QĐND - Cách đây chưa lâu, tôi đã viết bài “Hè về, nhớ sao khúc nhạc đồng quê”, nói về sự vắng bóng của những cánh diều, thú chơi tao nhã đã có từ lâu đời ở làng quê Việt. Ấy nhưng từ độ hè năm ngoái đến bây giờ, khắp nơi trong huyện Hiệp Hòa (Bắc Giang) quê tôi rộ lên phong trào chơi thả diều. Bầu trời chi chít cánh diều. Tiếng sáo kêu như mòng suốt ngày đêm. Phục dựng lại một thú chơi cổ truyền tao nhã là tốt, nhưng đã đến lúc báo động về sự mất an toàn đường dây tải điện, mà nguyên nhân từ việc thả diều bừa bãi…

Nhà nhà cùng chơi thả diều…

Nếu như trước đây, cả thôn Dinh Đồng (xã Thường Thắng), số người biết khoét sáo, làm diều chỉ đếm trên đầu ngón tay, thì từ năm ngoái đến nay, cả thôn có tới vài chục nhà có diều. Để có được một chiếc diều không khó, có thể nhờ mấy tay thợ mộc trong xóm sẵn đồ đục chạm, máy mài rồi mua ống nhựa, ống tôn về lắp ghép. Dây diều ngày trước phải nối bằng thanh tre bánh tẻ, nay bỏ ra mấy trăm ngàn là có cả hàng trăm mét dây to nhỏ đủ loại. Sáo diều cũng có thể mua được rất dễ. Thời buổi khủng hoảng kinh tế, việc làm thuê ít dần, việc đồng áng có mùa vụ, vậy nên nhà nhà đua nhau chơi diều. Mà đã gọi là… chơi thì có sự cạnh tranh, kỷ lục diều to sáo lớn cứ liên tục bị phá. Loại diều hai, ba mét bây giờ kể như quá thường, phải là bảy, tám mét, thậm chí có thể lên đến trên chục mét! Cũng lại nhắc thời trước, chơi thả diều có mùa, tức là vào mùa hè, thu có gió đông nam (gió nồm nam). Hết gió nồm đến gió đông bắc (gió xuôi) là mùa diều cũng hết. Vậy nhưng giờ đây mùa diều quanh năm. Gió xuôi gió ngược đều chơi thả tất. Giáp Tết, hay mấy ngày sau Tết vừa qua, hễ có gió là những cánh diều lại chi chít trên nền trời quê…

“Thủ phạm” của sự mất an toàn đường dây tải điện

Có thể nói mấy năm gần đây, ngành điện lực đã đầu tư rất lớn cho việc đảm bảo điện phục vụ sinh hoạt, sản xuất, nhất là vùng nông thôn. Nhiều công trình trạm biến áp, cột, đường dây được xây dựng mới và cải tạo nâng cấp. Nhiều vùng nông thôn trong huyện Hiệp Hòa trước đây điện rất yếu, đường dây hay bị sự cố đứt, chập do xuống cấp, cây đổ… nay đã được cải thiện đáng kể, điện đã khỏe và đều. Tuy nhiên, từ khi phong trào chơi thả diều phát triển mạnh, thì đồng nghĩa với việc nỗi lo mất an toàn đường dây tải điện lại tăng lên đáng ngại.

Với một chiếc diều dù to hay nhỏ, nếu khi xuống mà vắt ngang đường dây tải điện trần, do thân diều bị ẩm ướt nên sự cố chập điện là điều khó tránh khỏi. Nếu loại diều to cỡ năm, bảy mét mà hạ xuống, có khả năng gây đứt dây điện rất nguy hiểm. Nếu không may diều mà rơi trúng trạm biến áp thì tai họa khó lường! Dây diều cũng vậy, nếu vắt ngang đường dây điện, không gây chập điện vì dây ướt, thì khi kéo cuốn dây, vướng mấu nối làm hai dây điện dính vào nhau gây chập điện. Theo thông tin trang mạng của EVN, đường dây tải điện trần (loại dây tải trần dùng tải điện áp từ 1kV trở lên) có khoảng cách an toàn tối thiểu là 0,7m; tuy nhiên nếu khi diều hoặc dây diều bị ướt, khả năng truyền dẫn làm phóng điện có thể xa hơn và rất dễ gây tai nạn cho người. Và theo thông tin từ Chi nhánh Điện huyện Hiệp Hòa, từ mấy tháng nay trên địa bạn huyện đã liên tiếp xảy ra sự cố chập điện do việc chơi thả diều gây nên. Ngay trong những ngày trước Tết Nguyên đán vừa qua, ngành Điện lực huyện đã phải tiến hành khắc phục sự cố mất điện ở nhiều nơi do chơi thả diều gây chập, điển hình là ở khu vực Thường Thắng ngày 29 Tết. Mỗi khi để xảy ra sự cố chập điện, chủ diều đều không báo cho người quản lý điện, mà còn tìm cách lẩn trốn trách nhiệm. Khi bị phát hiện còn ngoan cố, thậm chí có lời nói, hành động thiếu tôn trọng người quản lý điện. Sự cố chập điện, ngoài việc mất điện cục bộ gây ảnh hưởng đến việc sinh hoạt, sản xuất của nhân dân, còn gây thiệt hại về vật chất, tiêu hao điện năng lãng phí cho ngành điện. Rất may là chưa có tai nạn về người.

Đã đến lúc phải chấn chỉnh việc chơi thả diều

Như trên đã đề cập, thả diều là thú chơi tao nhã, cổ truyền, nhưng dù có quý nét văn hóa này đến đâu thì cũng đã đến lúc các cấp chính quyền nhất là từ huyện trở xuống cần phải vào cuộc để chấn chỉnh, không thể để tình trạng thả diều bừa bãi làm mất an toàn đường dây tải điện như thời gian gần đây.

Để lập lại trật tự trong việc chơi thả diều, đưa ra những quy định cụ thể là rất khó, bởi khó có thể quy định cho phép làm diều to bao nhiêu, dây thả tối đa bao nhiêu, được phép thả ở khu vực nào... Vậy nên việc chấn chỉnh phải bắt đầu từ việc đẩy mạnh tuyên truyền trên các phương tiện thông tin, kết hợp với vận động để mọi người thấy được rằng: Không để một thú chơi cổ truyền bị mai một, nhưng chơi thế nào cho phù hợp và cần phải giữ an toàn đường dây tải điện, không thả diều vắt qua đường dây, đặc biệt là những nơi có đường dây tải trần. Đồng thời cần phải có quy định xử phạt thích đáng cho những hành vi chơi thả diều làm chập, đứt dây điện, thậm chí cần phải truy cứu trách nhiệm hình sự vì tội cố ý phá hoại công trình Nhà nước nếu để xảy ra sự cố nghiêm trọng.

NGUYỄN HOÀNG SÁU