Ngày ấy, làng quê đang vào vụ gặt. Đồng bãi, lúa chín vàng ngợp chân đê. Mọi người tất bật gặt hái, từng gánh lúa nặng trĩu nối nhau về làng. Khi ấy, cậu bé Trường còn nhỏ nhưng đã biết thương cha mẹ. Thấy mọi người vất vả, cậu cũng tíu tít cầm liềm chạy theo cha mẹ ra đồng gặt lúa. Buổi chiều, trời đang chang chang nắng, gió bỗng nổi lên, mây đen từ đâu ùn ùn kéo đến. Cả cánh đồng xáo trộn, ai nấy hốt hoảng quang gánh, chạy nháo nhác về nhà. Chỉ trong chốc lát, một trận mưa lớn trút xuống.

Sân thóc chưa kịp thu vào bị mưa xối ướt. Trong nhà, Khanh-em trai Trường-vẫn ngủ li bì. Nhìn đống thóc ướt, thấy cha mẹ lắc đầu thở dài, gọi mãi mà em không dậy, bực quá, Trường cầm cán chổi đánh vào đầu Khanh. Trán sưng tấy, đau quá, Khanh ôm đầu khóc nức nở. Mẹ chạy đến, vừa thương con vừa trách: “Trường, sao con đánh em đau vậy, u cũng chẳng đánh em như thế!”.

Ảnh minh họa/ Tranh của Lê Hải/ qdnd.vn

Trường buột miệng: “Tại u đẻ nó ra nên u mới không dám đánh!”. Câu nói ấy vừa bật ra, cả căn nhà lặng đi như sân thóc im lìm trong mưa. Trường biết mình đã nói sai, hai tay khoanh trước ngực, cúi gằm mặt xuống. Nhưng sự hối lỗi ấy chưa đủ. Mẹ bảo Trường nằm sấp, rồi lấy roi tre vụt mấy cái vào mông con.

Những cái roi năm ấy rồi cũng qua. Vết đau trên người Trường cũng chẳng còn. Chỉ có câu nói của tuổi thơ ở lại, không thành vết thương trên da thịt mà thành một nỗi day dứt âm thầm. Cha đã mất từ lâu. Mẹ cũng theo mây trắng về trời. Mái nhà xưa đã đổi thay, sân thóc năm nào giờ chỉ còn lại trong miền nhớ.

Năm nay, bố vợ tôi đã 80 tuổi. Trải qua khói lửa chiến tranh khốc liệt, từng bị địch bắt giam, tra tấn dã man, ông chưa bao giờ khuất phục, cũng chưa một lần rơi nước mắt trước những đòn roi của kẻ thù. Vậy mà trong ngày giỗ mẹ, giữa mùi khói hương bảng lảng, khi kể lại câu chuyện cũ cho con cháu nghe, đến đoạn mình cãi mẹ, giọng ông nấc nghẹn. Ông bảo, đó là lần đầu tiên và cũng là lần duy nhất ông làm mẹ buồn. Bao nhiêu năm qua, ông có thể quên những trận đòn của kẻ thù, nhưng không thể quên lần cãi mẹ. Có lẽ đó là bài học nhớ đời của ông, bởi những lỗi lầm càng đi xa theo năm tháng càng trở nên day dứt.