Thác Pông-gua
Nằm ở độ cao hơn một nghìn mét so với mặt nước biển và có địa hình đồi dốc trập trùng, Đà Lạt (Lâm Đồng) lâu nay vẫn được mệnh danh là “bảo tàng của những thác nước”. Nếu Cam Ly có vẻ đẹp thơ mộng giữa phố hoa; Prenn kiêu sa vắt mình bên đồi thông vi vút... thì Pông-gua lại hùng vĩ tuôn bọt trắng giữa núi rừng đại ngàn.

Từ trung tâm thành phố Đà Lạt đi theo quốc lộ 20 khoảng 50km đến ngã ba Phú An rẽ phải khoảng 7km là đến thác Pông-gua (thuộc địa bàn xã Tân Thành, huyện Đức Trọng). Đây là một ngọn thác đẹp và hùng vĩ vào loại bậc nhất tỉnh Lâm Đồng. Thác có 7 tầng, vì vậy dân gian còn gọi là thác 7 tầng; chiều cao của thác khoảng 40m, mặt thác rộng gần 100m. Pông-gua thu hút khách không những vì sự kỳ vĩ của mình mà còn bởi ở đây vào dịp rằm tháng Giêng hằng năm diễn ra ngày hội gắn với những huyền thoại độc đáo của đồng bằng dân tộc thiểu số Tây Nguyên.

Chuyện kể rằng, thuở xưa có một đôi uyên ương dẫn nhau dạo chơi và vô tình đánh rơi chiếc nhẫn bạc mang nhiều thề ước xuống suối. Tìm mãi không thấy, họ bèn ngăn suối để tát tìm. Họ ngăn từ ngày này sang ngày khác nhưng càng ngăn thì dòng nước càng dâng cao, chảy tràn xuống. Ngăn đến tầng thứ 7 thì đôi uyên ương kia kiệt sức chết mà không tìm thấy nhẫn. Sau đó, nhiều đôi uyên ương khác nghe tin đã đến đây tìm nhẫn. Rồi người ta truyền rằng, vào ngày rằm tháng Giêng, đến thác sẽ nhìn thấy chiếc nhẫn lấp lánh dưới dòng thác bạc, khi đó cầu nguyện cho tình yêu sẽ rất linh thiêng. Người đến thác vào dịp đầu xuân vì vậy ngày một nhiều, tạo thành ngày hội.

Ngày nay, huyền thoại về đôi trai gái và chiếc nhẫn kia chắc chỉ còn ít người biết đến. Mặc dù vậy, đến hẹn lại lên, vào dịp rằm tháng Giêng hằng năm, hàng vạn người dân và du khách thập phương lại đến Pông-gua vui ngày hội thác. Từ sáng sớm 15 tháng Giêng âm lịch, trên đoạn đường dẫn vào thác, đoàn người-xe nối đuôi nhau kéo vào không ngớt. Cũng có nhiều nhóm người đến thác từ chiều hôm trước, ở lại đêm để cùng tham gia sinh hoạt văn nghệ với người dân bản địa. Để đáp ứng nhu cầu tham quan của du khách, vài năm qua, công ty Du lịch Đất Nam đã đầu tư hàng tỷ đồng để xây dựng, tôn tạo cảnh quan thác. Nhiều hạng mục như: đường xuống thác, nhà chòi nghỉ chân-ngắm cảnh, ghế đá… đã được xây dựng. Các tiểu công viên, cây cảnh, cây che mát cũng đã được công ty không ngừng quan tâm chăm sóc, tạo ra những không gian xanh mát phục vụ nhu cầu nghỉ ngơi của du khách. Đặc biệt, từ rằm tháng Giêng năm Ất Dậu 2005, công ty Đất Nam đã xây dựng đài quan sát tại di tích vua Bảo Đại thường đến săn bắn và nghỉ ngơi trong những năm 1932-1945. Lên đài quan sát này, du khách có thể nhìn bao quát cảnh quan thác và nghe âm thanh ầm ào vọng về từ chân thác.

Thời gian qua, tại thác Pông-gua ngành văn hóa-thông tin Lâm Đồng đã phối hợp với các ngành chức năng khôi phục nhiều hoạt động văn hóa dân gian đặc sắc của đồng bào dân tộc thiểu số Việt Nam. Trẩy hội thác Pông-gua, du khách sẽ được tận mắt chứng kiến nghi thức lễ đâm trâu, lễ mừng lúa mới, lễ bỏ mả của đồng bào các dân tộc bản địa như Mạ, K’Ho, Churu; được hòa cùng những điệu múa xòe, múa ô của đồng bào Thái, Tày, Nùng… Riêng các nam thanh, nữ tú đến thác còn được tham gia nhiều trò chơi văn hóa-thể thao vui nhộn và đậm đà bản sắc dân tộc như: đi cầu khỉ, đẩy cây, đập niêu đất, nhảy bao bố…

CHÍ LONG-NAM VIÊN