Đó là dân chủ tự giác, có mục đích, có nguyên tắc. Thực hành dân chủ đòi hỏi phải giải quyết tốt mối quan hệ giữa quyền lợi dân chủ và trách nhiệm thực hiện dân chủ.

Từ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI đến nay, đã thành thông lệ, trước mỗi kỳ Đại hội, Đảng ta đều tổ chức lấy ý kiến của đông đảo cán bộ, đảng viên và nhân dân vào các dự thảo văn kiện trình đại hội. Đây là một chủ trương đúng đắn, được toàn Đảng, toàn dân đồng tình ủng hộ. Điều đó cho thấy, Đảng và nhân dân ta đều có chung mong muốn phấn đấu đưa đất nước ta phát triển đi lên một cách bền vững.

Tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, nhằm tập hợp trí tuệ, nguyện vọng của toàn thể cán bộ, đảng viên và nhân dân tham gia quyết định những vấn đề quan trọng của Đảng và đất nước, phát huy dân chủ trong Đảng và toàn xã hội, tạo sự thống nhất về tư tưởng và hành động trong toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, giúp các cấp ủy bổ sung, phát triển đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước phù hợp với sự phát triển của đất nước, Ban Chấp hành Trung ương khóa XII đang lãnh đạo tổ chức lấy ý kiến của cán bộ, đảng viên và nhân dân vào Dự thảo Báo cáo Chính trị và Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội trình đại hội, trên một số trang mạng xã hội, dưới danh nghĩa nhân dân, phản ánh “lòng dân với việc góp ý” vào chủ trương, đường lối thông qua “các kiến nghị”, “thơ ngỏ” gửi Đảng, gửi Chính quyền do những người tự coi là “các nhân sĩ được kính trọng về tài năng, trí thức lẫn tư cách” ký tên và yêu cầu Đảng “đưa ra công chúng để thảo luận minh bạch, sòng phẳng”…

Thoảng qua, tưởng như là ý kiến tâm huyết nhằm mục đích xây dựng, nhưng bên trong lại có những nội dung xuyên tạc, phủ nhận quá trình thực hành dân chủ của Đảng, vu cáo Đảng. Đây thực sự là những âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch, phản động, lợi dụng dân chủ, núp dưới hình thức “góp ý” để đưa ra những nhận định sai trái, cố tình xuyên tạc sự thật nhằm hạ thấp vai trò lãnh đạo của Đảng, phủ nhận những thành tựu xây dựng đất nước của Đảng và Nhà nước ta, phủ nhận nguyên tắc tập trung dân chủ, cho rằng dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản chỉ có “dân chủ giả hiệu”, những ý đồ thâm độc đó đã gây bất lợi trong việc lấy ý kiến của cán bộ, đảng viên và nhân dân tham gia vào dự thảo các văn kiện của Đảng, ảnh hưởng mối quan hệ giữa Đảng với nhân dân, cản trở việc thực hiện quyền dân chủ của cán bộ, đảng viên và nhân dân, gây hoang mang, giao động, mất lòng tin của quần chúng nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng.
Do đó, để kịp thời đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái, phản động, ngăn chặn những âm mưu chia rẽ, phá hoại mối quan hệ giữa Đảng với nhân dân và khối đại đoàn kết toàn dân, củng cố niềm tin của nhân dân với Đảng, tạo sự đồng thuận trong việc đóng góp ý kiến vào dự thảo các văn kiện trình Đại hội  đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, cần thống nhất nhận thức về thực hành dân chủ trong đóng góp ý kiến vào dự thảo các văn kiện của Đảng.

Cần có mục đích, tự giác cao

Đảng Cộng sản Việt Nam là đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân và nhân dân lao động. Việc Đảng tổ chức lấy ý kiến của đông đảo cán bộ, đảng viên và nhân dân vào dự thảo các văn kiện trình Đại hội XIII với mục đích tạo sự thống nhất giữa quyền lực chính trị và quyền lực xã hội, đảm bảo quyền làm chủ trên thực tế của mọi tầng lớp nhân dân lao động. Nhân dân tham gia góp ý kiến vào dự thảo văn kiện của Đảng nhằm phản ánh đầy đủ hơn tâm tư, nguyện vọng với Đảng thực hiện quyền làm chủ của mình trên thực tế. Cả hai quá trình lấy ý kiến và góp ý kiến đều thông qua thực hành dân chủ tự giác, có mục đích; thực hành dân chủ trên cơ sở nhận rõ trách nhiệm nhằm hướng tới giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra.

