Với mong muốn sáng tạo chiếc nón Huế nhưng vẫn giữ được kiểu dáng truyền thống, khoảng năm 2018, nghệ nhân Võ Ngọc Hùng đã thử nghiệm một hướng đi đầy mới mẻ. Ông quyết định thay thế lá cọ thông thường bằng những chiếc lá bàng bản rộng có hệ gân đan xen chắc khỏe, đủ khả năng duy trì kết cấu nón sau khi xử lý triệt để phần thịt lá.

Theo nghệ nhân Võ Ngọc Hùng, để làm ra một chiếc nón hoàn chỉnh, người thợ phải trải qua nhiều công đoạn, bắt đầu từ việc chọn lá. Lá bàng được thu hái trong tự nhiên, sau đó lựa chọn kỹ lưỡng. Những chiếc lá già, cứng cáp, xanh tốt được ưu tiên sử dụng; lá non hoặc bị sâu sẽ ảnh hưởng đến chất lượng và tính thẩm mỹ của sản phẩm.

Nghệ nhân Võ Ngọc Hùng bên gian hàng nón lá bàng tại Hội chợ Làng nghề Việt Nam lần thứ 22 – năm 2026.

Sau khi chọn được nguyên liệu, lá được nấu với baking soda trong khoảng 15 phút rồi ngâm khoảng một tháng rưỡi để tách diệp lục. Tiếp đó, người thợ dùng bàn chải đánh răng chà nhẹ từng phần, loại bỏ những phần còn sót lại. Với các vị trí khó làm sạch, phải sử dụng nhíp nhỏ để xử lý cẩn thận.

Quá trình này đòi hỏi sự kiên nhẫn bởi chỉ một thao tác thiếu cẩn trọng cũng có thể khiến lá bị rách, ảnh hưởng đến chất lượng thành phẩm. “Khéo léo nhất là công đoạn chải lá. Nếu mình chải không cẩn thận và không đủ kiên nhẫn thì lá sẽ bị rách, làm cho sản phẩm không được đẹp”, nghệ nhân Võ Ngọc Hùng chia sẻ.

Điểm đặc trưng của nón lá bàng là khả năng xuyên sáng, tạo nên vẻ đẹp khác với nón lá truyền thống. Nghệ nhân Võ Ngọc Hùng bày tỏ: “Tôi mong muốn khi đội lên, ánh sáng có thể xuyên qua nón, vừa tạo cảm giác nhẹ nhàng, vừa tôn lên những nét đẹp của người phụ nữ”.

Nghệ nhân Võ Ngọc Hùng còn nghiên cứu xử lý nguyên liệu từ nhiều loại lá khác như lá bồ đề, lá mít, lá sen. Tùy đặc điểm của lá, ông sẽ lựa chọn cách chế tác phù hợp, tạo ra nhiều sản phẩm như nón, ô, túi xách và đèn trang trí. Sau khi hoàn thiện, sản phẩm được vẽ thêm họa tiết bằng màu acrylic theo yêu cầu của khách hàng.

Nghệ nhân Võ Ngọc Hùng cho biết, ông đã mang sản phẩm đi trưng bày tại nhiều nơi, trong đó có Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh. Theo ông, điều đáng mừng là sản phẩm tạo được dấu ấn riêng, không trùng lặp với những mặt hàng khác...