Quyết định lịch sử ấy không chỉ là sự tri ân sâu sắc đối với Người mà còn là sự kết tinh ý chí thống nhất non sông, khẳng định chân lý độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã lựa chọn.

Nửa thế kỷ đã trôi qua, TP Hồ Chí Minh hôm nay đã trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế hàng đầu của cả nước. Hành trình 50 năm ấy là minh chứng sinh động cho sức sống mãnh liệt của một đô thị mang tên Bác - nơi hội tụ truyền thống cách mạng, bản lĩnh đổi mới và khát vọng vươn lên không ngừng.

Một góc TP Hồ Chí Minh hôm nay. Ảnh minh họa: baochinhphu.vn

Mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh trước hết là mang trên mình một trọng trách lịch sử. Bởi tên gọi ấy không đơn thuần là một địa danh hành chính, mà là một biểu tượng chính trị, văn hóa và tinh thần. Chủ tịch Hồ Chí Minh là hiện thân của khát vọng độc lập, tự do, hòa bình, nhân ái và phát triển. Vì vậy, thành phố mang tên Người cũng phải là nơi đi đầu trong hiện thực hóa những giá trị đó bằng hành động cụ thể, bằng những thành tựu phát triển vì con người.

Nhìn lại lịch sử, vùng đất Sài Gòn - Gia Định luôn là không gian hội tụ của tinh thần khai mở, năng động và sáng tạo. Trong các cuộc kháng chiến, nơi đây là địa bàn diễn ra nhiều cuộc đấu tranh quyết liệt của quân và dân ta. Chiến thắng mùa Xuân năm 1975 đã khép lại một thời kỳ chiến tranh, mở ra kỷ nguyên độc lập, thống nhất đất nước. Việc thành phố được mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh là sự tiếp nối tự nhiên của dòng chảy lịch sử, khẳng định thắng lợi của chính nghĩa, của khát vọng hòa bình và thống nhất dân tộc.

Trong suốt 50 năm qua, TP Hồ Chí Minh luôn xứng đáng với niềm tin yêu của cả nước. Từ một đô thị chịu nhiều hậu quả chiến tranh, Thành phố đã vươn lên trở thành đầu tàu kinh tế với quy mô GRDP lớn nhất cả nước, đóng góp khoảng một phần tư tổng thu ngân sách quốc gia trong nhiều năm liên tiếp, là trung tâm thu hút đầu tư nước ngoài, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp. Không chỉ dẫn đầu về tăng trưởng kinh tế, thành phố còn là nơi tiên phong trong nhiều cơ chế, chính sách đổi mới, từ khoán sản phẩm, cải cách hành chính, phát triển kinh tế tư nhân đến xây dựng chính quyền đô thị, chuyển đổi số và phát triển kinh tế xanh.

Lịch sử phát triển của TP Hồ Chí Minh cũng là lịch sử của tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Nhiều chủ trương, mô hình mới được hình thành từ thực tiễn thành phố đã trở thành kinh nghiệm quý báu để Trung ương nghiên cứu, thể chế hóa và nhân rộng trên phạm vi cả nước. Chính điều đó đã làm nên bản sắc rất riêng của TP Hồ Chí Minh - năng động nhưng không xa rời định hướng xã hội chủ nghĩa; sáng tạo nhưng luôn đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên trên hết.

Điều đặc biệt làm nên sức mạnh của thành phố không chỉ nằm ở quy mô kinh tế, mà còn ở chiều sâu văn hóa và sức mạnh con người. Đây là nơi hội tụ cư dân từ mọi miền Tổ quốc, nơi những giá trị văn hóa Bắc - Trung - Nam giao thoa hài hòa, hình thành bản sắc cởi mở, nghĩa tình và bao dung. Sau đại dịch Covid-19, hình ảnh một TP Hồ Chí Minh kiên cường, đoàn kết, nghĩa đồng bào càng khắc sâu trong lòng nhân dân cả nước. Những nghĩa cử sẻ chia trong gian khó đã chứng minh rằng, bên cạnh sự năng động của một trung tâm kinh tế là chiều sâu nhân văn của Thành phố mang tên Bác.

Đó cũng là định hướng mà TP Hồ Chí Minh đang theo đuổi trong giai đoạn phát triển mới. Việc xây dựng trung tâm tài chính quốc tế, phát triển đô thị thông minh, kinh tế số, kinh tế xanh, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, kết nối vùng Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long, phát triển hạ tầng hiện đại, giao thông công cộng và thích ứng biến đổi khí hậu đều hướng tới mục tiêu xây dựng một đô thị văn minh, hiện đại nhưng giàu bản sắc, tăng trưởng nhanh nhưng phát triển bền vững.

Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới với khát vọng trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao vào giữa thế kỷ XXI, vai trò của TP Hồ Chí Minh càng trở nên đặc biệt quan trọng. Thành phố không chỉ là đầu tàu tăng trưởng mà còn phải trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo mang tầm khu vực, trung tâm tài chính quốc tế, hạt nhân liên kết vùng và cửa ngõ hội nhập toàn cầu. Điều đó đòi hỏi Thành phố phải tiếp tục đổi mới tư duy quản trị, phát huy mạnh mẽ nguồn lực con người, tận dụng thành tựu của khoa học - công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ bán dẫn, công nghệ sinh học và chuyển đổi số.

Tuy nhiên, phát triển nhanh luôn đi kèm những thách thức không nhỏ. Áp lực dân số, ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, ngập nước, biến đổi khí hậu, khoảng cách giàu nghèo và yêu cầu nâng cao chất lượng quản trị đô thị là những vấn đề đặt ra ngày càng cấp thiết. Muốn giữ vững vai trò đầu tàu, TP Hồ Chí Minh không thể chỉ dựa vào lợi thế truyền thống mà phải tạo ra những động lực tăng trưởng mới dựa trên tri thức, đổi mới sáng tạo và chất lượng nguồn nhân lực.

Điều đáng mừng là Đảng và Nhà nước luôn dành sự quan tâm đặc biệt đối với TP Hồ Chí Minh thông qua nhiều nghị quyết, cơ chế đặc thù và định hướng phát triển chiến lược. Đây vừa là cơ hội, vừa là trách nhiệm để Thành phố tiếp tục khẳng định vị thế tiên phong. Mỗi bước phát triển của thành phố sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ đối với toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và cả nước.

Năm mươi năm trước, tên gọi TP Hồ Chí Minh là biểu tượng của chiến thắng, của hòa bình và thống nhất. Năm mươi năm sau, tên gọi ấy tiếp tục là biểu tượng của đổi mới, sáng tạo, hội nhập và phát triển. Trên mỗi công trình mới, mỗi tuyến metro, mỗi khu công nghệ cao, mỗi trung tâm nghiên cứu, mỗi doanh nghiệp khởi nghiệp thành công hay mỗi hành động nghĩa tình vì cộng đồng đều hiện diện tinh thần của một thành phố không ngừng vươn lên vì nhân dân và vì đất nước.

Lịch sử đã trao cho TP Hồ Chí Minh một vinh dự đặc biệt: Được mang tên vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc. Lịch sử cũng đặt lên vai Thành phố một sứ mệnh lớn lao: Phải luôn là ngọn cờ tiên phong của đổi mới và phát triển. Giữ gìn và phát huy giá trị của tên gọi thiêng liêng ấy không chỉ là trách nhiệm của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thành phố, mà còn là niềm tự hào chung của cả dân tộc Việt Nam.

Nhìn lại 50 năm mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng là dịp nhìn nhận sâu sắc hơn giá trị của tư tưởng Hồ Chí Minh đối với sự phát triển đô thị hiện đại. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nhấn mạnh, phát triển phải vì con người, lấy hạnh phúc của nhân dân làm mục tiêu cao nhất. Một thành phố hiện đại không thể chỉ được đo bằng những tòa nhà cao tầng hay tốc độ tăng trưởng kinh tế, mà phải được đánh giá bằng chất lượng cuộc sống, công bằng xã hội, môi trường sống trong lành, cơ hội phát triển bình đẳng và khả năng chăm lo cho những người yếu thế.

Kỷ niệm 50 năm Ngày TP Sài Gòn - Gia Định vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là dịp ôn lại lịch sử hào hùng mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm đối với tương lai. Từ nền tảng của truyền thống cách mạng, từ sức mạnh của tinh thần đoàn kết và khát vọng cống hiến, TP Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục khẳng định vị thế là đô thị đặc biệt, trung tâm phát triển năng động, sáng tạo và hội nhập quốc tế, xứng đáng với niềm tin của Đảng, Nhà nước và nhân dân cả nước, xứng đáng với tên gọi cao quý mà lịch sử đã trao tặng - TP Hồ Chí Minh, thành phố mang tên Người, mãi mãi là biểu tượng của ý chí độc lập, khát vọng phát triển và tương lai phồn vinh của dân tộc Việt Nam.