Thi giã bánh giầy-nét văn hóa đặc sắc ở Lễ hội Đền Hùng.

Đến hẹn lại lên, vào những ngày đầu tháng ba năm Kỷ Sửu, người dân khắp mọi miền Tổ quốc lại trở về quê hương đất Tổ, quần tụ trên núi Nghĩa Lĩnh để thắp hương tưởng nhớ các vị Vua Hùng-những bậc tiền nhân đã có công khai cơ lập quốc, đặt nền móng cho sự hình thành của quốc gia dân tộc Việt Nam.

Lễ hội của muôn dân nước Việt

Không giống bất cứ lễ hội truyền thống nào, Lễ hội Đền Hùng có ý nghĩa đặc biệt trong đời sống văn hóa tâm linh của nhân dân ta. Đã là người mang dòng máu Hồng Lạc, ai ai cũng muốn ít nhất một lần đến tham quan khu di tích lịch sử Đền Hùng (xã Hy Cương- TP Việt Trì, Phú Thọ) để tỏ lòng ngưỡng mộ và tri ân các Vua Hùng. Theo thời gian, số lượng du khách tham dự Lễ hội Đền Hùng ngày càng đông. Đồng chí Nguyễn Tiến Khôi, Giám đốc Khu di tích lịch sử Đền Hùng cho biết: Từ cuối tháng hai âm lịch đến nay, trung bình mỗi ngày có hàng vạn du khách đến tham quan Đền Hùng. Trong số đó, có không ít bà con Việt kiều về nước thăm thân đã tranh thủ thời gian hành hương lên Đền Hùng và một số du khách nước ngoài cũng dừng chân ở địa danh lịch sử linh thiêng này. Hơn nửa tháng nay, từ sáng sớm đến chiều tối, quang cảnh khu di tích Đền Hùng luôn tưng bừng, nhộn nhịp bởi lớp lớp con cháu khắp mọi miền đất nước tấp nập theo nhau trở về nguồn cội.

Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, để du khách về trẩy hội Đền Hùng được “tắm mình” trong không gian văn hóa truyền thống, năm nay Lễ hội Đền Hùng có nhiều nét mới. Cùng với việc tổ chức Giỗ tổ Hùng Vương theo nghi lễ truyền thống, lễ hội có nhiều hoạt động thể hiện rõ nét bản sắc văn hóa vùng đất Tổ như thi gói, nấu bánh chưng, giã bánh giầy; diễn xướng dân gian truyền thống, hát xoan, hát ghẹo, đâm đuống, đánh trống đồng; giới thiệu sản phẩm làng nghề, văn hóa ẩm thực; hội trại văn hóa; vật dân tộc; giải cờ tướng, cờ người mở rộng; bơi chải Bạch Hạc tại khu vực ngã ba sông... Để quảng bá hình ảnh Đền Hùng với du khách thập phương, Bảo tàng Hùng Vương tổ chức triển lãm sách, trưng bày các văn hóa phẩm, tư liệu về lịch sử Đền Hùng và những dấu tích, huyền thoại về thời đại Hùng Vương, lịch sử vùng đất và con người Phú Thọ qua các thời kỳ dựng nước và giữ nước. Sự tham gia của các đoàn nghệ thuật trong nước và Đoàn nghệ thuật Hwasecong (Hàn Quốc) và việc trưng bày sản phẩm hoa thơm trái ngọt của các tỉnh, thành phố đại diện 3 miền Bắc, Trung, Nam... càng làm cho ngày lễ lớn của dân tộc thêm phong phú, sinh động.

Không gian rộng mở, lễ hội an toàn

Không gian lễ hội năm nay tiếp tục được mở rộng với nhiều công trình mới được xây dựng, tu bổ và hoàn thiện. Khu trung tâm lễ hội từ cổng Đền đến Ngã ba Đền Giếng đã được mở rộng 3ha. Sân lễ hội vừa mới khánh thành có sức chứa khoảng một vạn người. Công trình tu bổ Đền Thượng và Lăng trên đỉnh núi Nghĩa Lĩnh mới được trùng tu với dáng vẻ lộng lẫy, uy nghiêm. Đặc biệt, công trình đền thờ Lạc Long Quân trên đồi Sim (cách núi Nghĩa Lĩnh gần 1km) với địa thế “sơn chầu thủy tụ” và không gian trầm mặc, linh thiêng, cũng vừa khánh thành vào ngày 4 tháng 3 âm lịch. Cùng với đền thờ Quốc Mẫu Âu Cơ trên đỉnh núi Vặn, công trình quy mô, bề thế này trở thành “điểm nhấn mới” trong quần thể di tích lịch sử Đền Hùng.

Vấn đề quản lý trật tự, an toàn, văn minh lễ hội luôn được du khách quan tâm. Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, ông Phạm Bá Khiêm, Phó giám đốc Sở Văn hóa- Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ cho biết: Ngay từ đầu năm 2009, Sở đã phối hợp với các cơ quan chức năng và Khu di tích lịch sử Đền Hùng triển khai nhiều biện pháp để bảo đảm cho Lễ hội Đền Hùng năm nay diễn ra vui tươi, lành mạnh, trang trọng, an toàn và để lại ấn tượng tốt đẹp trong lòng du khách.

Vào những ngày chính hội, các lực lượng công an, quân đội, y tế, phòng cháy chữa cháy thường xuyên túc trực ở những nơi trọng điểm để kịp thời xử lý các “sự cố” có thể xảy ra, phân luồng giao thông, giữ gìn an ninh, trật tự. Từ Ngã ba Đền Giếng đến khu vực trung tâm lễ hội, hàng quán hai bên đường được quy hoạch gọn gàng, xếp đặt ngăn nắp, không còn cảnh bán hàng rong, cò mồi tranh giành, chèo kéo khách như trước đây.

Anh Bùi Quốc Huy, Trưởng phòng Quản lý dịch vụ du lịch (Khu di tích lịch sử Đền Hùng) cho biết:

- Ngoài việc yêu cầu tất cả các hàng quán phải niêm yết công khai giá bán, ký cam kết an toàn vệ sinh thực phẩm và vệ sinh môi trường, chúng tôi phối hợp với trạm y tế các xã lân cận thường xuyên kiểm tra chất lượng hàng hóa. Khi phát hiện trường hợp nào gian lận, chúng tôi lập biên bản xử lý kịp thời. Đối với “đội quân” chụp ảnh lưu động lên đến 105 người, Ban quản lý Khu di tích lịch sử Đền Hùng đã cấp giấy phép, cấp thẻ hành nghề và đưa lực lượng này vào hoạt động đúng quy định.

Cờ phướn phấp phới tung bay trên mọi ngả đường trong khu di tích lịch sử Đền Hùng. Tiếng trống hội đã vang lên tưng bừng. Du khách thập phương mong muốn trong 5 ngày chính hội (từ 6 đến 10 tháng ba âm lịch), Lễ hội Đền Hùng năm 2009 thực sự trở thành “lễ trọng, hội vui” trong tình cảm mỗi người và là nơi gắn kết tình thân của những trái tim mang dòng máu Lạc Hồng.

Bài và ảnh: NGUYỄN VĂN HẢI