QĐND - Nước ta có “rừng vàng, biển bạc”. Tiềm năng, lợi thế của tài nguyên du lịch biển, đảo Việt Nam là vô cùng to lớn. Để trở thành một quốc gia mạnh về kinh tế biển, chúng ta cần tập trung đầu tư, khai thác tiềm năng, lợi thế đó để góp phần đưa du lịch biển, đảo Việt Nam ngày càng có “thương hiệu mạnh” trong khu vực Đông Nam Á.

Những tài nguyên du lịch quý giá

Nói đến tài nguyên biển Việt Nam không thể không nhắc đến những địa danh du lịch nổi tiếng đã trở thành những “điểm đến ưa thích” của du khách trong và ngoài nước như: Vịnh Hạ Long (Quảng Ninh), Đồ Sơn (Hải Phòng), Sầm Sơn (Thanh Hóa), Cửa Lò (Nghệ An), Lăng Cô (Thừa Thiên-Huế), Mũi Né (Bình Thuận), Nha Trang (Khánh Hòa), Côn Đảo (Bà Rịa-Vũng Tàu), Phú Quốc (Kiên Giang)… Trong đó, Vịnh Hạ Long đã được UNESCO vinh danh là Di sản thiên nhiên thế giới; 2 vịnh Nha Trang và Lăng Cô đã có tên trong danh sách những bờ biển đẹp nhất thế giới; bãi biển Đà Nẵng được nhiều tạp chí du lịch uy tín của quốc tế bình chọn là một trong 10 bãi biển quyến rũ nhất toàn cầu. Đấy là chưa kể những danh thắng, bãi vịnh, hòn đảo rất giàu tiềm năng du lịch đã và đang được ngành du lịch và các địa phương “đánh thức” như: Trà Cổ, Cát Bà, Cô Tô, Thiên Cầm, Cồn Cỏ, Hòn Mê, Phú Quý, Hòn Tre, Cù Lao Tràm, Cửa Tùng…

Theo đánh giá của Tổng cục Du lịch, dọc bờ biển Việt Nam hiện có hơn 120 bãi biển và hàng chục đảo, quần đảo có khả năng phát triển du lịch. Giữ vai trò là “mặt tiền”, “cửa ngõ” của đất nước, các địa phương vùng ven biển nước ta có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế du lịch biển, đảo. Cả ba vùng duyên hải Bắc, Trung, Nam của nước ta đều có những nơi hội tụ nhiều tài nguyên du lịch, di sản văn hóa và giá trị nhân văn để hình thành những tuyến du lịch ven biển và hải đảo có quy mô tầm cỡ khu vực như: Quảng Ninh-Hải Phòng, Huế-Quảng Nam-Đà Nẵng, Phan Thiết-Nha Trang, Vũng Tàu-Côn Đảo…

Biển Nha Trang đẹp say lòng du khách. Ảnh: Xuân An     

Ưu tiên phát triển du lịch biển, đảo

Đó là khẳng định của ông Nguyễn Văn Tuấn, Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch tại cuộc hội thảo “Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030” vừa được tổ chức trung tuần tháng 6 mới đây. Ông Tuấn cho rằng, một quốc gia biển muốn giàu mạnh về kinh tế biển không thể không chú trọng khai thác tiềm năng du lịch biển, đảo.

Theo Đề án “Phát triển du lịch biển, đảo giai đoạn 2010-2020”, đến năm 2020, nước ta sẽ hình thành 5 khu vực du lịch biển có sức cạnh tranh cao trong khu vực, đó là: Hạ Long-Cát Bà, Lăng Cô-Sơn Trà-Hội An; Nha Trang-Cam Ranh, Phan Thiết-Mũi Né; Phú Quốc. Cùng với đó, ngành du lịch phối hợp với các địa phương tiếp tục đầu tư phát triển các khu du lịch biển giàu tiềm năng như Vân Đồn, Cô Tô; đầu tư, khai thác các cảng du lịch chuyên dụng ở Hạ Long, Đà Nẵng, Nha Trang, Thành phố Hồ Chí Minh và Phú Quốc.

Đánh giá về triển vọng phát triển du lịch biển, đảo Việt Nam trong những năm tới, theo PGS.TS Phạm Trung Lương, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển du lịch, ngoài danh thắng Vịnh Hạ Long, khu vực duyên hải Nam Trung Bộ (gồm các tỉnh, thành phố từ Đà Nẵng tới Bình Thuận) sẽ có mức tăng trưởng cao nhất. Bởi khu vực này không chỉ có nhiều giá trị, tài nguyên du lịch biển, đảo, mà các tỉnh, thành phố nơi đây rất coi trọng phát triển du lịch và xác định du lịch là một mũi nhọn trong chiến lược phát triển kinh tế-xã hội của địa phương. “Nhưng chúng ta không phát triển du lịch theo kiểu tự phát, mạnh ai nấy làm như trước đây, mà phải có quy hoạch, kế hoạch, lộ trình cụ thể, phù hợp với từng địa phương vùng ven biển. Mặt khác, chúng ta cũng sẽ gắn bó chặt chẽ và giải quyết hài hòa quan hệ giữa phát triển du lịch với việc bảo đảm quốc phòng-an ninh. Đây chính là chìa khóa để vừa nâng cao chất lượng, hiệu quả du lịch biển, đảo; vừa góp phần giữ vững chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc”- ông Lương nhấn mạnh.

