Không thể tiếp tục duy trì chế độ bồi dưỡng 10.000 đồng cho nghệ sĩ

QĐND - “Nếu cứ tiếp tục duy trì chế độ bồi dưỡng biểu diễn ít ỏi từ 10.000 đồng đến 30.000 đồng như trong gần 20 năm qua thì nghệ sĩ, diễn viên sẽ cạn nhiệt huyết, rời nhà hát, chứ đừng nói là nâng cao chất lượng nghệ thuật”-Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn (NTBD) Nguyễn Đăng Chương chia sẻ với báo giới về chế độ đãi ngộ nghệ sĩ, diễn viên cũng như triển khai thông tư cấp thẻ hành nghề biểu diễn sẽ được thực hiện quyết liệt trong năm 2014.

- Phóng viên (PV): Thưa ông, theo lộ trình, tháng 1 này, Cục NTBD triển khai các văn bản hướng dẫn để cấp thẻ hành nghề nghệ sĩ, nhiều ý kiến lo ngại nghệ sĩ sẽ gặp không ít khó khăn?

- Ông Nguyễn Đăng Chương: Tôi khẳng định là không có bất kỳ khó khăn nào hết. Nghệ sĩ sẽ không phải mất bất kỳ chi phí nào để có thể được cấp thẻ, không phải cơ chế xin cho, không phải phong bì, phong bao… Trung tuần tháng 1 này, toàn bộ đề án và thông tư hướng dẫn cấp thẻ sẽ được đăng tải trên trang web của Bộ, cũng như tạp chí của Cục NTBD. Sở VH, TT&DL các địa phương triển khai cấp trực tiếp.

Cụ thể, đối với các nghệ sĩ có danh hiệu NSND, NSƯT, nghệ sĩ thuộc các đoàn nghệ thuật thì các Sở VH, TT&DL chỉ cần gửi trích ngang và ảnh, không phải làm đơn, không phải sát hạch. Thẻ hành nghề được xác định như là chứng minh thư trong lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn, tạo điều kiện thuận lợi trong việc hành nghề chứ không phải giấy chứng nhận trình độ của các nghệ sĩ, vì vậy sẽ cấp liên tục. Đối với các nghệ sĩ tốt nghiệp trong các trường nghệ thuật, được cấp bằng thì đó là giấy chứng nhận việc có thể hành nghề nên việc cấp thẻ là đơn giản, gọn nhẹ.

Các cá nhân chưa tốt nghiệp các cơ sở đào tạo nghệ thuật và đang hoạt động tự do thì cần phải có văn bản đánh giá về khả năng chuyên môn của cơ quan quản lý nhà nước về nghệ thuật biểu diễn.

Nghệ sĩ của nghệ thuật truyền thống vẫn là đối tượng thiệt thòi nhất trong hưởng chế độ, chính sách. Ảnh: Việt Lam.

Trong quá trình triển khai, nếu có vướng mắc, chúng tôi sẵn sàng tiếp thu và chỉnh sửa, tạo điều kiện tốt nhất cho nghệ sĩ cũng nâng cao trách nhiệm của họ trước công chúng, đồng thời kiên quyết bảo vệ sự lành mạnh của môi trường nghệ thuật.

- PV: Với trường hợp nghệ sĩ đăng ký hộ khẩu ở địa phương này, nhưng lại hoạt động biểu diễn ở địa phương khác, thì việc cấp thẻ hành nghề có “bị” gây khó?

- Ông Nguyễn Đăng Chương: Mỗi công dân Việt Nam, khi sinh sống và làm việc ở đâu cũng phải tuân thủ đăng ký tạm trú. Vậy chúng tôi dựa trên bảng kê trích ngang đăng ký tạm trú để cấp thẻ. Chúng tôi cũng không quy định thời hạn hết hiệu lực của thẻ hành nghề.

- PV: Những trường hợp nghệ sĩ “nhí” như Phương Mỹ Chi, Quang Anh,... chưa đủ 15 tuổi và chưa thuộc đối tượng cấp phép, và các nghệ sĩ nước ngoài tới biểu diễn thì áp dụng như thế nào, thưa ông?

