22 giờ, đêm muộn, trước lư hương nghi ngút khói thờ 13 anh hùng liệt sĩ TNXP Đại đội 317, Tổng đội TNXP Nghệ An hy sinh rạng sáng 31-10-1968, người cựu chiến binh đứng bần thần hồi lâu như để ghi vào trí nhớ tên, tuổi của những người tạc trên bia tưởng niệm. Ông tên là Trần Minh Hồ, quê ở xã Nam Thanh, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An, trong đoàn của huyện được Ban tổ chức chương trình nghệ thuật “Truông Bồn - Bản hùng ca bất tử” mời tới Khu di tích lịch sử Truông Bồn dự trong tối 14-8. Ông kể, từ nhà ông-Nam Đàn tới Truông Bồn cách nhau chẳng bao xa, nhưng tuổi cao, lại đang mang di chứng chiến tranh sau 6 năm tham gia chiến đấu tại Mặt trận phía Nam nên ít có dịp lên Truông Bồn, nay chương trình tổ chức, được xã mời đại diện, ông đã khấp khởi nhiều hôm. Nhớ lại những năm khốc liệt của địa danh Truông Bồn, ông Trần Minh Hồ ngày đó tuổi cũng gần với các anh, các chị TNXP nơi đây, nhưng ông may mắn hơn là được đi học. Thời khắc tạc vào lịch sử khi 13 trong 14 TNXP Truông Bồn hy sinh cũng chính là nỗi khắc khoải của người thanh niên Trần Minh Hồ xếp bút nghiên xung phong vào bộ đội, đi chiến trường miền Nam, dù ngày đó ông là con trai độc nhất trong gia đình chỉ còn có mẹ. 6 năm tham gia chiến đấu là 6 năm ông Trần Minh Hồ không gửi được về nhà một bức thư, đi biền biệt qua ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, thống nhất đất nước, tháng 3-1976, ông trở về quê hương, cả gia đình dòng họ mừng mừng tủi tủi vì trước đó nghĩ rằng ông đã hy sinh…

Tiết mục biểu diễn trong chương trình “Truông Bồn - Bản hùng ca bất tử”. 

Ký ức của người cựu binh năm xưa hòa vào những khúc ca trong chương trình nghệ thuật “Truông Bồn - Bản hùng ca bất tử”, tưởng nhớ sự hy sinh anh dũng của 13 liệt sĩ anh hùng TNXP; tri ân các anh hùng liệt sĩ mãi mãi nằm lại với con đường 15A huyền thoại, với đất mẹ thân thương. Những tên người, tên núi, tên sông đã trở thành linh thiêng, bất diệt; những Truông Bồn, Ngã ba Đồng Lộc, hang Tám Cô... và hàng nghìn địa danh khác luôn nhắc nhớ chúng ta về một thời khói lửa...

Chương trình “Truông Bồn - Bản hùng ca bất tử” còn là hoạt động “Uống nước nhớ nguồn”, kêu gọi sự quyên góp, ủng hộ, giúp đỡ tới hàng trăm cựu TNXP và thân nhân gia đình liệt sĩ có hoàn cảnh khó khăn, hiện sống trên địa bàn hai tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh và hàng vạn người trên cả nước. Một số doanh nghiệp đã đồng hành cùng BTC trao 800 suất quà tặng các ngư dân thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo, gia đình chính sách tại các xã bị ảnh hưởng bởi sự cố môi trường biển ở các huyện Nghi Xuân, Lộc Hà và Thạch Hà của tỉnh Hà Tĩnh.

Bài và ảnh: VƯƠNG HÀ