Chiều 23-10, tại Viện Goethe Hà Nội, tọa đàm “Người khuyết tật trong thực hành văn hóa nghệ thuật” với chủ đề “Đối thoại về nghệ thuật hòa nhập” đã diễn ra thu hút khoảng 50 đại biểu, nghệ sĩ, đại diện các cơ quan quản lý và các tổ chức xã hội.

Toàn cảnh không gian tọa đàm, thu hút đông đảo khách mời, nghệ sĩ và các bên liên quan tham dự. 

Chương trình do Viện Goethe Hà Nội, Đại sứ quán Phần Lan và Quỹ Abilis đồng tổ chức, nằm trong khuôn khổ Liên hoan “Đồng cảm cộng hưởng” 2026 do EUNIC Việt Nam (Mạng lưới các tổ chức văn hóa quốc gia và cơ quan nhà nước phụ trách các hoạt động văn hóa của Liên minh châu Âu) tổ chức.

Phát biểu khai mạc, đại diện các đơn vị tổ chức nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiến tạo môi trường cởi mở, nơi người khuyết tật không chỉ tham gia với vai trò thụ hưởng hay biểu diễn đơn thuần, mà còn đóng vai trò chủ động sáng tạo và dẫn dắt các hoạt động nghệ thuật.

Đại diện Ban tổ chức phát biểu, nhấn mạnh vai trò chủ động của nghệ sĩ khuyết tật trong sáng tạo nghệ thuật. 

Mở đầu sự kiện, khán giả được thưởng thức các tiết mục biểu diễn đa dạng như tác phẩm hát xẩm do nghệ sĩ khiếm thị Trần Văn Hoan và Đặng Tú Tài biểu diễn; tiểu phẩm hài không lời “Chào cuối sáng” của hai nghệ sĩ Đỗ Hoàng Thái Anh và Đỗ Thanh Sơn cùng không gian âm nhạc sâu lắng từ hai nghệ sĩ Thủy Tiên và Hoàng Yến.
 Các nghệ sĩ mang đến những tiết mục biểu diễn đầy cảm xúc.

Ở phiên tọa đàm do bà Đỗ Thị Huyền (Điều phối viên quốc gia Quỹ Abilis tại Việt Nam) điều phối, các diễn giả đã trực tiếp trao đổi về những rào cản thực tế cũng như hướng đi cho tương lai.

Chia sẻ về bản chất của thực hành nghệ thuật bao hàm, bà Alice Fox (Học giả, nghệ sĩ thực hành nghệ thuật bao hàm từ Vương quốc Anh) cho biết: “Điều quan trọng nhất là sự lắng nghe, tôn trọng và xây dựng sự tin tưởng trong không gian sáng tạo. Nghệ thuật bao hàm đòi hỏi chúng ta phải dám đối mặt với sự khác biệt và chấp nhận “ngồi cùng sự không chắc chắn” để mở ra những ngôn ngữ nghệ thuật mới”.

 Bà Alice (thứ hai từ phải qua) trao đổi ý kiến của mình với các diễn giả.

Bàn về rào cản nhận thức và định kiến xã hội, TS Võ Thị Hoàng Yến - Nhà sáng lập Trung tâm DRD (Trung tâm Khuyết tật và Phát triển) nhấn mạnh: “Rào cản lớn nhất đối với người khuyết tật khi tham gia vào đời sống nghệ thuật chung chính là định kiến ẩn sâu trong tiềm thức của cộng đồng. Người khuyết tật thường bị mặc định là chỉ có thể tham gia trong không gian riêng của họ chứ không thể bình đẳng đứng trên sân khấu chung”.

TS Võ Thị Hoàng Yến chia sẻ những góc nhìn sâu sắc về định kiến tiềm thức trong cộng đồng và giải pháp thúc đẩy quyền tham gia bình đẳng của người khuyết tật.

Dưới góc độ đào tạo chuyên nghiệp và thực hành sân khấu, đạo diễn - giảng viên Nguyễn Hoàng Tùng (Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội) chia sẻ kinh nghiệm thích ứng phương pháp giảng dạy: “Khi làm việc với các nghệ sĩ khuyết tật, chúng tôi phải linh hoạt tìm ra cách tiếp cận phù hợp với từng hình thể và năng lực của họ thay vì áp đặt giáo trình cũ. Để nghệ thuật hòa nhập phát triển, việc duy trì các không gian thực hành và biểu diễn thường xuyên cho nghệ sĩ là điều vô cùng cốt lõi”.

Cuộc đối thoại khép lại với nhiều đề xuất thiết thực như: Nâng cao năng lực cho giảng viên và nghệ sĩ về phương pháp giảng dạy hòa nhập, thúc đẩy quy chuẩn điều chỉnh hợp lý tại các không gian văn hóa, và huy động các nguồn lực tài chính bền vững nhằm duy trì chuỗi hoạt động nghệ thuật hòa nhập lâu dài tại Việt Nam.

Chuỗi sự kiện của liên hoan sẽ tiếp tục diễn ra đến hết ngày 25-10 với các chương trình biểu diễn, workshop, tọa đàm quốc tế và chiếu phim tài liệu hấp dẫn.