Trong những ngày cận Tết Bính Ngọ 2026, làng đúc lư đồng An Hội (phường An Hội Tây, TP Hồ Chí Minh) vẫn đỏ lửa suốt ngày đêm, phản chiếu sự miệt mài của những người thợ lành nghề đang dồn sức sản xuất vào mùa cao điểm.

Những bàn tay cần mẫn giữ hồn lư đồng An Hội

Bước chân vào làng đúc lư đồng An Hội, chúng tôi dễ dàng cảm nhận bầu không khí lao động rộn ràng với tiếng đập khuôn, tiếng khò lửa, tiếng dùi chạm khắc hoa văn vang lên không ngơi nghỉ.

Tại đây, nhiều gia đình đã theo nghề đúc lư đồng hơn nửa thế kỷ, xem việc giữ nghề không chỉ là sinh kế, mà còn là cách gìn giữ ký ức và căn cơ của làng giữa quá trình đô thị hóa ngày càng mạnh mẽ.

Tại cơ sở đúc lư đồng Quốc Kiển của ông Trần Quốc Kiển, gia đình ông theo nghề đúc lư đồng theo lối cha truyền con nối, đến nay đã qua 5 thế hệ.

Chỉ tay về khu xưởng rộng nằm trọn trong phần đất của gia đình, ông Trần Quốc Kiển chậm rãi chia sẻ: “Tôi vào nghề từ khi mới hơn 10 tuổi, đến nay đã gần 50 năm gắn bó. Mùi đất sét, ngọn lửa hồng, tiếng đục gõ… như ăn sâu vào từng hơi thở”.

Sản phẩm lư đồng được thao tác thủ công qua nhiều công đoạn tỉ mỉ.

Đằng sau mỗi bộ lư đồng hoàn chỉnh là một chuỗi công đoạn công phu, đòi hỏi kỹ thuật cao cùng sự kiên nhẫn và khéo léo của người thợ.

Từ khâu làm đất, tạo khuôn, đúc đồng cho đến gia công, chạm khắc hoa văn, tất cả đều được thực hiện thủ công. Mỗi người thợ chỉ đảm nhiệm một công đoạn nhất định, nhưng bàn tay con người chính là yếu tố quyết định “thần thái” của một bộ đồ thờ. Nhờ đó, các sản phẩm lư đồng An Hội vẫn giữ được dấu ấn riêng hiếm thấy, giữa thị trường lư đồng công nghiệp ở TP Hồ Chí Minh.

Anh Trần Duy Kha, chủ cơ sở sản xuất lư đồng Ba Cồ, chia sẻ: “Nghề đúc lư đồng tuy cực thật, nhưng làm mấy chục năm rồi nên không bỏ được. Cực mà vui, vui nhất là đến mùa Tết, hàng bán chạy, vui khi thấy sản phẩm mình làm ra được khách hàng đón nhận và hài lòng”.

Chính sự cẩn trọng trong từng chi tiết, sự chỉn chu trong mỗi công đoạn đã tạo nên khác biệt rõ nét giữa lư đồng An Hội và các sản phẩm lư đồng công nghiệp sản xuất hàng loạt bằng máy, vốn thường có hoa văn cứng, thiếu chiều sâu và mang nhiều yếu tố ngoại lai.

Dấu ấn lịch sử và hành trình gìn giữ làng nghề

Theo lời kể của các bậc cao niên nơi đây, làng đúc lư đồng An Hội không phải là nơi khởi nguồn của nghề.

Cách đây khoảng 200 năm, nghề đúc lư đồng từng phát triển mạnh tại khu vực chợ Quán, Phú Lâm (nay thuộc các phường Chợ Quán, phường An Đông, phường Chợ Lớn, TP Hồ Chí Minh). Thời điểm đó, ông Trần Văn Kỉnh, thường gọi là Năm Kỉnh, đã đến các lò đúc ở chợ Quán để học nghề, sau đó trở về khu vực phường An Hội Tây hiện nay (TP Hồ Chí Minh) để truyền dạy cho con cháu trong dòng họ. Từ đây, nghề đúc lư đồng An Hội dần hình thành và phát triển.

Trước năm 1975, làng nghề bước vào giai đoạn hưng thịnh nhất, với khoảng 60 hộ gia đình và hàng trăm nghệ nhân làm nghề. Những tháng giáp Tết, cả làng rộn ràng, lư đồng làm ra không đủ cung cấp cho nhu cầu thị trường. Sản phẩm lư đồng An Hội không chỉ phủ khắp lục tỉnh Nam Kỳ, mà còn theo chân thương lái đến Lào, Campuchia, Miến Điện.

Nghề đúc lư đồng ở An Hội Tây được hun đúc qua nhiều thế hệ, trở thành nét văn hóa đặc trưng của địa phương.

Nghề đúc lư đồng là ngành nghề truyền thống lâu đời của địa phương. Tuy nhiên, do nhiều khó khăn, hiện nay phần lớn các hộ đã chuyển sang nghề khác.

Đồng chí Nguyễn Chí Kiên, Phó chủ tịch UBND phường An Hội Tây, TP Hồ Chí Minh thông tin, hiện chỉ còn khoảng 4 hộ tiếp tục hoạt động. Các cơ sở chủ yếu tự duy trì sản xuất, chưa có nhu cầu hỗ trợ về kỹ thuật hay vốn vay như một số ngành nghề truyền thống khác.

Lư đồng An Hội hiện có hai dòng chính: Loại lư Nam với dáng vuông và loại lư Bắc có dáng tròn hoặc bầu dẹt. Sản phẩm lư đồng của làng được nhiều người ưa chuộng nhờ màu vàng sậm đặc trưng, càng lau chùi càng bóng, giữ được màu theo thời gian. Tùy vào kích thước và mức độ công phu, mỗi bộ lư có giá dao động từ 3 triệu đến 20 triệu đồng, được cung cấp cho các chùa, đền, miếu và nhiều hộ gia đình trên cả nước.

Song song với việc duy trì sản xuất, công tác bảo đảm môi trường trong quá trình đốt lò thủ công cũng được địa phương kiểm soát nhằm hạn chế ảnh hưởng đến khu dân cư xung quanh. “Trong thời gian tới, UBND phường An Hội Tây sẽ tiếp tục kết nối du lịch và thương mại điện tử để hỗ trợ các cơ sở đúc lư đồng, góp phần gìn giữ và phát huy nét văn hóa đặc trưng của TP Hồ Chí Minh”, đồng chí Nguyễn Chí Kiên cho biết.

Được tạo tác bằng tâm huyết, kinh nghiệm và sự sáng tạo của người nghệ nhân, mỗi bộ lư đồng An Hội không chỉ là một sản phẩm thủ công, mà còn hàm chứa giá trị văn hóa, tinh thần và lịch sử.

Chính cái “hồn” ấy, cùng những đường nét tinh xảo và dáng vẻ trang nghiêm, cổ kính, đã làm nên danh tiếng cho làng đúc lư đồng An Hội, để từ đó, ngọn lửa nghề vẫn âm thầm cháy giữa lòng đô thị suốt bao năm qua.