Chị Trần Thị Hằng

Hơn 30 năm làm công tác nghiên cứu, sưu tầm hiện vật tại Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam là cơ hội để thượng tá Trần Thanh Hằng tiếp xúc với hàng nghìn hiện vật. Chị tâm sự: "Mỗi khi được chạm tay vào một hiện vật, tôi như được trở về từng thời điểm lịch sử, hình dung ra từng trận đánh mà hiện vật và chủ nhân của chúng tham gia. Tôi đã bật khóc rất nhiều khi biết chủ nhân của hiện vật ấy đã hy sinh và hy sinh một cách anh dũng…".

Hiện vật đầu tiên chị sưu tầm được là những kỷ vật của gia đình mẹ Việt Nam anh hùng Lê Thị Mý, ở huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam, gồm: một lá cờ giải phóng, một tấm ảnh Bác Hồ đựng trong ống tre. Theo lời kể lại, những kỷ vật này của anh con trai mang về tặng mẹ dành cho ngày Tổng tiến công năm 1968. Mẹ cẩn thận làm ống tre để lưu giữ tấm ảnh và coi như đồ gia bảo. Nằn nì mãi, chị mới được gia đình tặng bức ảnh Bác Hồ bằng lụa và chiếc ống tre để mang về Bảo tàng, còn lá cờ giải phóng tỉnh đội giữ lại.

Kế tiếp bộ sưu tầm các hiện vật về các mẹ Việt Nam anh hùng, chị Hằng bắt tay vào sưu tập chuyên đề "Các vị tướng lĩnh Việt Nam". Mỗi bộ sưu tập là những kỷ niệm đáng nhớ trong chặng đường kiếm tìm và sưu tầm hiện vật của chị. Chị bộc bạch rằng, mỗi chuyến đi xin hiện vật giống như người thợ "đi câu", chuyến nào "câu" được cá trong lòng sung sướng, mãn nguyện, nhưng chuyến đi "không câu" được cảm thấy thất vọng tràn trề. Chuyến vào thành phố Hồ Chí Minh, tới nhà Thiếu tướng Đoàn Bá Khánh, nguyên Phó tư lệnh Hải quân, dù chị đã trình bày mọi nhẽ, đưa chứng minh thư, giấy giới thiệu… ông vẫn khăng khăng: "Thời buổi bây giờ giấy tờ rởm khắp nơi, tôi là người của Quân chủng Hải quân thì phải có giấy giới thiệu và người của Quân chủng Hải quân đưa xuống mới tin được". Hôm sau ông Khánh còn thông báo với tất cả hội CCB rằng: mọi người nên cảnh giác, có người đến xin ảnh và tư liệu với ý đồ không tốt. Cuối cùng, chị đành phải cầu cứu Thiếu tướng Nguyễn Dưỡng, Phó đô đốc Quân chủng Hải quân để nhờ giúp đỡ. Đích thân Thiếu tướng Nguyễn Dưỡng đã đưa chị tới từng nhà cựu chiến binh của quân chủng, giúp chị sưu tầm được nhiều hiện vật quý.

Từ đáy lòng của một người dành nhiều tâm huyết với nghề, chị tâm sự: "Với tôi, mỗi hiện vật là một câu chuyện, ở đó có hơi thở sự sống, tâm sự của con người. Người làm công tác sưu tầm hiện vật phải có trách nhiệm giới thiệu cho thế hệ hôm nay biết được ông cha ta xưa đã chiến đấu và chiến thắng vì lý tưởng lớn lao và cao đẹp".

Bài và ảnh: KIM ANH