Gia đình - mạch nguồn cho khát vọng Thủ đô

Nền tảng mềm của một thành phố lớn

126 gia đình văn hóa tiêu biểu được tôn vinh không chỉ là những bông hoa đẹp giữa đời thường mà còn là minh chứng cho một điều bền vững: Mọi khát vọng phát triển của Thủ đô đều bắt đầu từ những mái ấm biết yêu thương, sẻ chia và gìn giữ gia phong.

Trong phát biểu tại hội nghị, đồng chí Trần Đức Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội, Trưởng ban chỉ đạo về phát triển văn hóa Thủ đô Hà Nội nhấn mạnh: “Với mỗi người Việt Nam, gia đình có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Gia đình luôn là điểm tựa tinh thần thiêng liêng, nơi mỗi chúng ta tìm thấy sự yêu thương, gắn bó và động lực để vươn lên trong cuộc sống. Đối với xã hội, gia đình là nền tảng của sự phát triển bền vững; đối với dân tộc, gia đình là nơi gìn giữ, bồi đắp và trao truyền bản sắc văn hóa qua các thế hệ, là mạch nguồn vun đắp tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc và sức mạnh trường tồn của đất nước”.

Lãnh đạo TP Hà Nội trao bằng khen tặng các gia đình văn hóa tiêu biểu.

Điều đáng chú ý là thông điệp ấy không dừng ở những khẩu hiệu mang tính biểu tượng. Thành phố đang đặt con người ở vị trí trung tâm của phát triển, coi văn hóa là nguồn lực nội sinh và gia đình là nền tảng mềm để xây dựng một Hà Nội “Văn hiến-Văn minh-Hiện đại-Hạnh phúc”. Sau tất cả những công trình, những con số tăng trưởng hay những dự án hạ tầng quy mô lớn, thứ quyết định diện mạo của một đô thị vẫn là con người. Con người được hình thành trước hết từ mỗi gia đình. Một thành phố không thể văn minh nếu những đứa trẻ lớn lên thiếu vắng tình yêu thương. Một xã hội khó bền vững nếu sự tử tế không được bắt đầu từ bữa cơm nhà, từ cách ông bà dạy cháu, cha mẹ ứng xử với con cái và mỗi thành viên biết sống trách nhiệm với cộng đồng. Chính vì vậy, việc tôn vinh các gia đình văn hóa tiêu biểu mang nhiều ý nghĩa hơn một hình thức khen thưởng. Đó là sự khẳng định những giá trị nền tảng của xã hội trong bối cảnh hiện đại hóa nhanh chóng. Điều làm nên sức sống của Hà Nội suốt chiều dài lịch sử không chỉ là phố cổ hay những công trình nghìn năm văn hiến mà còn là nếp sống của con người Hà Nội, thứ được trao truyền âm thầm qua từng thế hệ trong mỗi gia đình, bồi đắp trí tuệ, hình thành cốt cách người Hà Nội thanh lịch, văn minh, tạo nên sức mạnh nội sinh to lớn cho sự phát triển bền vững của Thủ đô hôm nay và mai sau.

Những mái nhà gieo điều tử tế

Trong số 126 gia đình được tuyên dương năm nay, gia đình ông Hồng Quyết Thắng và bà Nguyễn Thị Phức ở thôn Đống Chanh, xã Phú Xuyên là hình ảnh tiêu biểu cho một mái nhà nhiều thế hệ vẫn giữ được sự hòa thuận, nghĩa tình và nền nếp gia phong. 3 thế hệ với 15 thành viên cùng chung sống dưới một mái nhà, nhưng điều khiến gia đình ấy được người dân địa phương nhắc đến nhiều hơn không nằm ở số lượng thành viên, mà ở cách họ gìn giữ tình yêu thương và trách nhiệm với cộng đồng suốt nhiều năm qua. Trong lời chia sẻ mộc mạc, ông Thắng nói rằng, điều quan trọng nhất trong gia đình không phải vật chất, mà là “biết những lúc khó khăn cùng nhau tháo gỡ để giúp nhau đi đến mục đích tương lai cho con cháu sau này”.

