Thông điệp về “cuộc hành binh mới”

Tối qua (19-12) tại Hà Nội, chào mừng 65 năm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam và 20 năm Ngày hội Quốc phòng toàn dân, Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam chỉ đạo Tạp chí Văn nghệ quân đội phối hợp với Đài Truyền hình Việt Nam, Công ty Sự kiện truyền thông Việt Nam và Công ty cổ phần INCO Việt Nam tổ chức chương trình giao lưu nghệ thuật “Chúng con chiến đấu cho Người sống mãi, Việt Nam ơi!”. Đến dự có Trung tướng Nguyễn Tuấn Dũng, Phó chủ nhiệm TCCT; lãnh đạo TCCT các thời kì, các tướng lĩnh, sĩ quan cao cấp cùng đông đảo khán giả. Trước lễ khai mạc, Ban tổ chức đã tặng Hội chất độc da cam tỉnh Nam Định 30 xe lăn và tặng các Bà mẹ Việt Nam anh hùng do TCCT phụng dưỡng 8 ti-vi.

Có một “Binh đoàn” cầm bút

Dù chỉ mời một số ít đại diện những người lính cầm bút “đóng quân” ở “nhà số 4” Lý Nam Đế, Hà Nội lên sân khấu giao lưu với khán giả nhưng chúng ta đều hiểu câu chuyện-tác phẩm mà họ nhắc đến là một phần chuyện văn, chuyện đời của cả một “binh đoàn” cầm bút cùng những đóng góp của họ cho chiến thắng chung trong hai cuộc kháng chiến giành độc lập, tự do của dân tộc cũng như cho kho tàng văn học nghệ thuật Việt Nam. Từ những sáng tác phát cho chiến sĩ in trên giấy dó của tờ Sinh hoạt văn nghệ, (tiền thân của Tạp chí Văn nghệ quân đội) còn khét mùi khói súng trong kháng chiến chống Pháp ở chiến khu Việt Bắc, tờ tạp chí văn của người lính đã không ngừng trưởng thành. Đồng hành cùng người lính và trở thành người bạn đường trong hành trang chiến sĩ, Văn nghệ quân đội gắn với những tên tuổi lớn của văn học Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh.

Màn nghệ thuật tổng hợp trong chương trình giao lưu. Ảnh: Minh Đức

Dù được nhắc tên hay không trong cuộc giao lưu, bạn đọc nhiều thế hệ cả nước vẫn bồi hồi xúc động khi nhớ lại những tác giả-tác phẩm từ những ngày đầu tiên để có một tên tuổi Văn nghệ quân đội hôm nay: Văn Phác, Vũ Cao, Lưu Trùng Dương, Minh Giang, Từ Bích Hoàng, Mai Văn Hiến, Nguyễn Khải, Hữu Mai, Vũ Tú Nam, Nguyên Ngọc, Hà Mậu Nhai, Đỗ Nhuận, Nguyễn Trọng Oánh, Hồ Phương, Vũ Sắc, Nguyễn Ngọc Tấn (Nguyễn Thi), Ngô Thông, Xuân Thiêm, Tạ Hữu Yên, Thanh Tịnh... Hơn nửa thế kỉ qua, cùng với cả nước, đã có nhiều nhà văn, nhà thơ xuất phát từ ngôi nhà thân thuộc phố nhà binh hòa vào dòng chảy chiến tranh trên các mặt trận và có người đã không trở về. Họ đã không có mặt trong ngày chiến thắng nhưng tác phẩm của họ thì mãi đi vào lòng công chúng yêu văn học.

Cùng với đội ngũ những nghệ sĩ-chiến sĩ của quân đội hành quân với bộ đội, có mặt tại những điểm nóng của chiến sự để có những sáng tác động viên, tôn vinh người lính, những người lính cầm bút của Văn nghệ quân đội đã cùng góp phần tạo nên dấu ấn riêng của Quân đội nhân dân Việt Nam-nét độc đáo của văn hóa Việt Nam như lời Bác hồ đã dạy: “Một đội quân văn hay võ giỏi là đội quân vô địch”.

