Lễ hội làng Tòng Lệnh hằng năm diễn ra từ mồng 5 đến mồng 7 tháng Giêng. Vào ngày chính hội, không gian làng quê trở nên sôi nổi hơn với nhiều hoạt động văn hóa độc đáo. Mỗi người dân và du khách thập phương tìm về đây không chỉ để được sống trong không khí của hội xuân mà còn để dâng nén tâm nhang tưởng nhớ một vị tướng quân đã góp công giúp nhà Lý đánh tan quân Tống xâm lược.

 Cử hành nghi thức dâng hương khai hội.

Sử còn chép lại rằng, Thân Cảnh Phúc còn có tên gọi là Cảnh Nguyên, Cảnh Long hay Phò mã áo chàm. Ông từng là tù trưởng động Giáp Châu Lạng, tức châu Quan Lạng (Lạng Sơn ngày nay). Ông nguyên họ Giáp đã được vua Lý đổi sang họ Thân và phong chức Tri Châu. Ông đã đích thân lãnh đạo một đội quân luồn rừng, chống quân Tống xâm lược ngay từ những ngày đầu tiên trên biên ải cho đến lúc tử trận. Truyền thuyết cũng kể lại rằng, khi ông bị giặc chém đứt đầu, chiến mã vẫn đưa ông từ một ải về qua huyện Lộc Bình thì nghỉ một chặng và chạy thẳng về ải Khả Lý (nay thuộc Lục Ngạn, Bắc Giang) thì ông hóa tại đây. Nơi ngựa dừng chân và nơi ông hóa, ngày nay đều còn đền thờ ông.

Để chuẩn bị cho lễ hội tưởng nhớ vị tướng quân anh dũng, người dân làng Tòng Lệnh đã cùng xây dựng kế hoạch, phân công nhiệm vụ từ trước Tết. Những người được chọn tham gia trong đội lễ, đoàn rước sẽ là niềm tự hào của cả dòng họ và mang lại may mắn cho gia đình trong cả năm. Đến ngày khai hội, các bô lão và nhân dân thực hiện nghi lễ rước thần về đền thờ Tướng quân Thân Cảnh Phúc và cử hành các nghi thức dâng hương, tế lễ. Trong ngày chính hội, lễ rước thần, tái hiện đánh trận và lễ tế Thần nông cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, bội thu được cử hành trang trọng bởi các cụ có uy tín trong làng. Trong lễ hội, nhân dân cùng được sống trong không khí rộn ràng, náo nhiệt với nhiều trò chơi dân gian như kéo co, đẩy gậy... và các hoạt động giao lưu văn hóa, văn nghệ.

Ông Giáp Văn Thuận, Bí thư chi bộ thôn Tòng Lệnh cho biết: Lễ hội đầu xuân chính là dịp để nhân dân địa phương có điều kiện sinh hoạt văn hóa, tâm linh, thể hiện những nét truyền thống tốt đẹp của quê hương, dân tộc. Đồng thời, qua lễ hội giúp mỗi người tưởng nhớ đến công đức của các bậc tiền nhân đã có công với đất nước. Đây cũng là dịp để giáo dục thế hệ trẻ thêm yêu quê hương và luôn hướng về cội nguồn.

Bài và ảnh: ĐOÀN NGỌC LÂN