Đặc biệt, điều khiến gia đình ông Hồng Quyết Thắng và bà Nguyễn Thị Phức được địa phương trân trọng không chỉ là một mái nhà nhiều thế hệ hòa thuận mà còn là uy tín và tình cảm họ tạo dựng trong cộng đồng suốt nhiều năm qua. Theo ông Trần Minh Tuấn, Trưởng thôn Đống Chanh, trong thôn có nhiều gia đình tiêu biểu, nhưng khi đưa ra bình xét, hầu hết đều đồng thuận lựa chọn gia đình ông Thắng, bà Phức. Điều người dân quý ở ông bà còn nằm ở sự tận tâm với xóm làng. Ông Thắng nhiều năm hỗ trợ bà con bấm huyệt, phục hồi chức năng gần như không lấy tiền công. Không ít người lớn tuổi trong thôn được ông hướng dẫn cách tự chăm sóc sức khỏe tại nhà; nhiều trường hợp khó khăn, tai nạn hay đau ốm kéo dài cũng được ông tận tình giúp đỡ. “Đối với dân làng, hàng xóm láng giềng, ông bà được mọi người yêu mến, kính trọng lắm”, ông Trần Minh Tuấn chia sẻ.

Gia đình ông Nguyễn Minh Giao ở phường Cầu Giấy là hình ảnh tiêu biểu của một gia đình hiếu học, nhân ái và bền bỉ với các hoạt động thiện nguyện. Là bác sĩ nghỉ hưu, ông Giao cùng gia đình đã duy trì suốt 15 năm qua các hoạt động phổ biến kiến thức chăm sóc sức khỏe miễn phí cho cộng đồng, đặc biệt là với người cao tuổi mắc bệnh tim mạch và huyết áp. Gia đình ông cũng đã có nhiều năm tham gia hỗ trợ học sinh khó khăn, giúp đỡ người nghèo, đồng hành với các hoạt động khuyến học, từ thiện tại địa phương. Với họ, làm việc thiện không phải điều gì lớn lao mà cần bắt đầu từ chính những việc phù hợp với khả năng của mình.

Còn gia đình ông Trần Quang Huy ở xã Quảng Bị lại cho thấy một hình mẫu khác: Gia đình tích cực tham gia hoạt động xã hội và trở thành hạt nhân lan tỏa tinh thần cộng đồng. 12 năm nuôi lợn đất để tặng học bổng cho học sinh vượt khó, vận động xây nhà tình nghĩa, làm camera an ninh, thư viện sách cộng đồng, chăm sóc đường hoa không nhận thù lao... những việc làm ấy được vun đắp bằng suy nghĩ giản dị, như tâm sự của ông Huy: “Mỗi việc tốt dù nhỏ bé nhưng nếu được lan tỏa sẽ góp phần làm cho xã hội ngày càng nhân văn, tốt đẹp hơn”.

Nhìn vào những gia đình tiêu biểu hôm nay, có thể thấy một điểm chung rất rõ rằng họ không xây dựng hạnh phúc bằng những điều lớn lao mà bắt đầu từ sự tử tế trong đời sống thường ngày. Đó là cách ông bà làm gương cho con cháu; là những bữa cơm còn đủ tiếng hỏi han; là tinh thần sống trách nhiệm với hàng xóm, cộng đồng; là việc dạy con bằng chính lối sống của cha mẹ hơn là bằng lời nói.

Một thành phố đáng sống không chỉ được tạo nên từ những tuyến đường rộng hay các tòa nhà cao tầng. Thành phố ấy còn cần những mái nhà biết giữ lửa yêu thương, biết nuôi dưỡng lòng nhân ái và trao truyền các giá trị văn hóa qua nhiều thế hệ. Bởi suy cho cùng, tương lai bền vững của Thủ đô không bắt đầu từ những điều quá xa xôi. Nó bắt đầu từ mỗi gia đình biết sống tử tế với nhau và với cộng đồng.