Thực hành dân chủ tự giác dựa trên sự giác ngộ về địa vị, sứ mệnh lịch sử, mục tiêu, lý tưởng của giai cấp công nhân, quyền làm chủ của nhân dân lao động; giác ngộ về quyền lợi và nghĩa vụ của mỗi công dân đối với xã hội, với sự phát triển đi lên của dân tộc, của đất nước. Thực hành dân chủ có mục đích là mọi hành động dân chủ đều phải nhằm hướng tới sự thống nhất ý chí và hành động trong xã hội; hướng tới thực hiện thắng lợi mục tiêu, lý tưởng của Đảng. Đó hoàn toàn không phải là quá trình thực hành dân chủ tự phát, tách rời quyền lợi dân chủ với trách nhiệm thực hiện dân chủ; đòi quyền lợi dân chủ nhưng không thực hiện trách nhiệm dân chủ. Thực hành dân chủ có mục đích đó là thực hiện quyền dân chủ và trách nhiệm dân chủ phải gắn với giải quyết một vấn đề cụ thể, một nhiệm vụ cụ thể, không có dân chủ chung chung, không có mục đích rõ ràng, không đi đến giải quyết, tháo gỡ những vấn đề thực tiễn đang đặt ra.

leftcenterrightdel
Ảnh minh họa/tuyengiao.vn

Thực hành dân chủ tự giác, có mục đích đòi hỏi mọi cán bộ, đảng viên và nhân dân khi đóng góp ý kiến vào dự thảo các văn kiện đại hội của Đảng phải hiểu rõ quyền làm chủ của mình cả quyền lợi và trách nhiệm. Quyền làm chủ đó phải được thực hiện có mục đích nhằm tìm ra con đường đúng đắn, đưa đất nước phát triển đi lên; không vì động cơ cá nhân, bị kích động, lôi kéo mà tự phát đánh mất quyền dân chủ và trách nhiệm dân chủ của bản thân. Việc xác định đúng quyền làm chủ và trách nhiệm làm chủ của mỗi cá nhân cán bộ, đảng viên và nhân dân trong việc góp ý kiến vào dự thảo các văn kiện của Đảng trình đại hội sẽ là cơ sở phản ánh đúng tâm tư, nguyện vọng của đông đảo nhân dân với Đảng, làm cho việc góp ý kiến vào dự thảo các văn kiện đại hội Đảng trở thành đợt sinh hoạt chính trị sâu, rộng, với trách nhiệm chính trị cao của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân. Thực hành dân chủ tự giác, có mục đích còn là cơ sở để đấu tranh phê phán các quan điểm sai trái, cản trở, phá hoại quyền làm chủ của nhân dân trên thực tế.

Thực hiện một cách đầy đủ cả về quyền lợi và trách nhiệm

Việc đóng góp ý kiến của cán bộ, đảng viên và nhân dân vào dự thảo các văn kiện đại hội của Đảng được nhân dân ta trân trọng bằng trí tuệ và tâm huyết của mỗi người. Nhận thức đúng trách nhiệm của mình, dự thảo các văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng được xây dựng công phu, do tập thể các nhà khoa học, các cơ quan giúp việc cho Đảng chuẩn bị theo một quy trình chặt chẽ, được đại hội từ cấp cơ sở trở lên thảo luận dân chủ, biểu quyết theo đa số mới hoàn chỉnh dự thảo đưa ra lấy ý kiến rộng rãi trong nhân dân. Điều đó khẳng định trách nhiệm thực hành dân chủ, trách nhiệm chính trị của Đảng trước nhân dân nhằm tạo sự đồng thuận giữa quyền lực chính trị với quyền lực xã hội đối với sứ mệnh của dân tộc.

Để việc góp ý vào dự thảo các văn kiện của Đảng có chất lượng, hiệu quả, đòi hỏi mọi cán bộ, đảng viên và nhân dân cần thực hiện đầy đủ quyền dân chủ của mình, đồng thời đề cao trách nhiệm chính trị trong việc nghiên cứu dự thảo các văn kiện, đề xuất, góp ý kiến khách quan, trung thực, phản ánh đúng tâm tư, nguyện vọng của đông đảo nhân dân với Đảng. Các cơ quan chức năng giúp việc cho Đảng đề cao trách nhiệm, tiếp thu đầy đủ ý kiến của cán bộ, đảng viên và nhân dân, tổng hợp nghiên cứu, phân tích những ý kiến có đủ căn cứ khoa học và những ý kiến chưa có cơ sở khoa học, tham mưu đề xuất đưa ra đại hội thảo luận, quyết định.