- Ông Nguyễn Đăng Chương: Các chương trình biểu diễn đều có nhà tổ chức. Nếu có sự xuất hiện của các sao “nhí” hay nghệ sĩ nước ngoài, chúng tôi buộc các đơn vị tổ chức phải có giấy cam kết bảo lãnh của phụ huynh nộp cùng trong hồ sơ cấp phép biểu diễn. Còn các nghệ sĩ nước ngoài thì các đơn vị tổ chức phải có những điều khoản cam kết rõ ràng.

- PV: Việc thu hồi thẻ và xử lý vi phạm trong hoạt động biểu diễn sẽ được áp dụng thế nào, thưa ông?

- Ông Nguyễn Đăng Chương: Sẽ tiến hành thu hồi thẻ hành nghề khi nghệ sĩ, người mẫu bị xử phạt vi phạm hành chính bởi các hành vi: Sử dụng bản ghi âm để thay cho giọng hát thật của người biểu diễn hoặc thay cho âm thanh thật của nhạc cụ biểu diễn (thường gọi là hát nhép hoặc chơi nhạc nhép); sử dụng trang phục hoặc hóa trang không phù hợp với mục đích, nội dung biểu diễn và thuần phong mỹ tục; thực hiện hành vi không phù hợp với truyền thống văn hóa Việt Nam hoặc làm ảnh hưởng xấu đến quan hệ đối ngoại.

Những nghệ sĩ, người mẫu bị xử phạt vi phạm hành chính ở mức phạt từ 10 triệu đồng trở lên, hoặc bị xử phạt lần thứ 2 ở mức phạt dưới 10 triệu đồng đối với các hành vi vi phạm khác sẽ bị thu hồi thẻ hành nghề.

Sẽ không cấp lại thẻ hành nghề cho những người bị thu hồi thẻ quá ba lần và những đối tượng bị tòa án tuyên án là có tội trong một vụ án hình sự nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng.

Tránh trường hợp biểu diễn “chui” khi không có thẻ hành nghề, danh sách những nghệ sĩ được cấp thẻ sẽ được Cục NTBD đăng tải trên website của Cục để các đơn vị tổ chức biểu diễn có thể dễ dàng truy cập. Cục cũng liên tục cập nhật thông tin về việc thu hồi thẻ hành nghề của các nghệ sĩ vi phạm.

- PV: Thưa ông, bất cập trong chế độ chính sách, đãi ngộ cho nghệ sĩ, diễn viên đã tồn tại nhiều năm. Vậy vấn đề này có được giải quyết trong năm nay?

-  Ông Nguyễn Đăng Chương: Chúng tôi đã xây dựng đề án để giải quyết những vấn đề nổi cộm. Cụ thể là: Chế độ nghỉ hưu sớm cho các nghệ sĩ chưa đến tuổi nghỉ chế độ nhưng không có khả năng làm nghề. Việc làm này tạo điều kiện cho lớp trẻ có cơ hội vào biên chế, yên tâm hành nghề. Chế độ bồi dưỡng luyện tập, gần 20 năm qua việc duy trì bồi dưỡng nghệ sĩ, diễn viên luyện tập ở mức 10.000 đến 30.000 đồng/người/buổi không đáp ứng được điều kiện thực tế, không khuyến khích được nghệ sĩ dồn tâm huyết, sức lực trong lao động sáng tạo nghệ thuật. Xét nâng ngạch bậc của các nghệ sĩ, theo quy định của Bộ Nội vụ, nghệ sĩ, diễn viên muốn nâng ngạch bậc lương phải thi hoặc đạt huy chương qua các liên hoan hội diễn, nhưng lĩnh vực hoạt động nghệ thuật lại có những đặc thù cực kỳ khó khăn. Ví dụ như thi về chuyên môn thì không thể tập hợp tất cả các nghệ sĩ về đây nào là tuồng, chèo, múa, xiếc… để có hội đồng chấm chung được. Vì thế, kể từ khi có chế độ lương mới đến nay, chưa tổ chức thi nâng lương được lần nào cho các nghệ sĩ, dẫn đến thiệt thòi vì không được nâng lương. Cuối cùng là việc xếp ngạch bậc lương cho các nghệ sĩ cũng giống như những ngành nghề khác là chưa phù hợp.

Chúng tôi hy vọng Chính phủ chỉ đạo các bộ, ban, ngành liên quan phê duyệt đề án để có thể triển khai trong năm 2014.

- PV: Xin cảm ơn ông!

VƯƠNG HÀ (thực hiện)