Với dung lượng 696 trang, cuốn sách giới thiệu 327 bảo vật quốc gia của Việt Nam. Cuốn sách được kết cấu thành hai phần: Phần thứ nhất giới thiệu các bảo vật quốc gia từ trước Công nguyên đến thế kỷ X; phần thứ hai giới thiệu các bảo vật quốc gia từ thế kỷ XI đến nay.

Các bảo vật vô cùng đa dạng, phong phú về loại hình, kích thước, niên đại, vật liệu, phương pháp chế tác, công năng cũng như ý nghĩa, giá trị thẩm mỹ. Nhiều bảo vật là hiện vật quý hiếm, thậm chí là độc bản, duy nhất, có hình thức thể hiện độc đáo, phản ánh sâu sắc tư duy, hệ tư tưởng, nhân sinh quan của con người ở mỗi thời đại, tiêu biểu cho những giá trị văn hóa, nhân văn, trình độ thẩm mỹ, cách thức ứng xử giữa con người với con người trong xã hội và với giới tự nhiên, đồng thời cho thấy khả năng sáng tạo của con người là không giới hạn.

Trống đồng Đông Sơn dường như đã được xem như biểu tượng văn hóa của dân tộc, với những hoa văn trang trí tiêu biểu như ngôi sao, chim lạc, muông thú, nam nữ nhảy múa, chèo thuyền… Những chiếc trống đồng hay thạp đồng quý nhất của văn hóa Đông Sơn đã được công nhận là bảo vật quốc gia như trống Ngọc Lũ, Hoàng Hạ, Cổ Loa, Kính Hoa, Tiên Nội, Quảng Chính, Sao Vàng…, cũng chính là những biểu tượng thiêng liêng của nền văn minh sông Hồng thời Hùng Vương, thể hiện đỉnh cao nghệ thuật luyện kim đồng thau và đời sống tinh thần phong phú của người Việt cổ. 

 Cuốn sách "Việt Nam ngàn năm văn hiến".

Những chiếc ấn triện biểu trưng cho quyền lực của các vị hoàng đế, của hoàng cung và các triều đại phong kiến Việt Nam cũng là những bảo vật quốc gia gây ấn tượng đặc biệt với độc giả. Ấn “Đại Việt quốc Nguyễn chúa vĩnh trấn chi bảo” có niên đại 1709 là kim bảo truyền ngôi của chúa Nguyễn với núm ấn thể hiện hình tượng kỳ lân; ấn “Hoàng đế chi bảo” có niên đại 1823, năm Minh Mạng thứ tư với hình tượng rồng cuốn ở quai ấn là chiếc ấn có kích thước và trọng lượng lớn nhất trong số các ấn triện của hoàng cung triều Nguyễn, là bảo vật được công nhận tại đợt 13, tháng 12-2024 và mới được bổ sung vào cuốn sách trong lần xuất bản này; ấn “Hoàng đế tôn thân chi bảo” có niên đại 1827, cũng được tạo tác và trang trí với hình tượng rồng lớn.

Với hàng trăm bảo vật quốc gia đang được lưu giữ bởi nhiều đơn vị, tổ chức, cá nhân trên khắp các vùng miền cả nước, có thể khẳng định, đây là một công trình đặc biệt, vừa mang chiều sâu nghiên cứu, vừa có giá trị lan tỏa rộng rãi, giúp người đọc có thể chiêm ngưỡng đầy đủ những báu vật vô cùng quý hiếm, đặc sắc, độc đáo trong lịch sử Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh nhiều bảo vật quốc gia hiện nay do ảnh hưởng của thời gian và nhiều yếu tố khách quan, chủ quan khác, đã không còn giữ được hiện trạng nguyên gốc ban đầu. Được thể hiện dưới hình thức song ngữ Việt - Anh, cuốn sách còn là cầu nối văn hóa đưa di sản Việt Nam ra thế giới./.