Theo Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh, sau hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu, TP Hồ Chí Minh có 282 câu lạc bộ ĐCTT với 3.190 người, trong đó có 5 Nghệ nhân Nhân dân, 26 Nghệ nhân Ưu tú hoạt động trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể ĐCTT được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu. Thời gian qua, ĐCTT đã hòa nhập với đời sống đương đại đúng với tính chất dân dã, mộc mạc dễ đi vào lòng người để giữ vị trí của di sản trong đời sống văn hóa tinh thần của người dân.

Tuy nhiên, sinh hoạt ĐCTT trên địa bàn thành phố hiện nay còn một số hạn chế như: Chủ yếu phát triển mạnh ở vùng ngoại thành và trong tầng lớp trung niên, tình trạng “già hóa” hội viên các câu lạc bộ ĐCTT đang diễn ra mạnh; nghệ nhân chơi các nhạc cụ cổ truyền ngày càng khan hiếm, nhất là đờn cò, kìm, tranh, bầu; chế độ hỗ trợ cho nghệ nhân có hoàn cảnh khó khăn chưa phù hợp; hoạt động sáng tác mới về bài bản, nhạc khí chưa được nghệ nhân chú trọng và phát huy. Bên cạnh đó, chất lượng đào tạo chưa đồng bộ, các câu lạc bộ đôi khi mang tính tự phát, thiếu giáo trình chuẩn hóa về bài bản, dẫn đến tình trạng học viên nắm không vững chắc. Dù có tiềm năng lớn nhưng việc đưa ĐCTT vào các tour du lịch tại TP Hồ Chí Minh vẫn còn rời rạc, chưa tạo được sản phẩm đặc sắc, bền vững để thu hút khách quốc tế. Việc đưa ĐCTT vào trường học dù đã triển khai ở một số trường học trên địa bàn thành phố nhưng thời lượng còn quá ít (khoảng 35-45 phút/tuần), chủ yếu dừng lại ở mức giới thiệu, chưa đủ để học sinh hiểu và yêu thích.

Trình diễn nghệ thuật đờn ca tài tử tại Nhà hát Ca múa nhạc Dân tộc Bông Sen (TP Hồ Chí Minh). Ảnh: XUÂN CƯỜNG 

Trước thực trạng trên, Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh cùng với lực lượng nghệ nhân đã nỗ lực, tích cực trong việc truyền tải các giá trị tinh túy của ĐCTT đến với công chúng bằng nhiều hình thức, trong đó có các hội thi, hội diễn. Nhiều hội thi, hội diễn được tổ chức thường xuyên như: Liên hoan các giọng ca tài tử thiếu nhi TP Hồ Chí Minh-Giải “Búp sen vàng, Liên hoan ĐCTT TP Hồ Chí Minh-Giải “Hoa sen vàng”, Nhạc hội ĐCTT Nam Bộ chào mừng Đại hội Đảng lần thứ XIV, Chương trình biểu diễn Nghệ thuật ĐCTT Nam Bộ phục vụ Chợ hoa xuân “Trên bến dưới thuyền”, Chương trình “Tài tử giao lưu”... Các hội thi, giao lưu, trình diễn nhằm tạo sân chơi cho các tài tử ca và tài tử đờn giao lưu cũng như học hỏi, nâng cao kinh nghiệm, tìm kiếm tài năng để bồi dưỡng.

Mặt khác, Sở Văn hóa và Thể thao thành phố tổ chức lấy ý kiến dự thảo “Đề án quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Nghệ thuật ĐCTT Nam Bộ trên địa bàn TP Hồ Chí Minh giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2035” là bước đi cần thiết. Đề án không chỉ hướng đến việc hỗ trợ nghệ nhân, nhất là những người có hoàn cảnh khó khăn mà còn tạo thêm không gian sinh hoạt cho các câu lạc bộ, mở rộng hoạt động truyền dạy trong trường học, phát triển các chương trình trải nghiệm, tour du lịch văn hóa và sản phẩm truyền thông số.

Theo các chuyên gia, để nâng cao hiệu quả công tác bảo tồn và phát huy giá trị Nghệ thuật ĐCTT, thành phố cần quan tâm tới công tác đào tạo lực lượng kế thừa, thông qua các lớp học đờn, hát tại các trường học hoặc trung tâm văn hóa cộng đồng; phát triển các mô hình du lịch trải nghiệm, sinh thái miệt vườn kết hợp nghe ĐCTT; hỗ trợ các nghệ nhân có hoàn cảnh khó khăn, tạo điều kiện cho các nghệ nhân được thường xuyên biểu diễn và truyền nghề; đồng thời, đẩy mạnh việc số hóa các bản nhạc cổ, các bài bản tổ và tư liệu biểu diễn để lưu trữ lâu dài, phục vụ công tác nghiên cứu, giáo dục.