Chạm vào văn hóa từ những điều nhỏ bé

Từ lâu, An Nhi và Trần Lê Thảo đã yêu thích những món đồ truyền thống của Việt Nam và các họa tiết trang trí cầu kỳ, tinh tế của nó. Tuy nhiên, họ nhanh chóng nhận ra rằng có những sản phẩm văn hóa truyền thống rất đẹp nhưng lại khó ứng dụng vào đời sống. Điều Nhi và Thảo mong muốn là có thể đưa những sản phẩm văn hóa truyền thống của Việt Nam được ứng dụng vào đời sống thường ngày, chứ không dừng lại ở việc mọi người chỉ được ngắm nhìn chúng ở những không gian quảng bá văn hóa, hay các cuộc diễu hành, triển lãm văn hóa được tổ chức định kỳ. Vì thế, thay vì sao chép những hình tượng cũ, họ tìm cách làm mới và đưa chúng đến gần đời sống hơn. Ví dụ như: Hoa văn Tam Sơn Thủy Ba triều Nguyễn, khi xưa vốn thuộc về những tầng lớp cao quý, nhưng khi họ ứng dụng hoa văn ấy lên treo áo, một người bình thường vẫn có thể mang nó bên mình, hay không cần mặc áo Nhật Bình vẫn sử dụng được những hoa văn của áo khi nó được vẽ lên trên móc khóa, charm, lót ly, tranh trang trí…

An Nhi và Trần Lê Thảo là hai cô gái yêu thích văn hóa truyền thống. Ảnh do nhân vật cung cấp

Trước khi làm ra nhiều sản phẩm mang đậm vẻ đẹp văn hóa truyền thống như thế, họ bắt đầu từ hình tượng lọng bướm của người Việt. Lọng bướm là một sản phẩm thủ công truyền thống, thường được làm từ tre và giấy dó. Nó không chỉ là món đồ trang trí mà còn mang ý nghĩa biểu tượng cho sự quyền quý, trường thọ và phúc lộc trong văn hóa Việt. Lọng bướm được chế tác tỉ mỉ với các hoa văn trang trí tinh xảo, thường được sử dụng trong các dịp lễ hội hoặc chụp ảnh áo dài. Vẻ đẹp của lọng bướm khiến Nhi và Thảo yêu thích, tuy nhiên họ lại đặt câu hỏi rằng, lọng bướm đẹp thật nhưng lại khó dùng trong đời sống hằng ngày. Nó hợp với những dịp lễ đặc biệt hoặc để trưng bày hơn là mang theo bên mình thường xuyên.

Sản phẩm treo áo Phúc Linh Điệp. Ảnh do nhân vật cung cấp

Treo áo Phúc Linh Điệp được nhiều người yêu thích sử dụng. Ảnh do nhân vật cung cấp

Từ đó, lọng bướm được họ lên ý tưởng làm mới. Nếu vẫn giữ được dáng vẻ và tinh thần của lọng bướm, nhưng chuyển nó thành một món đồ nhỏ hơn, tiện hơn thì sao? Sau nhiều lần thử nghiệm, từ hình tượng lọng bướm, Nhi và Thảo đã làm ra Phúc Linh Điệp, một dòng treo áo thủ công, nhỏ gọn nhưng vẫn mang dáng hình, lời chúc và tinh thần của lọng bướm. Nếu lọng bướm nguyên bản là một chiếc ô đẹp nhưng khá xa đời sống, thì Phúc Linh Điệp là hình tượng của lọng bướm được thu nhỏ để có thể mang cùng trang phục, trở thành món phụ kiện treo đồ trang trí gần gũi với đời sống hơn.

Lê Thảo chia sẻ, cái họ muốn giữ lại khi làm Phúc Linh Điệp trước hết là phần hình dáng đặc trưng của lọng bướm. Lọng bướm của người Việt được cắt tỉa từ dáng xòe tròn của ô giấy, bên cạnh đó là lớp ý nghĩa đẹp mà người xưa gửi gắm vào đồ vật. Lọng bướm gợi những mong ước về trường thọ, sinh sôi và điều lành. Vì thế, nhóm giữ lại dáng bướm đặc trưng của lọng, rồi thay phần nan chỉ phức tạp ở giữa bằng chữ “Phúc”. Khi thay phần trung tâm bằng chữ “Phúc”, 2 cô gái muốn giữ lại tinh thần chúc phúc của lọng bướm trong hình thức mới.

An Nhi và Lê Thảo mong rằng mọi người nhìn Phúc Linh Điệp như một lời tâm tình, điều tốt lành được gửi đi qua hình tượng lọng bướm. Vì thế mà màu sắc của sản phẩm cũng được chăm chút. Phúc Linh Điệp có sáu màu, mỗi màu gắn với một lời chúc riêng. Trong đó, Kim Linh Phúc Điệp có sắc vàng cam, là phiên bản được nhiều người yêu thích hơn cả, bởi vừa rực rỡ, vừa ấm, vừa có cảm giác sang trọng như ánh mặt trời nhỏ trên trang phục.

Công đoạn uốn dây đồng được làm tỉ mỉ. Ảnh do nhân vật cung cấp

Để làm mới hình tượng lọng bướm thành chiếc treo áo như vậy, Nhi và Thảo chọn ứng dụng tinh thần của nghệ thuật Cảnh Thái lam. Nhóm không làm Cảnh Thái lam theo truyền thống, mà dùng chất liệu và cảm hứng của kỹ thuật này. Mỗi chiếc Phúc Linh Điệp được làm hoàn toàn thủ công. Từ công đoạn uốn dây đồng được tạo thành các ô hộc nhỏ, sau đó đổ màu từng khoang, rồi cuối cùng phủ nhựa UV (UV resin) để tăng độ bền và độ bắt sáng. Nhìn đơn giản là một món phụ kiện nhỏ, nhưng cách làm của nó lại gần với chế tác trang sức, đòi hỏi sự tỉ mỉ ở từng chi tiết. Nhóm cho biết một sản phẩm thường mất 5-7 ngày để hoàn thiện, không phải là làm liên tục suốt từng ấy ngày, mà vì vật liệu cần có quãng nghỉ để ổn định. Những người mua Phúc Linh Điệp đều là treo phụ kiện quần áo, treo cặp hoặc dùng làm treo áo trang trí khi mặc cổ phục của người Việt.

Ngoài Phúc Linh Điệp, 2 cô gái còn làm những món đồ như: Tam Sơn Thủy Ba, treo áo Liên Hoa, lót ly, tranh họa tiết Việt… đều ứng dụng bằng nghệ thuật Cảnh Thái lam. Và chỉ những món đồ nhỏ thôi nhưng có thể đi cùng trang phục, trở thành quà tặng và xuất hiện trong những dịp gặp gỡ, trở thành cách để giới trẻ giới thiệu với bạn bè quốc tế về những hình tượng đẹp của văn hóa Việt.

Diễn viên Liên Bỉnh Phát sử dụng treo áo Liên hoa khi tham dự Giải Mai Vàng 2025. Ảnh do nhân vật cung cấp

Từ một chiếc lọng bướm vốn đẹp nhưng xa, An Nhi và Trần Lê Thảo đã làm ra chiếc treo áo nhỏ mà gần. Cách làm ấy không ồn ào, nhưng lại cho thấy một điều rất rõ: Văn hóa không nhất thiết phải đứng ở nơi trưng bày trang trọng, xa hoa mới là đẹp. Đôi khi, nó đẹp nhất khi được đặt vào đời sống, để người ta có thể mang theo bên mình mỗi ngày.