Điểm nhấn của chuỗi hoạt động là cách tiếp cận đa dạng, lấy trải nghiệm công chúng làm trung tâm. Các bảo tàng đồng loạt giới thiệu nhiều chuyên đề giàu tính kể chuyện, tạo sức hút ngay từ nội dung. Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ gây xúc động qua chuyên đề “Chân dung Bà mẹ Việt Nam anh hùng qua tranh ký họa của họa sĩ Đặng Ái Việt”, mỗi bức tranh là một lát cắt sống động về người phụ nữ Việt Nam trong khói lửa chiến tranh; Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh với “Thời thanh xuân trên tuyến đường 1C huyền thoại” tái hiện chân thực những năm tháng chiến đấu của thanh niên xung phong.

Thư viện phường Bình Thạnh tổ chức không gian trưng bày sách với chủ đề “Đất nước trọn niềm vui”. Ảnh: GIANG TÂY 
Học sinh, sinh viên tìm hiểu về lịch sử dân tộc từ các tủ sách được trưng bày. 

Ở góc nhìn đương đại, “Triển lãm và giải thưởng Mỹ thuật 2026 - Điêu khắc Thành phố 5 năm” giới thiệu 76 tác phẩm của 59 tác giả, phản ánh nhịp sống và chuyển động xã hội bằng ngôn ngữ tạo hình đa dạng từ phù điêu, tượng tròn đến các tổ hợp không gian, sử dụng nhiều chất liệu như đồng, gỗ, đá, gốm…, góp phần làm dày thêm lớp trầm tích văn hóa, kết nối lịch sử với đời sống hôm nay.

Các hoạt động năm nay hướng tới việc đưa lịch sử đến gần hơn với đời sống, bằng cách đổi mới cách tiếp cận phù hợp với giới trẻ vốn quen với môi trường số và trải nghiệm đa giác quan. Nhiều hình thức, như: Nhập vai, sân khấu hóa, quét mã QR, ứng dụng thực tế ảo… được triển khai đồng bộ, giúp công chúng có thể trực tiếp trải nghiệm, cảm nhận lịch sử.

Ở góc nhìn của những người trẻ, sinh viên Nguyễn Hoàng Minh, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh, chia sẻ: “Tôi ấn tượng với cách trưng bày chuyên đề đa dạng, có tính hệ thống, nhiều bảo tàng ứng dụng công nghệ số cho công chúng được trực tiếp trải nghiệm, vì thế lịch sử trở nên gần gũi, dễ hiểu hơn. Những câu chuyện về thế hệ cha anh khiến tôi tự hào và thấy rõ trách nhiệm của mình trong học tập, rèn luyện”.

Trưng bày triển lãm ảnh “Ký ức tháng Tư - Non sông thống nhất” tại Nhà thiếu nhi phường Thủ Đức. 

Song song với không gian tại các bảo tàng, Đường Sách TP Hồ Chí Minh tổ chức hoạt động trưng bày và giới thiệu sách từ ngày 28-4 đến 3-5. Các đầu sách được lựa chọn kỹ lưỡng, tạo nên một không gian vừa giàu tri thức vừa giàu cảm xúc, giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về chặng đường đấu tranh và xây dựng đất nước. Trọng tâm là các ấn phẩm về Đại thắng mùa Xuân 1975, Chủ tịch Hồ Chí Minh và các anh hùng dân tộc.

Một điểm nhấn đáng chú ý là sự ra mắt tủ sách cộng đồng “Huyền thoại Côn Đảo” tích hợp thư viện số. Hàng trăm đầu sách, tư liệu quý từ công trình nghiên cứu, hồi ký nhân chứng đến các bài báo tư liệu đã tái hiện sinh động lịch sử đấu tranh kiên cường của các chiến sĩ cách mạng nơi “địa ngục trần gian”. Việc phân nhóm tư liệu theo các chủ đề như địa danh, hệ thống nhà tù, phong trào đấu tranh của tù chính trị… giúp người đọc tiếp cận lịch sử một cách hệ thống, có định hướng.

 
Sinh viên trải nghiệm ứng dụng công nghệ số vào tham quan lịch sử tại Nhà triển lãm nghệ thuật đương đại. 

Đánh giá về ý nghĩa chuỗi hoạt động, Thạc sĩ Cao Sơn Liện, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, cho rằng: Các hoạt động dịp 30-4 đã vượt ra khỏi nhu cầu vui chơi, giải trí thông thường, hướng tới tạo ra những không gian giáo dục mở, gần gũi với công chúng. Thông qua đó, người dân, nhất là thế hệ trẻ, có thêm điều kiện tiếp cận lịch sử một cách trực quan, hiểu đúng, hiểu sâu về những giá trị của dân tộc. Đây cũng là cách để thành phố từng bước khẳng định vai trò trong việc gìn giữ, phát huy và lan tỏa các giá trị lịch sử - văn hóa, góp phần bồi đắp lòng yêu nước, ý thức công dân và trách nhiệm đối với sự phát triển trong giai đoạn mới.

Du khách nước ngoài tìm hiểu hoạt động của thanh niên xung phong tuyến đường 1C. 

Có thể thấy, giá trị lớn nhất mà chuỗi hoạt động mang lại chính là tạo nên sự giao thoa giữa ký ức và hiện tại, giữa truyền thống và đời sống đương đại. Từ những không gian trưng bày đến các hoạt động trải nghiệm, tất cả đang góp phần hình thành một hệ sinh thái văn hóa năng động, nơi lịch sử được kể lại bằng nhiều ngôn ngữ mới.