Kết nối hoạt động sáng tạo

KGST có thể được định nghĩa là một địa điểm trực tiếp hoặc trực tuyến, nơi nuôi dưỡng và hỗ trợ các hình thức thể hiện nghệ thuật và sáng tạo khác nhau. Cuối năm 2025, UBND TP Hà Nội đã thành lập Trung tâm điều phối hoạt động sáng tạo Hà Nội (viết tắt là Trung tâm) và ra mắt Mạng lưới KGST Hà Nội (viết tắt là Mạng lưới). Trong Lễ ra mắt Mạng lưới, UBND TP Hà Nội đã cấp giấy chứng nhận cho 82 KGST là thành viên Mạng lưới. Bà Hoàng Minh Châu, Giám đốc Chau & Co Gallery cho biết: "Chúng tôi gia nhập Mạng lưới bởi trước hết sẽ được xác nhận tính chính danh sự hiện diện và mô hình hoạt động của Chau & Co Gallery. Ngoài ra, chúng tôi nhận quyền lợi được tư vấn và tạo điều kiện về mặt cơ chế khi đề xuất và tổ chức các sự kiện nghệ thuật, tiếp đến là cơ hội giao lưu học hỏi và hợp tác liên ngành với các KGST khác".

Kết hợp trình diễn áo dài, nghệ thuật gốm và sắp đặt nghệ thuật trong Chương trình “Giao hòa”, tháng 1-2026. Ảnh: CHIẾN NGUYỄN 

Sau hơn nửa năm ra mắt, Mạng lưới đã đạt được những kết quả bước đầu rất đáng khích lệ, cả về quy mô kết nối, chất lượng hoạt động và sức lan tỏa trong cộng đồng. Trung tâm đã tiếp tục nhận được 34 hồ sơ đăng ký tham gia Mạng lưới từ các bảo tàng, không gian nghệ thuật, thư viện, trung tâm văn hóa, trường học, quán cà phê sáng tạo, studio thiết kế và các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa.

Về hoạt động chuyên môn, trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn Mạng lưới đã tổ chức khoảng 160 sự kiện, hoạt động sáng tạo. Riêng Trung tâm đã tổ chức và phối hợp tổ chức cùng các đơn vị hơn 20 chương trình gồm triển lãm, tọa đàm, workshop, trình diễn nghệ thuật, hoạt động trải nghiệm và giáo dục sáng tạo. Các chương trình đều hướng tới việc đưa nghệ thuật và văn hóa đến gần hơn với đời sống, tạo cơ hội để công chúng thưởng thức, trải nghiệm và trực tiếp tham gia vào quá trình sáng tạo. Nổi bật là Chương trình nghệ thuật “Giao hòa”, một không gian trình diễn kết hợp giữa thời trang áo dài, nghệ thuật gốm và các giá trị văn hóa truyền thống. Một dấu ấn khác là hai không gian sắp đặt nghệ thuật “Chiến tranh và Hòa bình” và “Vũ điệu Xuân”. Đặc biệt, tác phẩm “Chiến tranh và Hòa bình” của hai nghệ sĩ Thu Trần và Tây Phong được sáng tác từ những mảnh xác máy bay và vỏ bom do Bảo tàng Hà Nội lưu giữ, sử dụng ngôn ngữ nghệ thuật sắp đặt để kể câu chuyện về ký ức chiến tranh, khát vọng hòa bình và giá trị của cuộc sống hôm nay.

Vừa qua, việc ra mắt Bản đồ số KGST Hà Nội (địa chỉ: cuaosangtao.com) là bước tiến quan trọng trong chuyển đổi số lĩnh vực văn hóa. Nền tảng này giúp người dân và du khách dễ dàng tìm kiếm thông tin về các KGST trên địa bàn thành phố, tạo điều kiện để các đơn vị thành viên quảng bá hoạt động, kết nối đối tác, mở rộng hợp tác và tiếp cận công chúng một cách hiệu quả hơn.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Hòa, Giám đốc Trung tâm điều phối các hoạt động sáng tạo Hà Nội nhấn mạnh: “Điều đáng mừng nhất là Mạng lưới đang từng bước khẳng định vai trò cầu nối giữa các thiết chế văn hóa, bảo tàng, không gian nghệ thuật, doanh nghiệp sáng tạo, các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực văn hóa với công chúng, qua đó góp phần hình thành một hệ sinh thái sáng tạo ngày càng gắn kết và bền vững”.

Từng bước khai thác dư địa phát triển

Các KGST Hà Nội phải đối mặt với 3 khó khăn: Chi phí mặt bằng cao do chủ yếu phải đi thuê dài hạn, thiếu các hành lang pháp lý chuyên biệt để vận hành và khó tiếp cận các nguồn vốn hỗ trợ. Hiện nay, với những cơ chế, chính sách đột phá trong Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 và Nghị quyết số 28/2026/QH16 về phát triển văn hóa Việt Nam (đều có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2026), hy vọng những khó khăn sẽ từng bước được tháo gỡ, các KGST sẽ được quan tâm, đầu tư hơn trong thời gian tới.

Bà Bùi Thị Thu Hiền, đồng sáng lập nền tảng Hà Nội Nghệ Văn-Art Culture Hanoi cho rằng: Hà Nội nên thành lập Quỹ Văn hóa nghệ thuật; đa dạng hóa các hình thức huy động tài chính; đồng thời có chính sách ưu đãi khuyến khích nguồn vốn xã hội hóa quan tâm đầu tư, tài trợ KGST. Điều này không chỉ tạo nên sự ổn định hoạt động Mạng lưới, quan trọng hơn là sẽ tạo tiền đề hình thành những KGST quy mô hơn, thậm chí là cụm, tổ hợp KGST.

Công chúng tham quan tác phẩm sắp đặt “Chiến tranh và Hòa bình” tại Bảo tàng Hà Nội, tháng 3-2026. Ảnh: THÚY NGA 

Để Mạng lưới không chỉ hoạt động tích cực, lan tỏa tinh thần sáng tạo khắp Thủ đô, mà còn giúp nâng tầm vị thế của Hà Nội-Thành phố sáng tạo trên bản đồ văn hóa, nghệ thuật quốc tế, bà Hoàng Minh Châu mong muốn Mạng lưới sẽ có thêm nhiều hoạt động giao lưu, kết nối và hợp tác với những thành phố, thủ đô sáng tạo khác trong khu vực và trên thế giới; đồng thời hợp sức tổ chức thành công các liên hoan, hội chợ nghệ thuật với hình thức, quy mô và chất lượng đạt chuẩn quốc tế, thu hút sự tham gia của cộng đồng sáng tạo trong và ngoài nước.

Trước mắt, Mạng lưới sẽ tập trung phát triển theo hướng mở rộng, kết nối và nâng cao chất lượng hoạt động, từng bước hình thành một hệ sinh thái sáng tạo có tính liên kết, chuyên nghiệp và bền vững, đóng góp tích cực vào sự phát triển của các ngành công nghiệp văn hóa Thủ đô.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Hòa khẳng định: Trung tâm sẽ đóng vai trò điều phối để các không gian chia sẻ thông tin, cùng xây dựng chương trình, đồng tổ chức sự kiện, kết nối nguồn lực và phát triển các dự án liên ngành. Chúng tôi kỳ vọng mỗi thành viên sẽ vừa là nơi tổ chức hoạt động, vừa là đối tác đồng hành của các thành viên khác, từ đó tạo ra nhiều sản phẩm văn hóa sáng tạo có sức lan tỏa.