QĐND - Cuộc đời hơn 40 năm làm báo trong quân ngũ của Đại tá, nhà báo, đạo diễn, NSƯT Phạm Huyên (Điện ảnh Quân đội nhân dân), thì những chuyến được ra Trường Sa để lại trong anh rất nhiều kỷ niệm. Chính từ những chuyến đi ấy tạo cho anh nguồn cảm hứng sáng tạo.

Năm 1991, lần đầu tiên Đại tá Phạm Huyên đến với Trường Sa. Mục đích ban đầu của chuyến đi chỉ đơn giản là ghi lại những hình ảnh tư liệu phục vụ công tác làm phim sau này. Tuy nhiên, trong buổi chiều ngày đầu tiên có mặt ở Trường Sa, hình ảnh những người chiến sĩ trẻ, tuổi mười chín, đôi mươi với nước da sạm nắng, thân hình rắn rỏi, đang chắc tay súng, nghiêm trang đứng gác canh giữ biển trời Tổ quốc làm mọi dự định trong anh bị đảo lộn. Rồi anh men theo những bãi cát và chợt nhận ra, những cột bê tông bị nước biển bào mòn, trơ sắt, hoen gỉ... Tất cả như được dồn nén với nguồn cảm xúc dâng trào trong lồng ngực người nghệ sĩ và ý tưởng làm một bộ phim về cuộc sống của người chiến sĩ nơi mảnh đất thiêng liêng này lớn dần trong anh qua từng con sóng. Anh nghĩ: Nơi đầu sóng ngọn gió của Tổ quốc, sự khắc nghiệt, hung dữ của thiên nhiên có thể làm cho bê tông, sắt thép kia hao mòn theo thời gian, nhưng riêng người chiến sĩ Trường Sa thì vẫn hiên ngang, vững chãi vượt qua khó khăn, gian khổ, ngày đêm canh giữ biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc. Họ mới chính là những cột mốc trên biển. Từ cảm xúc ấy chỉ trong mấy ngày trên đảo, Đại tá Phạm Huyên đã cơ bản hoàn thành bộ phim tài liệu “Những cột mốc trên biển”. Sau này, bộ phim được Hội Điện ảnh Việt Nam tặng Bằng khen và là một trong những bộ phim hay về đề tài Bộ đội Trường Sa.

Đại tá, nhà báo, đạo diễn, NSƯT Phạm Huyên trong chuyến công tác Trường Sa tháng 4-2013.

Tháng 5-2010, sau nhiều lần mong đợi, Đại tá Phạm Huyên mới có điều kiện đến với cán bộ, chiến sĩ trên các nhà giàn ở khu vực thềm lục địa phía Nam của Tổ quốc để làm phim về đời sống sinh hoạt và công tác của cán bộ, chiến sĩ nơi đây. Buổi tối đầu tiên trên Nhà giàn Phúc Tần, trong cái mênh mông vô tận của biển trời, anh trực tiếp cảm nhận tiếng hát hồn nhiên của người chiến sĩ, cùng tiếng đàn ghi-ta bập bùng hòa vào tiếng sóng biển. Và rồi, tất cả lại như mạch nguồn tuôn chảy, chỉ trong một thời gian không dài, Đại tá Phạm Huyên lại cho ra đời bộ phim có tựa đề “Sóng nhà giàn”. Bộ phim kể về những người chiến sĩ nhà giàn không quản ngại hiểm nguy, luôn lạc quan yêu đời, ngày đêm bám biển. Trong tác phẩm điện ảnh này, câu chuyện về Thiếu úy QNCN Nguyễn Văn Dũng quê Thái Bình không thể có mặt trong đám cưới của mình ở quê vì nhiệm vụ thực sự làm người xem nghẹn ngào. Hoặc câu chuyện của Thiếu tá Dương Văn Hoan nhiều năm liền gắn bó với nhà giàn, khi được đơn vị cho vào đất liền công tác, nhưng chỉ một thời gian sau anh lại xung phong ra nơi gian khó này với một lý do đơn giản: Nhớ đồng đội, nhớ biển cả, nhớ nhà giàn. Năm 2011, bộ phim "Sóng nhà giàn" được Hội Điện ảnh Việt Nam trao giải thưởng Cánh diều bạc; đồng thời đoạt giải B Giải Báo chí quốc gia.

Mới đây, chúng tôi có dịp cùng anh đến với Trường Sa vào trung tuần tháng 4 -2013. Trong chuyến đi này, anh dự định sẽ cho ra đời những tác phẩm phản ánh sự phát triển về kinh tế, văn hóa, xã hội của quân và dân huyện đảo Trường Sa. Khi nghe tôi hỏi về cảm nhận của mình trong lần đến với Trường Sa hôm nay, anh xúc động nói: “Với tôi mỗi lần được đến với Trường Sa là mỗi lần cảm xúc lại tươi mới, dâng trào và không thể diễn tả được bằng lời. Trường Sa luôn là nguồn cảm hứng vô tận để tôi tiếp tục sáng tạo... 

Bài và ảnh: LẠI NGUYÊN THẮNG