Sắc màu chợ Tết

Phiên chợ Tết xưa và nay ở vùng quê trung du Bắc Bộ đã và đang hội tụ, lưu giữ những nét văn hóa mang đậm bản sắc dân gian trong đời sống văn hóa tinh thần của cư dân. Xưa kia, bên gốc đa làng rợp bóng xanh mát, ở những vùng quê trung du Bắc Bộ chỉ có chợ phiên vào những ngày chẵn âm lịch chứ không có cả tuần, cả tháng như bây giờ.

Ngay từ sáng sớm ngày cuối năm, những dòng người từ những thôn quê tấp nập đi chợ phiên.

Với người dân quê trung du, phiên chợ vào ngày 30 Tết là quan trọng nhất và đông vui nhất. Vì ngày đó, nhà nhà đi chợ để mua sắm chuẩn bị đón Tết. Sau khi cấy lúa xong, mọi việc đồng áng gác lại, người nông dân quê tôi đúng đến ngày 30 Tết, ngày cuối cùng của cả năm mới mang những đồng tiền chắt chiu được để cùng nhau đi chợ mua sắm. Phiên chợ Tết có lẽ vì thế mà đông vui, náo nức hơn và khác hẳn với chợ phiên trong năm.

Phiên chợ ngày 30 Tết hàng bán mua thật nhiều, chủ yếu là những thứ hàng quê mà người dân dành dụm chờ đúng đến chợ Tết mới mang đi bán. Những thứ hàng như dậy lên những tín hiệu của Tết quê. Nào là những trái cam sành vàng sẫm, những quả bưởi quê tỏa hương thơm lừng lựng, những nải chuối xanh đang độ hung hung vàng, những hàng lá dong xanh ngắt và cả những gian hàng bánh kẹo đủ các loại…

Những sắc màu truyền thống của chợ Tết được hiện hữu qua những nải chuối, quả bưởi, quả cam, hàng mã, bánh trái đủ loại.

Rồi cả những con gà sống chiến mào đỏ như cục tiết, những chảo mật mía tỏa mùi thơm đậm đà, những chùm quất chín vàng căng mọng, những cành đào chúm chím những nụ hồng và mơn mởn lộc non. Những nén hương trầm bên gian hàng mã làm cho không gian như ngưng đọng và gợi về hồn quê, hồn Tết.

Những vùng quê trung du Bắc Bộ xưa vốn nghèo khó, người nông dân quanh năm chân lấm tay bùn nhưng có lẽ, ngày 30 Tết, chợ phiên với những thứ hàng được làm ra bởi chính bàn tay của họ như mang lại một sự sung túc cho cái Tết sau một năm mưu sinh vất vả. Vì thế, sức sống, sức xuân như lan tỏa khắp phiên chợ. Khuôn mặt rạng ngời của những người dân quê trong phiên chợ ai ai cũng thấy vui tươi.

Trong cuộc sống hiện đại ngày nay với bao đổi thay, ở những làng quê trung du Bắc Bộ ít nơi giữ được những phiên chợ Tết mang đầy đủ những sắc màu của chợ Tết xưa. Khi xã hội càng phát triển, những người đã trải qua những năm tháng tuổi thơ với bao khó khăn, thiếu thốn, giờ đã luống tuổi, họ tìm về những làng quê, cùng nhau đi chợ Tết với mong muốn tìm lại những ký ức xa xăm mà ấm áp.

Họ nhớ lại những ngày thơ bé, níu áo bà, áo mẹ đi chợ sáng 30 Tết. Họ tìm những mảng màu chợ Tết đầy thương nhớ qua những trái cam, những quả bóng bay, những thanh âm thân thuộc. Chỉ vậy thôi cũng phần nào cân bằng được cuộc sống hôm nay với bao ồn ã, hối hả.

Phiên chợ Tết là nơi hội tụ, lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống, là một nét đẹp cần bảo tồn nơi làng quê trong thời đại công nghệ 4.0 hiện nay.

Có lẽ, con trẻ bây giờ sống trong sự đầy đủ cả về vật chất và tinh thần nên khó có sự cảm nhận về không khí của phiên chợ Tết ngày nào, cũng hiếm gặp bọn trẻ theo mẹ đi chợ Tết. Vì thế, những ngày giáp Tết, những đứa trẻ theo chân người lớn thì tìm về chợ Tết để có thêm những trải nghiệm về cuộc sống và không khí Tết nơi làng quê.

Những ngày giáp Tết, ngoài đường, người dân dập dìu, tấp nập đi chợ sắm Tết, những ký ức về phiên chợ Tết tuổi thơ trong mỗi người lại trở về. Đó là những thanh âm trong trẻo, ấm áp đã nuôi dưỡng tuổi thơ con người nơi đồng quê.

Giữ sắc màu chợ Tết ở mỗi làng quê Việt là giữ một nét văn hóa truyền thống mang đậm bản sắc được hình thành, lưu giữ từ bao đời nay trong sự phát triển của đất nước. Bởi lẽ, phiên chợ Tết không chỉ là thước đo mức sống của một cộng đồng dân cư mà còn là không gian hội tụ của những giá trị văn hóa, phong tục tập quán đã trở thành dấu ấn sâu đậm trong cuộc sống cộng đồng nơi làng quê./.