CLB được thành lập vào tháng 5-2024, do bà Hoàng Thị Minh Khai, trú tại khu 4, xã Thanh Ba khởi xướng. Không phải nghệ nhân, cũng chưa từng qua trường lớp đào tạo bài bản nhưng bà Khai lại có niềm say mê đặc biệt với hát xoan. Cơ duyên đến với hát xoan bắt đầu từ những lần xem trên truyền hình, rồi điệu xoan cứ thế thấm vào bà lúc nào không hay.

Từ niềm yêu thích ấy, bà Khai bắt đầu tìm tòi học hát, múa, diễn, sưu tầm... vận động bà con trong xóm cùng tham gia thành lập CLB. Những ngày đầu, việc duy trì hoạt động của CLB không đơn giản. Hát xoan có cách hát khác với nhiều dòng dân ca quen thuộc. Người mới nghe thấy ngang ngang, khó cảm nhận và khó vào nhịp. Trang phục xoan giản dị với áo năm thân, khăn mỏ quạ, khó thu hút giới trẻ. 

Một buổi tập luyện của Câu lạc bộ hát xoan và dân ca xã Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ. 

Bằng sự kiên trì, từ 15 thành viên ban đầu, đến nay, CLB đã quy tụ được 30 người, chủ yếu là các bác, các cô tuổi từ 55 đến 60. Dù phần lớn thành viên CLB đã lớn tuổi nhưng với niềm đam mê và tâm huyết gìn giữ văn hóa dân gian, họ vẫn miệt mài truyền dạy, biểu diễn, góp phần lan tỏa giá trị di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại đến với cộng đồng.

Mới thành lập không lâu, CLB đã gặt hái được những "trái ngọt" với nhiều giải thưởng cao tại các hội thi, hội diễn nghệ thuật truyền thống. Không chỉ quẩn quanh nơi xóm nhỏ, tiếng hát của CLB đã vang xa đến Hà Nội, hay tham gia giao lưu tại nhiều xã trong tỉnh. Thành tựu lớn nhất mà CLB tự hào chính là việc gieo mầm cho thế hệ trẻ. CLB tích cực truyền dạy hát xoan cho học sinh tại Trường THPT Yển Khê, Trường THPT Thanh Ba, Trường Tiểu học Chí Tiên... Nhiều học sinh ban đầu còn ngại, xa lạ với những làn điệu cổ, nhưng qua thời gian đã yêu thích, hát được, thậm chí tham gia biểu diễn cùng các thành viên CLB. 

Ông Nguyễn Kim Thoán, Phó chủ nhiệm CLB chia sẻ: “Hiện nay, nhiều trường học trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đã đưa hát xoan vào giảng dạy, tuyên truyền rất bài bản. Lớp trẻ tiếp thu khá nhanh. Thấy lớp trẻ hào hứng tham gia, tôi tin tưởng rằng hát xoan Phú Thọ sẽ ngày càng lan tỏa sâu rộng hơn trong cuộc sống hiện đại”.

Bên cạnh hoạt động giảng dạy, CLB cũng chủ động tham gia các hội làng, lễ hội, chương trình văn hóa ở khu dân cư. Dịp giỗ Tổ Hùng Vương, Lễ hội Đền Hùng và Tuần văn hóa-du lịch đất Tổ năm Bính Ngọ 2026, CLB cũng tham gia biểu diễn phục vụ nhân dân và du khách. Dẫu gặt hái được nhiều "quả ngọt", phía sau những tấm bằng khen và những tràng pháo tay là nỗi lo về kinh phí và địa điểm luyện tập. Hiện nay, nguồn quỹ hoạt động của CLB chủ yếu dựa vào sự đóng góp tự nguyện từ lương hưu ít ỏi của các hội viên; địa điểm tập luyện với không gian chật hẹp hiện cũng là nỗi canh cánh của nhiều thành viên. “Tôi mong có một nơi ổn định, không phải đi tập nhờ nữa để anh chị em CLB yên tâm gắn bó, góp phần giúp hát xoan vang mãi", bà Hoàng Thị Minh Khai bộc bạch.