Ấm áp đêm giao lưu nghệ thuật

Nhằm tái hiện một phần lịch sử 65 năm chiến đấu và trưởng thành của Quân đội nhân dân Việt Nam, “Chúng con chiến đấu cho Người sống mãi, Việt Nam ơi!” sử dụng hầu hết các tác phẩm âm nhạc vượt thời gian được phổ thơ của những người lính cầm bút hoặc các nhà văn, nhà thơ trưởng thành  trong môi trường quân đội. Cả khán trường lớn Cung Văn hoá Lao động hữu nghị Hà Nội lặng đi nghe lại những vần thơ được sáng tác một thời chưa xa lại ngân lên giữa không gian hoà bình của đất nước: Đó là cuộc chia li chói ngời sắc đỏ/Tươi như cánh nhạn lai hồng/Trưa một ngày sắp ngả sang đông/Thu, bỗng nắng vàng lên rực rỡ/... Cả vườn hoa đã ngập tràn nắng xế/Những cánh hoa đỏ vẫn còn rung nhè nhẹ/Gió nói tôi nghe những tiếng thì thào/Khi Tổ quốc cần, họ biết sống xa nhau…

Màn nghệ thuật tổng hợp trong chương trình giao lưu. Ảnh: Minh Đức

Thiếu tướng, nhà văn Hồ Phương bồi hồi nhớ lại ngày này 60 năm trước khi cả nước bước vào Toàn quốc kháng chiến. Đại tá, nhà văn Chu Lai làm cả hội trường và hàng nghìn người bên màn ảnh nhỏ xúc động khi ông kể những kỉ niệm chiến đấu, chuyện văn, chuyện đời. Ông nói, thế hệ ông đã có cuộc hành binh ra chiến trận, và đã chiến thắng, thế hệ hôm nay cũng cần có những cuộc hành binh thể hiện lòng yêu nước, lòng tự tôn dân tộc. Đó chắc chắn phải là những cuộc hành binh chinh phục những đỉnh cao khoa học kĩ thuật, thực hiện thắng lợi mục tiêu dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Đại tá, nhạc sĩ Huy Thục-tác giả của nhiều ca khúc hay đã nhớ lại những ngày tháng gian khó chiến tranh ngày nào khi những văn nghệ sĩ tiêu biểu của quân đội và cả nước cùng khoác ba lô lên đường ra mặt trận chia sẻ lời ca, tiếng hát với đồng đội. “Tiếng hát át tiếng bom” thời ấy đã kịp thời góp phần động viên bộ đội, thanh niên xung phong xông lên giành chiến thắng. Cùng giao lưu với khán giả, Đại tá, nhạc sĩ Doãn Nho, tác giả của những bài hát thân thuộc trong quân đội và đất nước như “Tiến bước dưới quân kỳ”, “Người con gái sông La”… lại khẳng định chính quần chúng đã góp phần tạo nên những cảm xúc để văn nghệ sĩ chắt lọc thành những vần thơ, ca khúc, bản nhạc đi vào lòng người trở lại phục vụ quân đội và quần chúng nhân dân. Ông đã cao hứng hát một bài do chính quần chúng sáng tác “Thời cơ đến”...

Có quá nhiều câu chuyện chưa được đề cập đến bởi thời gian của chương trình có hạn. Đại tá, nhà thơ Anh Ngọc đã nhớ lại một thời ông cùng đồng đội có mặt tại Cam-pu-chia làm nghĩa vụ quốc tế. Cũng tại mảnh đất mới hồi sinh sau nạn diệt chủng, những vần thơ của trường ca “Sông Mê Công bốn mặt” đã ra đời và nhanh chóng đi vào lòng người. Với tác phẩm này, ông đã nhiều lần nhận những giải thưởng cao, cùng sự trân trọng của bạn viết cũng như công chúng.

Đêm giao lưu nghệ thuật, khán giả thêm một lần nữa được thưởng thức những ca khúc ra đời trong những năm tháng chiến tranh, hiểu về người lính và thêm yêu quý những người lính cầm bút. Chính họ là những người đã bắc cây cầu văn học động viên chiến sĩ trên tiền tuyến cũng như người hậu phương dũng cảm chiến đấu và giành chiến thắng ngày hôm qua cũng như quyết tâm thực hiện thắng lợi công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa ngày hôm nay.

TUẤN ANH