bản Phắng tâm sự: “Mấy chục năm qua, dù có nhiều diện tích đất để canh tác, trồng trọt, chăn nuôi, nhân dân chăm chỉ nhưng vì thiếu điện mà cuộc sống bà con vẫn cứ bị cái đói, cái nghèo đeo đẳng. Mấy năm gần đây, tuy có khá hơn nhưng người dân muốn có chai nước lạnh, trẻ em muốn được ăn que kem vẫn là điều xa xỉ...”. Nhìn khuôn mặt trầm ngâm của trưởng thôn mà lòng chúng tôi nặng trĩu. Được biết, vì không có điện sinh hoạt, người dân khó có được thông tin, tiếp cận những chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và các thông tin khoa học, kỹ thuật... nên đời sống vẫn còn lạc hậu, khó khăn.

Nguồn điện sinh hoạt của người dân Bản Phắng phụ thuộc vào những chiếc máy phát điện mini bên dòng suối. 

Theo ông Nông Văn Việt thì điều nan giải nhất là vấn đề tiếp cận thông tin, văn hóa, văn nghệ. Có những gia đình cả năm trời không được xem ti vi. Đặc biệt, trong thời gian qua, khi dịch Covid-19 bùng phát, người dân cũng thiếu thông tin để phòng, tránh, trẻ em không thể học online qua internet... Nhiều năm qua, người dân cũng đã kiến nghị lên các cấp chính quyền địa phương và cơ quan chức năng nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết. Một số gia đình có điều kiện tự trang bị máy nổ phát điện, nhưng vì giá xăng, dầu khá đắt nên mỗi tối cũng chỉ dám chạy một đến hai giờ. Một số hộ dân mua máy phát điện mini đặt ở dòng suối, nhưng nguồn điện không ổn định, các thiết bị đều nhanh chóng bị hư hỏng. Mùa nước cạn thì máy không thể dùng được nên cây đèn dầu vẫn là giải pháp hữu ích nhất đối với người dân nơi đây...

Do chưa có điện nên các loại máy móc chạy điện phục vụ sản xuất, chăn nuôi như: Máy thái chuối, máy xay xát hay các thiết bị sinh hoạt hằng ngày, như ti vi, tủ lạnh, quạt điện... người dân cũng không thể mua sắm; chính vì vậy, các chỉ tiêu đánh giá giảm nghèo của thôn đều không đạt. Ông Hà Văn Quyết, Chủ tịch UBND xã Trung Hòa cho biết: “Mong muốn của người dân nơi đây là các cấp có thẩm quyền nhanh chóng xem xét, sớm bố trí nguồn vốn đầu tư đường điện để phục vụ người dân trong sản xuất, sinh hoạt, từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống”.

Rời Bản Phắng lúc buổi chiều muộn trong những ánh mắt ngơ ngác của lũ trẻ. Màn đêm ở đây hình như buông xuống nhanh hơn. Mỗi đêm xuống, người dân nơi đây lại thu mình trong không gian tối tăm, tĩnh mịch. Bà con vẫn đang ở đó với câu hỏi: “Bao giờ Bản Phắng mới hết khát điện?”.

Bài và ảnh: ĐỖ KIM