Nhóm tác phẩm về giáo dục, tri thức và người thầy khai thác nhiều khía cạnh khác nhau của việc học và truyền đạt tri thức. Nổi bật trong đó là phim tài liệu “Khát vọng vươn xa” do Hoàng Hà Lê đạo diễn đã xuất sắc đoạt giải nhất tại cuộc thi. Bộ phim kể về cô giáo dạy tiếng Anh Trần Thị Thúy ở Trường THPT Đức Hợp (tỉnh Hưng Yên). Từng thiếu cơ hội học ngoại ngữ, khi trở thành giáo viên, cô đã mở ra cơ hội kết nối học sinh nông thôn với bạn bè quốc tế qua công nghệ. Qua đó, học sinh của cô đã có các “chuyến đi” tới 21 quốc gia qua màn hình. Bộ phim khắc họa hành trình giáo viên ngày nay chủ động thích ứng, đổi mới cách dạy để mở rộng cơ hội học tập và khơi dậy khát vọng vươn lên ở học sinh.

Với những nhân vật lịch sử và trí thức, các bộ phim chú trọng làm nổi bật hành trình cống hiến. Phim tài liệu “Chuyện một nữ trí thức Hà Nội” của đạo diễn Đỗ Thị Huyền Trang phác họa chân dung GS, TSKH, Nhà giáo Nhân dân Hoàng Xuân Sính, nữ giáo sư Toán học đầu tiên của Việt Nam, qua những dấu ấn trong nghiên cứu và những đóng góp tiên phong cho đổi mới giáo dục đại học. Qua chân dung nhà khoa học, bộ phim gợi lên cảm hứng về ý chí học tập và khát vọng cống hiến ở thế hệ trẻ.

Phó trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương Trần Thanh Lâm và Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam Ngô Phương Lan trao giải nhất cho tác giả Hoàng Hà Lê. 

Mảng đề tài về văn hóa, di sản và nghệ thuật truyền thống cũng được nhiều tác giả quan tâm. Đáng chú ý trong mảng đề tài này là bộ phim hoạt hình “Sắc màu của núi” của đạo diễn, Nghệ sĩ Ưu tú Phùng Văn Hà kể câu chuyện hai bà cháu người Mông. Giữa sắc thổ cẩm rực rỡ và không gian núi rừng Tây Bắc, người bà miệt mài dệt vải, cô cháu nhỏ ngồi bên, quan sát và học cách giữ lấy nghề của bà. Bộ phim dùng hình ảnh hai thế hệ bên khung cửi để kể câu chuyện trao truyền văn hóa trong cuộc sống hiện nay. Đồng thời, phim gợi nhắc trách nhiệm gìn giữ những giá trị văn hóa do cha ông truyền lại.

Bên cạnh đó, nhiều bộ phim lựa chọn phản ánh góc nhìn của người trẻ trước những vấn đề trong đời sống. Các bộ phim khai thác đề tài này có xu hướng sử dụng tình huống, nhân vật hư cấu hoặc cách kể giàu tính biểu đạt hơn để chuyển tải vấn đề. Phim tài liệu “Một chữ Hiền, một chữ Tài” của nhóm tác giả Hoàng Minh Tú, Phạm Thị Kim Oanh, Bùi Vũ Hoàng Anh là một trong số đó. Câu chuyện bắt đầu từ những tấm bia tiến sĩ tại Văn Miếu-Quốc Tử Giám. Từ không gian ấy, bộ phim trở về Trường THPT Chuyên Đại học Sư phạm Hà Nội, gặp học sinh lớp 10 Bùi Nhật Minh đã đạt nhiều thành tích trong các kỳ thi Toán học. Qua câu chuyện học tập, tình bạn của Minh và cách em nhìn nhận thành tích bản thân đạt được, phim đặt tài năng trong mối quan hệ với cách sống và cách ứng xử của mỗi người trẻ hôm nay.

Theo nhận định của GS, TS, Nhà giáo Nhân dân Nguyễn Quang Ngọc, mỗi bộ phim mang một góc nhìn và cách kể riêng, nhưng đều gặp nhau ở sự trân trọng truyền thống, tinh thần hiếu học, tôn sư trọng đạo và trọng dụng nhân tài. Cách kể mới cùng ngôn ngữ điện ảnh hiện đại đã góp phần làm những giá trị ấy càng gần gũi hơn với công chúng, đồng thời mở rộng góc nhìn về “hiền tài” trong đời sống hôm nay.