QĐND - Trong phong trào xây dựng Làng văn hóa (LVH) - tất nhiên là không thể cứ có bao nhiêu làng mạc thì sẽ thành bấy nhiêu LVH. Bởi vì, LVH có tiêu chí, tiêu chuẩn của nó. Nhưng, với nỗ lực bất chấp mọi sự của các làng, tới mức “chạy mốt”, “gà tức nhau tiếng gáy”, cộng với sự ưu ái ban phát, có lúc, có nơi như là một cách thể hiện tầm vóc của người nắm quyền hành… thì đi đến đâu cũng thấy LVH là chuyện dễ hiểu.

Lẽ tự nhiên, bao nhiêu LVH thì sẽ có bấy nhiêu Cổng LVH. Thời buổi thị trường, không còn biết sợ “Toét mắt là tại hướng đình” nữa, các trưởng thôn thường nhất quyết cổng làng phải quay ra đường giao thông chính để thiên hạ “biết mặt anh tài”. Thế nên, Cổng LVH cứ lồ lộ hoành tráng ở mọi nẻo đường, ngõ quê!

Cổng làng văn hoá Ngọc Mai

Có một thực tế là: Rất nhiều Cổng LVH phản văn hóa! Dễ thấy nhất: Cờ ở trên nóc cổng khá “đa dạng, phong phú”. Có cổng chỉ thấy cán cờ tua tủa, không thấy lá cờ. Có cổng cờ đổ ngả nghiêng, lá cờ rách tả tơi như bị xé vội. Màu sắc cờ rực rỡ đủ kiểu, đã bạc phếch ra rồi, rất nhếch nhác, nhưng vẫn… không cần cất đi, chưa nói đến thay mới! Nhiều Cổng LVH chẳng kém gì Cổng LVH Ngọc Mai (ở rìa bên phải Quốc lộ 5, cách TP Hải Phòng 64km), đồng nghĩa với tạp phế lù: Xe chở rác, quán bán hàng, cột cổng dựng bó mía, tai cổng thì người vừa ăn mía vừa nhả bã. Chính diện cổng nhìn vào khoảng 15 mét trưng hai chữ “CẤM ĐÁI” rõ mồn một! (xem ảnh).

Làng thì thế, phố cũng không kém. Không hiếm cổng các khu, tổ dân cư trên nóc là bảng chữ ngay ngắn: “Toàn dân xây dựng Khu phố (Tổ) văn hóa” nhưng ở cánh cổng thì dán tranh quảng cáo thương hiệu (chuyện kinh niên), song hỷ, không hiếm những hình ảnh lòe loẹt, rất lố bịch. Rồi thì đủ các loại thông báo trên giấy, khi bóc đi còn để lại vết nham nhở…

Vì sao lại có Cổng LVH phản văn hóa như thế? Xin khẳng định, câu “Cha chung không ai khóc” đúng với tình trạng này. Chỉ băn khoăn một điều: Có thể người dân ở những nơi đó không “khóc cổng làng”, nhưng ông cán bộ văn hóa cơ sở, ông chính quyền địa phương… chẳng lẽ lại vô trách nhiệm đến thế! Cũng phải đề cập đến những thói hư, tật xấu trắng trợn nảy sinh trong phong trào xây dựng LVH. Đó là: Kiểu “làm lấy được”, không cân nhắc các yếu tố liên quan, dẫn đến hệ lụy: Đẻ con nhưng không thể nuôi; tác phong “Đánh trống bỏ dùi”, “Đầu voi-đuôi chuột”, rồi cả “Tư duy nhiệm kỳ” của cán bộ (làm với bất kỳ giá nào, để nổi danh, lấy tiếng, lấy “lộc”… hậu quả có người kế nhiệm gánh!)... cũng là những nguyên nhân đấy.

Ai ơi, nghĩ gì mỗi khi đi qua những Cổng LVH phản văn hóa như thế?

Bài ảnh: PHẠM XƯỞNG