Nghệ sĩ Phi Ưng: “Tôi được nuôi từ hạt bắp, được dưỡng từ tiếng cồng chiêng...”

Phi Ưng cùng Mai Trang trong chuyến lưu diễn tại Trung Quốc.

Người hâm mộ hẳn không thể quên phong cách chơi ghi-ta của Phi Ưng và A Mưl, hai người bốn bàn tay, họ quyện bên nhau thể hiện trên một phím đàn. Hơn 6 năm qua, nhóm Ba-zan đã để lại trong lòng người hâm mộ những ấn tượng sâu sắc qua các tác phẩm “H’Ren lên rẫy” (Nguyễn Cường), “Đi tìm bóng núi” (An Thuyên), “Đôi chân trần” (Y Phôn)...

Nghệ sĩ Phi Ưng sinh năm 1976, tại làng Brel Đori, xã Glar huyện Đắc Đoa, Gia Lai, mảnh đất gắn liền với cồng chiêng, mảnh đất của những người con trai con gái lớn lên chơi đàn giỏi, đan gùi khéo tay, thêu dệt khéo đồng nghĩa với luật làng là họ đủ điều kiện để gả vợ, bắt chồng. Môi trường văn hóa độc đáo ấy đã giúp Phi Ưng sớm phát triển tài năng âm nhạc.

Sau nhiều lần tham gia văn nghệ quần chúng ở địa phương, năm 1999 tại cuộc thi Tiếng hát các dân tộc miền núi toàn quốc tại Gia Lai, Phi Ưng được nghệ sĩ nhân dân Y Brơm giới thiệu và được hiệu trưởng Trường cao đẳng Văn hóa nghệ thuật quân đội-nhạc sĩ An Thuyên-tuyển đặc cách về học tập tại trường. Sớm bộc lộ tài năng và được sự ủng hộ của khoa, của Ban giám hiệu nhà trường, năm 2001 Phi Ưng đã thành lập ban nhạc lấy tên “Ba-zan” gồm 4 thành viên: Phi Ưng nhóm trưởng, RôđaMik, A Mưl, Zun Y Sih, đều là những người con được sinh ra từ Tây Nguyên. Nhóm Ba-zan đã sớm khẳng định qua phong cách hiện đại từ dòng nhạc rốc mang âm hưởng Tây Nguyên và gặt hái những thành công. Năm 2003, tham gia liên hoan các ban nhạc sinh viên toàn quốc đạt giải nhì; năm 2004 tham gia liên hoan ca múa nhạc sinh viên toàn quốc đạt huy chương vàng cùng nhiều giải song ca, đơn ca khác.

Năm 2006, nhiều thành viên trong nhóm đều ra trường, riêng Phi Ưng tiếp tục chuyển từ khoa thanh nhạc sang khoa âm nhạc học lớp cao đẳng sáng tác 9. Vừa hát vừa sáng tác, năm qua anh đã viết được gần 20 tác phẩm chủ yếu là dòng nhạc nhẹ mang chất liệu, âm hưởng của văn hóa cồng chiêng, văn hóa Tây Nguyên. Có tác phẩm đã đứng vững trong lòng người hâm mộ như: Hãy về trong buôn, hợp xướng “Trường ca”. Đặc biệt tác phẩm “Buổi sáng lên nương” đưa về cho anh giải nhất tại cuộc thi ca múa nhạc dân tộc tại Huế năm 2003. Chúng tôi gặp thạc sĩ Nguyễn Xuân Thủy, giảng viên khoa âm nhạc của trường, anh nhận xét: Phi Ưng rất ham học hỏi, có tính sáng tạo, tác phẩm hợp xướng anh đã bỏ ra một sức lao động rất lớn và rất nghiêm túc... Chính vì thế mà chùm tác phẩm “Một ngày” của anh được hội đồng giám khảo đánh giá cao, xếp vị trí thứ nhất.

Bên chiếc “giường chiến sĩ” trong căn phòng chật hẹp có tới hơn chục người cùng chung học tập, sinh hoạt là bộ đồ nghề của anh với đầy đủ dàn âm thanh, dàn vi tính, đàn cũng lên tới gần cả trăm triệu đồng, thành quả sau nhiều năm biểu diễn. Ngày ngày Phi Ưng miệt mài, cặm cụi bên phím đàn, lắng tai nghe từng nốt nhạc, mắt dán vào màn hình. Khi chúng tôi hỏi về đề tài trong sáng tác, anh vui vẻ cười: “Ồ, mình được nuôi bằng hạt bắp, được dưỡng bằng tiếng cồng chiêng, mình phải có trách nhiệm với Tây Nguyên”. Tôi hiểu và nhớ lời ca Phi Ưng từng viết: “Có những ai đêm đêm này, ta nắm tay đêm xoang ngày hội. Tiếng buôn làng gọi tiếng cồng chiêng reo vang...”.

NGUYỄN VĂN HẠNH