Thơ của Olga Berggolt nữ tính, dịu dàng với nỗi buồn lắng đọng. Bà là một trong những nữ thi sĩ nổi tiếng của Nga được nhiều người trên thế giới biết đến và hâm mộ.
Thơ của bà đọc lên như nước mát giữa trưa hè, như làn gió mát thổi từ biển xa để tâm hồn mỗi chúng ta dịu ngọt. Nhiều khi đọc thơ bà ta cứ nghĩ là tim mình đang hát, lời hát đằm thắm, nhớ thương và man mác đê mê. Nhân kỉ niệm 100 năm ngày sinh của Berggolt, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc chùm thơ của bà do Nguyệt Vũ dịch.
Một bài ca
Chúng mình chẳng gặp nhau nữa đâu
tạm biệt nhé, hãy mỉm cười lên nhé…
Hãy nói rằng, anh không hờn giận nữa
những tháng ngày nhanh qua
Đã qua rồi, đã qua - thật rồi ư,
như ngọn gió lùa qua căn phòng vắng,
như bờ lau rền rĩ tiêu điều…
… Nếu chẳng nhớ em
như một người yêu,
xin đừng nhớ em - như một người quen cũ,
mà nhớ em như một giấc mơ…
Những bài ca điên dại của em,
có lọn tóc vờn bay trong gió,
có bậc gỗ đi lên vựa cỏ,
một sớm mai run rẩy dịu dàng…
Ôi mùa đông u ám làm sao...
Ôi mùa đông u ám làm sao,
những cơn bão tuyết lê thê chả ngớt!
Mặt trời ló vài tia yếu ớt -
rồi lại đêm, rồi bóng tối lại về…
Trong tim sao câm lặng nhường kia,
không thanh âm, không cả lời rên rỉ …
Nghe cái chết - chẳng thèm đáp khẽ
Và ai trả lời? Trống rỗng mà thôi…
Ôi, mùa đông này, đừng có nữa mùa đông…
Và dẫu rằng sự trìu mến của anh
quay trở về bất ngờ và vội vã,
em đâu cần? Những đám mây như thế:
phủ lên đời, đời hóa tối tăm hơn
và với em chẳng thể hát du dương.
Lẽ nào em không đoán trước trong lòng
rồi sẽ đến một mùa đông u ám,
một mùa đông hoàn toàn không ánh sáng,
một mùa đông hoang lặng niềm vui?...
Sân ga buổi chiều
Sân ga buổi chiều
ráng vàng phơn phớt…
Đường ray ẩm ướt
lang thang mình tôi.
Tôi chẳng đón ai,
không ai, ai hết:
đồng chí tốt nhất,
hay bạn của tôi…
Tôi chẳng đi đâu,
chẳng đâu, chẳng đâu…
Bóng đêm nhạt nhòa
giữa thành phố lạ.
Tôi chẳng kiếm được
vị khách tình cờ,
trái tim bơ vơ
không người chia sẻ.
Trùm lên đường điện,
bóng tối nhá nhem.
Đường ray xanh thêm
dưới ngôi sao tỏ.
Vừa tan giông tố
phảng phất trên đường.
Những chú ễnh ương
dưới chân nhảy - nhót.
Mùa lá rụng
Mùa thu, mùa thu Mát-xcơ-va!
Đàn sếu bay, sương mù khói tỏa.
Nhuộm sắc vàng trên từng chiếc lá
Những khu vườn rực rỡ thần tiên.
Trên đại lộ những tấm biển treo lên
Với tất cả người bộ hành nhắc nhở
Kẻ cô đơn hay là đôi lứa:
"Cẩn trọng, mùa lá rụng của cây"…
Trái tim ơi, vò võ thế này
Lơ đãng bước trên con đường xa lạ
Chiều lang thang qua từng ô cửa sổ
em rùng mình run rẩy dưới mưa.
Vì ai mình em đã đến nơi này,
người nâng niu em, người làm em vui sướng?
Vì sao em luôn tâm tưởng:
"Cẩn trọng, mùa lá rụng của cây"?
Chẳng có gì em cần nữa nơi đây,
có nghĩa là, không có gì để mất:
dẫu chẳng gũi gần, chẳng còn thân mật,
thậm chí là người bạn cũng không.
Vì sao em thổn thức trong lòng,
rằng mình sẽ xa anh mãi mãi,
xa người không vui, đời không ưu ái,
người một mình đơn côi?
Có chuyện gì sơ sẩy, nực cười?
Vẫn kiên tâm, vẫn chờ vẫn đợi...
Không - sợ nhất là dịu dàng quá đỗi
như cơn mưa này, trong cuộc chia xa.
Cơn mưa đêm, ấm áp vỡ òa
tất cả - run run và ánh chớp!
Hãy vui lên, hãy cố mà hạnh phúc
như cơn mưa này, trong cuộc chia xa.
… Em một mình đi đến sân ga,
từ chối những lời tiễn biệt.
Em không nói cho anh biết hết,
và bây giờ em cũng chẳng nói thêm.
Con đường mòn hun hút vào đêm
những tấm biển vẫn còn nhắc nhở
người bộ hành một mình đơn lẻ:
"Cẩn trọng, mùa lá rụng của cây"…
Tình ca
Lang thang trong phố hát lên
bài ca giai điệu không quen. Thầm thì…
Nơi đây mình đã chia ly,
nhìn nhau ngoảnh lại, dại gì đau thêm.
Nơi đây vấp ngã, ngoảnh nhìn,
cả hai bất hạnh trái tim u buồn.
Phấn hoa rải khắp phố phường,
dịu dàng chiếc lá, nước tuôn mưa rào.
Mặc ai cười - em dâng trao,
dẫu cho duyên nợ dễ nào nhẹ tênh -
để mà ngoảnh lại nhìn thêm
người tình xưa cũ êm đềm rời xa!
Chiều nay em đánh mất câu thơ...
Chiều nay đánh mất câu thơ,
những điều em nghĩ em mơ về người.
Và rồi lần nữa anh ơi
hát lên câu hát - giận rồi, lại thương…
Ngủ vùi trên má lệ vương,
chẳng tin, mơ thấy lời thương của mình
mất rồi, tìm được chính anh
nhặt lên viết tiếp thơ tình về em
Ngải đắng
Rồi em mím môi bướng bỉnh
kìm lời chẳng nói chẳng rằng
Vạt cỏ của em, ngải đắng,
nở bừng sắc hoa bên đời.
Hai ta quá chừng mệt mỏi,
mà sao chẳng thể chia xa
Anh cầm lấy chiếc khăn hoa,
xé tan đường viền chẳng tiếc…
Chiếc khăn của em đã rách
Anh làm gì với nó rồi?...
Sao làm tim em bằng lặng,
đối nhân xử thế trần gian?...
Cần gì lời yêu nồng nàn
của người hết tình - xa lạ?
Ngải đắng của em, vạt cỏ,
nằm trên khắp các nẻo đường…