Nét riêng dân tộc trong ngôi nhà chung chiến sĩ

Đại tá Lý A Sáng với tiết mục kèn lá.

Mỗi đơn vị trong quân đội lại có những đặc thù văn hóa riêng của vùng, miền. Hằng năm đều có rất đông con em các dân tộc đến từ nhiều miền quê. Mỗi một chiến sĩ lại có những khả năng và sở thích riêng theo nét văn hóa của quê hương mình. Chính vì vậy, việc phát huy những nét văn hóa, khả năng riêng của từng đồng chí trong đơn vị phù hợp với môi trường quân đội là điều rất cần thiết để nâng cao đời sống văn hóa chiến sĩ.

Từ chiếc kèn lá của bà con các dân tộc Tây Bắc...

Tôi rất ấn tượng bởi điệu kèn do Đại tá Lý A Sáng, Phó chủ nhiệm chính trị Quân khu 2 thổi trong buổi giao lưu với cán bộ lớp tập huấn công tác Đoàn và phong trào thanh niên Quân khu 2 tháng 8 vừa qua. Chỉ với một chiếc lá ngắt ngoài vườn hoa, đồng chí thể hiện liền ba bản nhạc: Vì nhân dân quên mình (Doãn Quang Khải), Thanh niên làm theo lời Bác (Hoàng Hà) và Như có Bác trong ngày vui đại thắng (Phạm Tuyên), các học viên trong hội trường vỗ tay hưởng ứng rất sôi động.

Còn nhớ năm 1998 tôi công tác tại Phân đội 10, Đoàn B16, Quân khu 2, trong hội thi biểu diễn văn nghệ chào mừng ngày 22-12, hôm đó có chiến sĩ Lò Văn Sử, dân tộc Mông, quê Lục Yên, Yên Bái tấu lên nét nhạc của ca khúc Giải phóng Điện Biên bằng kèn lá, tiết mục đã đoạt giải nhì trong hội thi. Điệu kèn lá của Sử đã để lại cho khán giả một cảm nhận mới về những âm điệu véo von, du dương, mang hơi thở của núi rừng Tây Bắc trong bài hát bởi chiếc lá cây làm cho khán giả trầm trồ khen ngợi.

Lại một lần khác khi về công tác tại đoàn M68, Quân khu 2, vào giờ nghỉ giải lao, binh nhì Giàng A Sinh, quê Văn Chấn, Yên Bái đang cuốn hút cán bộ, chiến sĩ bởi tiếng véo von của điệu kèn lá mang đậm bản sắc dân tộc qua ca khúc “Inh lả ơi”, vừa thổi anh vừa làm động tác uốn người theo điệu nhạc, các chiến sĩ vây quanh vỗ tay cùng cười rôm rả. Tiếng kèn lá hôm đó đã xua tan những mệt nhọc trên bãi tập của các chiến sĩ mới Phân đội 3.

...Đến những trò chơi dân gian

Thời gian qua, ở Đoàn M68, Quân khu 2 đã có phong trào nuôi gà chọi, cán bộ, đoàn viên ở mỗi Liên chi đoàn, Chi đoàn rất thích trò chơi này. Trong ngày nghỉ, ngày lễ tết các chiến sĩ lại có những giờ giải trí thật vui. Do có sự quản ly,á giám sát, tổ chức nên không để nảy sinh các tệ nạn xấu như cá cược, thắng thua mang tính cờ bạc. Phần thưởng cho mỗi trận thắng chẳng là bao, đôi khi chỉ là quyển vở, cái bút, một quả bóng đá, bóng chuyền hoặc một đôi gà chọi giống, nhưng ai cũng thích bởi niềm vui và sở thích còn cao hơn. Hạ sĩ Lại Tấn Bá, chàng trai quê Lập Thạch, Vĩnh Phúc tâm sự: Em rất mê trò chơi này từ bé, vì nó mang bản sắc văn hóa dân gian giống như ở quê em. Được biết, hiện Bá đang có một chú “chọi” nặng 3,8kg, có tiếng là dũng mãnh, đấu trận nào thắng trận ấy. Ngồi nghe Bá nói chuyện, cậu ta đọc vanh vách cách chọn gà giống, nào là chọn toàn thân thì “Xám hồng mắt nguyệt, mào cong, cựa đen…”, chọn chân thì “một hàng hậu, bốn hàng độ…”. Qua tìm hiểu tôi được biết, mỗi Chi đoàn ở đây hiện có từ một đến 2 con gà chọi trở lên. Sau giờ học tập, lao động vất vả thì những công việc chăm sóc vườn hoa cây cảnh, xây dựng cảnh quan đơn vị và cả việc chăm chút cho những chú “chọi” lại là những công việc được cho là yêu thích của các chiến sĩ trẻ.

Tết Mậu Tý vừa qua, trò chơi dân gian bịt mắt bắt vịt được cán bộ, chiến sĩ Phân đội 1 tổ chức rất sôi động. Chỉ với một con vịt thả vào trong vòng tròn người đứng xem, với đường kính rộng 10 mét, người chơi bịt mắt tìm và bắt vịt, có bấm thời gian trong vòng tròn đó. Cán bộ, chiến sĩ đã có những trận cười nghiêng ngả, đón xuân thật vui vẻ.

Thiết nghĩ, mỗi đơn vị có những đặc điểm riêng theo từng địa bàn các vùng, miền của Tổ quốc. Hằng năm có rất nhiều con em đồng bào các dân tộc nhập ngũ, mỗi đồng chí lại đem đến cho đơn vị một nét văn hóa riêng, đồng thời mỗi đồng chí lại có những yêu thích riêng theo bản sắc văn hóa của quê hương mình như những trò chơi “ném còn” của người Tày, người Cao Lan, “ném pao, đánh quay” của người Mông,… trên địa bàn đóng quân của Quân khu Tây Bắc... Chính vì thế mà mỗi cán bộ chúng ta, những người làm công tác phong trào, thì ngoài những quy định, nội dung sinh hoạt chung, những thể loại, hình thức văn hóa mới, chúng ta cũng cần phải hiểu và biết khơi dậy những tiềm năng, phát huy những trò chơi dân gian sẵn có với từng đồng chí, theo từng miền quê sao cho phù hợp sở thích của đông đảo chiến sĩ trong đơn vị, làm phong phú thêm các sinh hoạt phong trào, các hoạt động văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao. Một nguồn cổ vũ động viên tinh thần rất hiệu quả, có giá trị to lớn. Xây dựng được mối đoàn kết, thống nhất cán-binh. Điều đó cũng chính là góp phần vào việc giữ gìn và phát huy những bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam.