1

Hiếm có dịp Tết nào như năm nay, thời tiết các vùng, miền trên cả nước đều ấm áp, tạo điều kiện lý tưởng cho nhân dân ăn Tết, vui xuân. Nắng Xuân như tấm lụa vàng óng ả khổng lồ phủ trùm từ đô thị đến các làng quê, từ biên cương xuôi về hải đảo. Hình ảnh những cánh đồng lúa sau vụ gieo cấy cuối Đông mơn mởn tít tắp, những khu rừng xanh thẫm mênh mông quyện với sắc xanh biêng biếc của biển cả bao la hiện ra dưới cánh máy bay, làm cho tình yêu Tổ quốc của những người con đi xa trở về sum họp thêm bồi hồi, sâu lắng. Thiên thời, địa lợi, lại thêm lòng người chan hòa niềm hân hoan đoàn viên nguồn cội, làm cho không khí những ngày đón Tết, vui xuân của cả nước thêm rộn rã, tưng bừng. Nắng gió mùa xuân phương Nam kéo dòng người du xuân, trẩy hội lựa chọn điểm đến là những địa danh du lịch miền biển. Các bãi biển đông nghịt người dân và du khách. Ở miền Bắc và miền Trung, mùa lễ hội bắt đầu bằng những ngày nắng đẹp, rực rỡ sắc hoa đào, hoa mơ, hoa ban tinh khiết trên núi đồi. Các lễ hội truyền thống thu hút đông đảo du khách thập phương đội nắng, lướt gió, hối hả nhịp mái chèo hướng về nơi linh thiêng cổ kính. Sắc màu văn hóa lễ hội đưa mọi người gần với nhau hơn, gắn kết hàng triệu con tim mang dòng máu Lạc Hồng cùng hòa chung nhịp đập. Đó là lúc con người ta ý thức sâu sắc giá trị nguồn cội, tinh thần yêu nước, tình nghĩa họ mạc, quê hương, từ đó mà có những suy nghĩ, việc làm mang tinh thần cống hiến, sẻ chia nhiều hơn…

Những bản làng sau cơn lũ quét từ tháng 6-2018 ở Lai Châu và một số địa phương vùng núi phía Bắc được hồi sinh nhanh chóng. Hàng chục ngôi nhà của đồng bào bị lũ cuốn trôi đã được dựng lại ở nơi mới bằng sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và sự chung tay góp sức của các tấm lòng hảo tâm khắp cả nước. Ngắm nhìn bản làng mới của đồng bào với những ngôi nhà mới vững chãi bên sườn núi, nổi bật giữa trập trùng ruộng bậc thang vừa xong mùa gieo cấy mơn mởn sắc lúa non, trong lòng người rộn lên niềm vui khó tả. Được ăn Tết trong những ngôi nhà mới đong đầy tình nghĩa, giữa bản làng mới còn tươi màu đất nhà vườn; con trai, con gái, người già, người trẻ trong bản xênh xang váy áo rực rỡ sắc màu tung còn, ném pao… ai ai cũng muốn cất lên khúc ca khải hoàn của mùa Xuân đất nước...

2

Không để ai không có Tết, không để một ai bị bỏ lại phía sau!. Khẩu hiệu hành động và quyết tâm mang tính nhân văn của Chính phủ đã được hiện thực hóa một cách sinh động trên khắp cả nước bằng sự lan tỏa yêu thương và việc làm thiện nguyện. Từ những vùng bị lũ lụt tàn phá, đến người nghèo, hoàn cảnh neo đơn; từ các bệnh viện, nhà mở, trung tâm nhân đạo… đến từng hộ gia đình, tất cả đều nhận được tình cảm sẻ chia, yêu thương, đùm bọc. Hai tiếng “Đồng bào” ấm áp, thiêng liêng được hâm nóng từ bầu nhiệt huyết và trái tim của mỗi người, tỏa lan đến hàng triệu người. Đó là biểu hiện sinh động của phẩm chất đạo đức, bản sắc văn hóa dân tộc, được hun đúc từ hàng nghìn năm, trải qua biết bao gian lao, thử thách…

Khu đô thị mới Phú Mỹ Hưng nằm ở phía nam TP Hồ Chí Minh được xem là mô hình kiểu mẫu của kiến trúc, quy hoạch đô thị. Những công trình hiện đại, khang trang mang đậm dấu ấn kiến trúc Á-Âu nổi bật giữa không gian xanh êm ả với những vườn cây, hồ nước, nhịp cầu, thảo nguyên… làm cho môi trường sống ở đây trở nên lý tưởng. Bên trong sự sang trọng, đẹp đẽ ấy là cái lõi của nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc, biểu hiện rõ nhất là trong những phong tục, nét đẹp ngày Tết. Cái khang trang, hiện đại là kết quả của hội nhập, là sự tiếp thu thành tựu văn minh của các nước tiên tiến, đem cái hay, cái đẹp của người ta đưa về “nhà” mình. Sự hiện hữu của những khu đô thị khang trang, những công trình hiện đại ở các thành phố lớn, như: Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ… là để góp phần khẳng định vị thế của đất nước ngày càng vững chắc trong môi trường hội nhập. Nhưng cốt cách văn hóa, bản sắc dân tộc thì đó là tài sản riêng của chúng ta. Ngày Xuân, trong nắng sớm tinh sương, bên gốc cây bồ đề dưới tòa cao ốc chọc trời, hình ảnh cụ già râu tóc bạc phơ, mặc áo dài, khăn đóng, đeo kính trắng ngồi bên bàn đá thưởng trà, đọc báo Xuân, thì chỉ có thể là Việt Nam. Rồi hình ảnh đẹp rộn ràng bên "phố ông đồ", nơi lưu giữ, lan truyền tập tục xin chữ, tặng chữ đầu năm. Và hơn hết là toàn bộ không gian văn hóa dân tộc ở khu đô thị hiện đại bậc nhất cả nước được mở cửa miễn phí phục vụ nhân dân và du khách. Ở đây, thỉnh thoảng người ta lại bắt gặp những tấm biển nhỏ xinh, in những dòng chữ mà bất cứ ai đọc cũng thấy ấm áp, như: “Nước uống miễn phí”, “Thức ăn từ thiện”… Đặc biệt, còn có cả những quán hàng chỉ bán suất ăn với giá 1.000-2.000 đồng. Đây là việc làm tình nghĩa dành cho người nghèo. Bỏ ra vài nghìn đồng để có một bữa ăn tươm tất trong một quán hàng tươm tất, cả người bán và người mua đều cảm thấy được tôn trọng. Thế đấy! Trong không gian văn hóa dân tộc, mọi người đến đây vui Tết, đón xuân đều bình đẳng. Thứ mà người ta dành cho nhau nhiều nhất, lan tỏa nhất chính là ánh mắt, nụ cười, câu hát, lời chúc… Tất cả đều chúc cho nhau một năm mới người người, nhà nhà được hạnh phúc, an khang, Tổ quốc, quê hương được phồn vinh, thịnh vượng và phát triển…

3

Nghề báo là cái duyên đưa tôi trở thành công dân của thành phố mang tên Bác Hồ từ nhiều năm nay. Khu phố nơi gia đình tôi sinh sống nằm cạnh kênh Tàu Hủ, cách bến Bình Đông không xa. Đã có nhiều cái Tết tôi đưa các con đi ngắm hoa, vui Xuân kiểu “trên bến dưới thuyền” đặc trưng của văn hóa sông nước Nam Bộ. Vẫn dòng kênh ấy, vẫn cái bến đông đúc, nhộn nhịp ấy, vẫn sắc màu của những loài hoa ấy… nhưng mỗi cái Tết đến lại chứng kiến sự đổi thay trong cuộc sống của người dân. Tết này, tôi gặp lại anh Tư Cồ, người Bến Tre. Gia đình anh có truyền thống lâu đời làm vườn, kinh doanh hoa, cây cảnh. Tư Cồ đưa vợ con lênh đênh cùng chiếc ghe chở đầy hoa, cây cảnh lên bán ở bến Bình Đông. Ba năm trước, tôi theo ghe của Tư Cồ về miệt vườn sông nước viết phóng sự. Tư Cồ phàn nàn về việc học hành của con cái và nguồn vốn vay mấy chục triệu đồng của ngân hàng để đóng ghe mới chưa trả được. Nay gặp lại, Tư Cồ như trẻ ra. Anh khoe, đã trả hết nợ, có tiền lo cho con ăn học. Cái nghề tưởng chỉ quanh năm gắn với sông nước, ghe xuồng… ấy vậy mà đã được lên đài, báo quốc tế. Bạn bè, du khách nước ngoài đến tham quan ngày càng nhiều. Nghề trồng hoa, cây cảnh không còn quẩn quanh ở mấy bến sông, góc chợ, mà trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng của vùng sông nước, được du khách quốc tế yêu thích. Những nông dân chất phác, thật thà giờ đây đã biết tận dụng công nghệ thông tin, giới thiệu sản phẩm trên mạng xã hội. Năm nay mưa thuận gió hòa, lại áp dụng công nghệ sinh học vào trồng, chăm sóc nên khắp nơi bội thu mùa hoa, cây cảnh Tết. Tư Cồ cười nói rổn rảng khoe, mới tậu chiếc điện thoại thông minh giá chục triệu đồng phục vụ công việc…

Sự ứng dụng, phát triển của công nghệ 4.0 không còn là lý thuyết mà nó hiện hữu trong những công việc rất cụ thể của từng người, từng nhà, từng doanh nghiệp và môi trường của cả nước. Chúng ta thêm tự hào khi hình ảnh những cán bộ, chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam làm nhiệm vụ quốc tế, gìn giữ hòa bình ở Nam Sudan được truyền thông quốc tế ca ngợi như một biểu tượng của hòa bình. Trong Bệnh viện dã chiến cấp 2, những chiến sĩ mũ nồi xanh dưới lá cờ đỏ sao vàng, ăn Tết ở nơi cách rất xa Tổ quốc nhưng lại rất gần gũi, thân thuộc khi được gặp gỡ, trò chuyện với người thân ở quê nhà qua công nghệ trực tuyến. Sự phát triển của khoa học-công nghệ đưa cả thế giới đến gần nhau hơn, nhờ đó, hình ảnh, vị thế Việt Nam trên trường quốc tế ngày càng được lan tỏa, củng cố vững chắc. Hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ làm nhiệm vụ ở Nam Sudan mang thông điệp của một quân đội, một quốc gia yêu chuộng hòa bình, sẵn sàng làm bạn với tất cả các nước trên thế giới vì hòa bình, hữu nghị và phát triển…

Sau 51 mùa Xuân kể từ Tết Mậu Thân 1968, những vần thơ chúc Tết mang ý nghĩa khẳng định, dự báo và thông điệp hiệu triệu, thúc giục lòng người của Bác Hồ kính yêu lại được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng học tập, vận dụng để gửi gắm tình cảm, thông điệp đến nhân dân cả nước, kiều bào ở nước ngoài và bạn bè quốc tế. Năm nay, tròn nửa thế kỷ toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta thực hiện Di chúc của Bác, chuẩn bị cho đại hội Đảng các cấp vào năm 2020, hướng tới Đại hội XIII của Đảng và rất nhiều sự kiện quan trọng khác. Toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta cùng dành những tình cảm thiêng liêng, cao quý nhất tưởng nhớ Bác Hồ kính yêu, nguyện học tập, noi gương Người và chúng ta cùng khắc ghi những thông điệp trong Lời chúc Tết của người lãnh đạo cao nhất Đảng và Nhà nước ta: Xuân này hơn hẳn mấy Xuân qua/ Thắng lợi tin vui khắp nước nhà / Cả nước hân hoan mừng Xuân mới/ Khải hoàn ta viết tiếp bài ca…

Tùy bút của PHAN TÙNG SƠN