Hướng tới du lịch “biển, đảo xanh”

Một trong những tua chủ yếu của phần lớn du khách quốc tế đến tham quan Việt Nam là các khu, điểm, tuyến du lịch liên quan đến biển đảo. Theo thống kê của Vụ Lữ hành (Tổng cục Du lịch), khoảng 70% doanh thu của ngành du lịch là lợi nhuận từ dịch vụ du lịch biển, đảo. Những năm gần đây, nhiều địa phương ven biển đã chú trọng xây dựng cơ sở hạ tầng, dịch vụ du lịch chất lượng cao để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của du khách quốc tế, đáng kể nhất là các khu nghỉ dưỡng cao cấp, đạt tiêu chuẩn quốc tế ở các bãi biển Tuần Châu, Đà Nẵng, Nha Trang, Mũi Né, Vũng Tàu… Nhiều địa phương, nhiều cơ sở lưu trú du lịch và đội ngũ những người trực tiếp làm du lịch biển, đảo cũng đã quan tâm hơn đến việc nâng cao chất lượng phục vụ, bảo vệ môi trường du lịch nên bước đầu để lại ấn tượng tốt đẹp trong lòng du khách.

Tuy nhiên, du lịch biển, đảo Việt Nam cũng đang phải đối mặt với không ít thách thức. PGS. TS Phạm Trung Lương cho rằng, bên cạnh nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu phát triển du lịch, môi trường du lịch biển, đảo, nhất là ở một số địa bàn trọng điểm du lịch như Hạ Long, Cát Bà, Huế, Đà Nẵng, Nha Trang, Vũng Tàu… đã có biểu hiện suy thoái do tác động của các hoạt động kinh tế-xã hội và do cách làm du lịch ở chính nơi này chưa thực sự chuyên nghiệp.

Nhận thức rõ những vấn đề trên, Tổng cục Du lịch đã đề ra các giải pháp ngăn ngừa, khắc phục những “rào cản” nhằm hướng tới mục tiêu phát triển du lịch biển, đảo theo tiêu chí “nhanh, bền vững, thân thiện với môi trường”. Theo đó, cùng với việc đẩy mạnh quảng bá, tuyên truyền, xây dựng “thương hiệu du lịch biển, đảo Việt Nam”, ngành du lịch và các địa phương ven biển đang nghiên cứu, xây dựng các sản phẩm du lịch biển, đảo đặc trưng, phù hợp với nhu cầu đa dạng của du khách như: Nơi tham quan sinh thái, nơi tham quan phong cảnh, nơi nghiên cứu san hô, nơi tắm sóng, nơi lặn biển, nơi tổ chức các sự kiện văn hóa-thể thao trên biển; đồng thời xây dựng và chủ động gắn các “Nhãn sinh thái” tại các cơ sở lưu trú du lịch trên địa bàn này. Việc hiện đại hóa, tiêu chuẩn hóa cơ sở vật chất, phương tiện phục vụ du lịch biển, đảo, nhất là các tàu du lịch chuyên chở khách với chất lượng cao, tiện lợi, an toàn cũng được coi trọng đầu tư đúng mức…

Không phải ngẫu nhiên mà Năm Du lịch quốc gia Duyên hải Nam Trung Bộ-Phú Yên 2011 có chủ đề và thông điệp “Thiên đường du lịch biển, đảo”. Với ưu thế của một vùng ven biển từ lâu được du khách biết đến với những hình ảnh quyến rũ “biển xanh, cát trắng, nắng vàng”, các tỉnh duyên hải Nam Trung Bộ rất xứng đáng được quảng bá sâu rộng để du lịch biển, đảo Việt Nam sớm tìm được “địa chỉ đỏ” trên bản đồ du lịch thế giới. Mặt khác, với những giá trị, tiềm năng và tài nguyên biển, đảo hết sức phong phú, dồi dào của cả nước, chúng ta hoàn toàn có cơ sở để hy vọng trong tương lai không xa, Việt Nam sẽ trở thành “thiên đường du lịch biển, đảo” trong khu vực Đông Nam Á.

NGUYỄN VĂN HẢI