Vẻ đẹp của sự tinh tế và thuần khiết

“Túi xùng xèng đồng ru rơi/Bắt đền mắt đen đáy giếng”, “Búp bê khóc nhàu áo cũ”..!.. Ấu thơ bừng dậy, trong trẻo và hồn hậu, tạo cảm giác thân thương thấm đẫm. “Chiếc túi ta đựng chiều”, “Lông chông quả trên đồi đắng chát”, “Hoàng hôn mình gửi lại…”. Không thể giải nghĩa câu thơ bằng một phán quyết lý trí. Nó chỉ cảm thấy mà không thể nắm bắt. Như một ảo giác, đẹp và ám ảnh. Nghĩa của câu thơ, bài thơ không nằm trong lô gích bề mặt. Nó mơ hồ đâu đó sau văn bản. “Con mèo tro làm nũng thềm nhà” “Quả thị nhớ bà quả thị thơm trên cây”, câu thơ được cố định bằng một giọng thơ nhịp nhàng, như bật ra từ cảm thức đằm sâu dai dẳng mà vẫn tinh nguyên, thoát khỏi trĩu nặng của hiện thực khắc nghiệt, hướng tới sự tinh tế thuần khiết. Chu Hồng Tiến luôn sống với ký ức. Một thứ ký ức tinh khiết, chối bỏ cảm giác u ám thực tại. “Bày sẻ dung dăng/Hòn sỏi son reo ca nắc nẻ” “Con xiến tóc dọc lêu rêu mảnh nắng/Cô gái trốn trưa-mắt ước-thị vàng/Mẹ phơi áo và em phơi nắng/Vườn cô Tấm với cô Tiên chuyện trò”. Đó là cuộc sống thần tiên mang vẻ đẹp hoàn mỹ của vườn địa đàng chỉ ở tuổi thơ mới có. Thế giới trong đôi mắt Chu Hồng Tiến hiện ra lạ lẫm ngạc nhiên, như là lần đầu tiên con người chiêm ngưỡng vẻ đẹp nguyên khôi nơi trần thế. Người viết lên những câu thơ như thế chỉ khao khát tìm lấy tuổi thơ, lấy ấu thơ làm cứu cánh. Và vì thế nó mang vẻ đẹp hiếm hoi thánh thiện.

Cuộc sống như nó có, hiện thực bao giờ cũng chênh vênh bất an. Con người hoang mang trong hy vọng và tiếc nuối… Đương nhiên không ai sống và sáng tạo trong ơn huệ của những vẻ đẹp thần tiên. Nhưng tôi quả quyết rằng 31 bài thơ trong Phố Đồng Thảo là 31 hòn đảo nhỏ nhắn tươi xanh líu lo chim hót. Không ai đi bộ trên con đường hàng nghìn ki lô mét mệt mỏi nhọc nhằn mà không khao khát và tràn ngập cảm giác sung sướng khi bất chợt bắt gặp hòn đảo nhỏ xinh trong lành tươi mới này.

Và nữa, tôi cũng quả quyết rằng, bất cứ ai trong mỗi chúng ta, không dưới một lần gặp lại chính mình trong vẻ đẹp hồn nhiên thơ ấu của thế giới thơ Chu Hồng Tiến: “Mình em em đi tìm/Chú ve kêu rỉ rả/Thuở anh giấu túi áo/Khản giọng ngày xưa ơi” và “Những em bé rất nhiều tưởng tượng/Chụm môi thổi quả bóng bay ngũ sắc” “Cậu bé/Mơ yên cương kỵ sĩ/Phóng qua khoảng bóng tròn/Đang trưa” “Thức dậy/Một con mèo xám đi hoang/Hiền minh bên bếp” “Em thương con cào cào ngã nước/Gấp vội thuyền giấy/Em gọi: cào cào ơi!/Tao mang áo đỏ áo xanh cho mày”. Đó là khoảnh khắc mà đời người chỉ qua một lần, vào một thời điểm nhất định, ở một không gian nhất định. Nếu trong cuộc đời mỗi người không có phút giây đắm chìm vào tuổi thơ trong suốt ấy liệu còn có thể gượng dậy bước đi?

Chu Hồng Tiến lặng lẽ đi trên con đường của riêng mình. Thế giới của anh là thế giới ấu thơ thuần khiết “Phố Đồng Thảo/ Bày trẻ dung dăng…”…Cái thế giới dung dăng của bầy trẻ này đồng nghĩa với lựa chọn sự sáng tạo. Chu Hồng Tiến xây dựng thế giới của mình theo ý mình. Anh hồn nhiên trong đó, nguyên sơ thực mà ảo, ảo mà thực. Chiều VIOLETTE là một bài thơ với những hình ảnh gần gũi: “Những em bé rất nhiều tưởng tượng/Chụm môi thổi quả bóng bay ngũ sắc…”. Em bé là hình ảnh thơ ấu của mỗi người, quả bóng bay là hình ảnh thăng hoa của trí tưởng tượng, của mơ ước. Phải là quả bóng bay ngũ sắc mới hiện lên trọn vẹn ước mơ vừa mang vẻ đẹp thần kỳ ẩn chứa vừa thích thú khát khao. Những câu thơ như thế cho người đọc một cảm giác nhẹ nhàng. Nó không chấp nhặt rạch ròi, cứng nhắc, chỉ có cảm giác thanh thoát vút lên. Trong Phố Đồng Thảo có rất nhiều những câu thơ như thế “Chú ve kêu rỉ rả/Thuở anh giấu túi áo…”. Loại bỏ cụ thể ta bắt gặp ngay ấu thơ. Chỉ ở vào giai đoạn ấy, thời điểm ấy, khoảnh khắc ấy mới dậy lên vẻ đẹp tự nhiên. Ở trạng thái này, hình ảnh này không một ngón nghề ma thuật nào dựng nổi; chỉ có sức mạnh của trực giác mới được hưởng đặc ân.

Thế giới thơ Chu Hồng Tiến là thế giới tươi mới tinh khôi. Mọi vật gần gũi như tự nhiên là thế, như tặng vật của đất trời không bị che khuất. Mỗi câu thơ viết ra như bật lên từ sự trải nghiệm tươi rói, sống động mà ẩn chứa sâu xa. Khả năng sử dụng ngôn ngữ tài hoa, hợp lý và lối chuyển câu, chuyển ngữ nhuần nhuyễn đã làm cho câu thơ thăng cao, đẹp và sáng rực “Qua vòm cây giải nắng hắt cầu vồng” “Rừng/rừng/rực mặt trời” “Nắng lưng chừng/Nắng tràn đất đá”…

Chối bỏ vội vã ồn ào của cảm xúc, từng câu thơ trong Phố Đồng Thảo chăm chút kỹ lưỡng nhưng lại tinh tế kiệm lời mà rất gợi. Phải nhìn thật lâu, sống kỹ càng, tinh nhậy và một khả năng liên tưởng mạnh mẽ mới có thể đạt được.

Phố Đồng Thảo, phải chăng là thành phố của những cánh đồng ngoại ô tươi nguyên xanh mướt, của những nụ sương trong lành thanh khiết vào mỗi ban mai. Nơi ấy như huyền thoại. Một vẻ đẹp có thật nhưng cũng lại như mơ, thân thuộc mà mơ hồ, và đó chính là Thơ.