Tác phẩm "Trồng cây gì? Nuôi con gì?" của tác giả Đỗ Đức

Gần 50 tác phẩm mỹ thuật về đề tài công nông nghiệp (CNN) đang được trưng bày tại Nhà triển lãm Mỹ thuật (16 Ngô Quyền, Hà Nội) là thành quả của các họa sĩ thuộc CLB Mỹ thuật Công Nông nghiệp trong mấy năm tìm tòi, sáng tạo tại các công trường, nhà máy, xí nghiệp, nông trường và các làng quê. Mỗi nét vẽ, mỗi bức tranh là sự ghi nhận những cảm xúc về con người và công việc của người công nhân, nông dân lao động trên khắp mọi miền đất nước; đồng thời cũng là những tác phẩm đặc sắc để mọi tầng lớp nhân dân Thủ đô, du khách quốc tế được chiêm ngưỡng nhân kỷ niệm giải phóng miền Nam thống nhất Tổ quốc, ngày Quốc tế lao động 1-5 và tiến tới kỷ niệm 50 năm ngày thành lập Hội Mỹ thuật Việt Nam.

Xác định đề tài CNN là một trong những đề tài mỹ thuật quan trọng mũi nhọn. Năm 2000, Câu lạc bộ mỹ thuật CNN được Ban thư ký Hội Mỹ thuật Việt Nam quyết định thành lập. Đến nay đã tròn 8 năm, cũng với thời gian này CLB đã tổ chức được nhiều chuyến đưa anh chị em họa sĩ đến thực tế với cuộc sống sôi động từ các xí nghiệp, nhà máy, công trường, hầm mỏ đến các lâm trường, nông trường hay các làng nghề… Với hàng chục chuyến đi đó, các anh chị em họa sĩ đã đến sống và làm việc (trong thời gian từ 10-20 ngày) tại các Nhà máy súp-pe phốt phát Lâm Thao, Công ty giấy Bãi Bằng, Nhà máy xi măng Hoàng Thạch, Nhà máy đường Thanh Hóa, gang thép Thái Nguyên, đến khu mỏ Quảng Ninh, mỏ than Vàng Danh, công trình thủy điện Sơn La, công trình cầu Thanh Trì, các nhà máy đóng tàu Hải Phòng…

Về nông nghiệp, CLB cũng đã tổ chức được những chuyến tham quan thực tế đến những làng nghề ở Hà Tây, đến các nông, lâm trường ở Ba Vì, Sơn La, Lai Châu… Sau mỗi chuyến đi, cùng ăn, cùng ở với người công nhân, người nông dân đoàn lại tổ chức triển lãm những bức tranh, ký họa về công việc, cuộc sống lao động cần cù của người công nhân, nông dân ngay tại công trường, nhà máy, làng quê… được anh chị em công nhân và nhân dân đón nhận rất vui vẻ và thiện cảm. Về phía anh chị em họa sĩ, qua những chuyến đi đầy ý nghĩa và bổ ích này đã tạo nguồn cảm hứng cho nhiều tác phẩm gắn liền với sinh hoạt, cuộc sống sôi động của giai cấp công nông. Nhiều tác giả đã nhận được tài trợ, giải thưởng, giấy khen của Hội Mỹ thuật và của chính đơn vị đến tìm hiểu sáng tác.

“Trồng cây gì? Nuôi con gì” là thông điệp thuộc đề tài nông nhiệp mà họa sĩ Đỗ Đức muốn gửi đến cho mọi người biết về cuộc sống của người dân tộc thiểu số vùng “cao nguyên đá” Đồng Văn, Mèo Vạc của tỉnh Hà Giang. Đứng trước trùng điệp là rừng núi đá, người phụ nữ nhỏ bé dân tộc Mông khuất mặt trước mênh mông toàn đá. Nhưng chính những nét vẽ tinh tế của người họa sĩ khi đưa những nét hoa văn trên trang phục của người phụ nữ Mông vào tác phẩm đã gợi cho người xem hiểu được rằng, dù cuộc sống trên đá, dù mặt khuất với đá nhưng những con người này vẫn sống, vẫn tìm tòi ra những phương cách nuôi trồng để tạo nên cuộc sống, để làm đẹp cho mình. Con người là chủ thể vận hành cuộc sống xung quanh, dù khó khăn, khắc nghiệt đến đâu thì bấy lâu nay, và cho đến sau này những ngươi dân nơi đây vẫn sống, vẫn làm việc và gìn giữ những bản sắc văn hóa vốn có của dân tộc mình. Có lẽ trân trọng điều ấy mà ngoài bức “Trồng cây gì? nuôi con gì?” họa sĩ Đỗ Đức còn có hơn 40 bức tranh khác vẽ toàn về đá, về con người với đá nơi đây. Cũng theo họa sĩ, kết thúc triển lãm tranh lần này, ông sẽ có một cuộc triển lãm về “Cuộc sống của đá” tại Thủ đô để một lần nữa, mọi người được biết, được có chút “bâng khuâng” trước cuộc sống của người dân vùng cao. Đồng thời họa sĩ cũng sẽ đưa triển lãm lên chính nơi sống của người dân để họ được thấy cuộc sống của mình trên những tác phẩm nghệ thuật.

Cũng chính với vốn sống thực tế hơn 20 năm công tác tại Nhà máy gang thép Thái Nguyên, họa sĩ, kiến trúc sư Lai Thành (hiện đang giảng dạy tại Đại học Kiến trúc Hà Nội) đã tỏ lòng tri ân với những người thợ nơi đây bằng bức tranh “Cán thép”, đồng thời ca ngợi sự phát triển vững mạnh của ngành luyện kim Việt Nam nói chung cũng như nhà máy gang thép Thái Nguyên-nơi

Tác phẩm "Cán thép" của Lai Thành

được coi như cái nôi của ngành công nghiệp luyện kim Việt Nam. Và hình ảnh những giọt mồ hôi của mỗi người công nhân thấp thoáng trong "Cán thép" của họa sĩ đã lóng lánh như những viên kim cương, mỗi người công nhân được tôi luyện trong môi trường gang, thép là những người có ý chí “thép” góp phần đưa ngành công nghiệp luyện kim của đất nước ta lên một tầng cao mới, hội nhập với thế giới.

Bên cạnh những tác phẩm kể trên, triển lãm còn giới thiệu với công chúng những hình ảnh đẹp, sự đổi mới của những công trình, những mô hình chăn nuôi, trồng trọt của mỗi làng quê trên khắp mọi miền đất nước, ví như “Công trình thuỷ điện Sơn La” của Trần Ngọc Hải; “Cây lúa vùng cao” của Thế Duy; “Đường Lâm” của Trần Đức Lợi; “Xưởng đóng tàu Vinshin” của Trần Thị Doanh; hay sự chờ đợi một nguồn sáng tươi mới từ công trình thủy điện Sơn La của những người dân vùng cao qua tác phẩm “Nguồn sáng Sơn La” của Phạm Đức Phong…

Theo ông Phạm Giang-Chủ nhiệm CLB, những tác phẩm mỹ thuật kể trên dù có giành được giải thưởng hay không thì nó đã góp lên lời ca ngợi, cổ vũ sự cần cù, sức sáng tạo của những người dân lao động. Mỗi bức tranh là một chuyến đi, là một lần giao lưu văn hóa tinh thần của người nghệ sĩ với người công nhân, nông dân.

Bài và ảnh: VƯƠNG HÀ

.