Các đại biểu dự đại hội các cấp cần đề cao trách nhiệm thực hiện đầy đủ quyền dân chủ và trách nhiệm thực hiện dân chủ của bản thân, đồng thời thực hiện đầy đủ quyền dân chủ và trách nhiệm thực hiện dân chủ của đảng viên đã tín nhiệm cho mình để xem xét, thảo luận tiếp thu ý kiến đóng góp của cán bộ, đảng viên và nhân dân vào dự thảo các văn kiện trình đại hội. Cần nhận thức đúng, các ý kiến của cán bộ, đảng viên và nhân dân tham gia vào dự thảo các văn kiện do đại hội thảo luận, quyết định biểu quyết theo đa số. Cá nhân có ý kiến tham gia vào dự thảo các văn kiện không được đại hội biểu quyết thừa nhận, phải tôn trọng quyết định của đại hội; mọi hành vi tuyên truyền, xuyên tạc, vu cáo Đảng đều là sai lầm, vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ phải được đấu tranh ngăn chặn.  

Cần coi trọng nguyên tắc tập trung dân chủ

Dân chủ trong Đảng và dân chủ trong xã hội được thực hiện theo nguyên tắc tập trung dân chủ, vừa phản ánh quyền dân chủ, vừa phản ánh mục đích dân chủ. Đây là nguyên tắc tổ chức cơ bản của Đảng, vận dụng thực hành dân chủ trong xã hội. Chỉ có thực hành dân chủ theo nguyên tắc tập trung dân chủ, thì quyền dân chủ và trách nhiệm dân chủ của mỗi cá nhân mới được thực hiện trên thực tế, loại trừ được dân chủ cực đoan, mất dân chủ. Nguyên tắc tập trung dân chủ đòi hỏi thực hành dân chủ trong việc góp ý kiến vào dự thảo các văn kiện đại hội Đảng phải bảo đảm cho mỗi cá nhân được thực hiện đầy đủ mọi quyền lợi dân chủ và trách nhiệm thực hiện dân chủ. Đồng thời, nguyên tắc cũng bắt buộc việc thực hành dân chủ phải đi đến thống nhất ý chí và hành động trong việc đề ra chủ trương, đường lối đúng đắn. Nguyên tắc tập trung dân chủ không hạn chế cán bộ, đảng viên và nhân dân thực hiện quyền dân chủ mà là phương tiện bảo đảm để quyền dân chủ và trách nhiệm dân chủ đạt được mục đích.

Việc đóng góp ý kiến vào dự thảo các văn kiện đại hội Đảng thường có rất nhiều loại ý kiến khác nhau, nhưng chỉ được định ra một đường lối đưa đất nước phát triển; không thể cùng một lúc đất nước ta thực hiện nhiều đường lối khác nhau. Do vậy, nguyên tắc tập trung dân chủ chính là vũ khí đấu tranh, là điều kiện bảo đảm quyền dân chủ được đa số thừa nhận phải được thực hiện trên thực tế. Để phá hoại dân chủ trong Đảng và trong xã hội ta, các thế lực thù địch thường tìm mọi cách xuyên tạc nguyên tắc tập trung dân chủ, mục đích thực hành dân chủ của cán bộ, đảng viên và nhân dân, thực chất là xóa bỏ quyền dân chủ của mỗi cá nhân trên thực tế. Không thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ thì việc thực hành dân chủ sẽ trở thành lộn xộn, sẽ nảy sinh hiện tượng lẫn lộn đúng sai, đa số cũng như thiểu số, dân chủ đúng đắn cũng như dân chủ giả hiệu và như vậy, dân chủ trong xã hội sẽ không có thật trên thực tế.

Đảng Cộng sản Việt Nam có vai trò lãnh đạo Nhà nước và xã hội đã được Hiến pháp quy định. Việc Đảng tổ chức lấy ý kiến cán bộ, đảng viên và nhân dân góp ý vào dự thảo các văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng là việc làm hoàn toàn đúng đắn, với mục đích trong sáng nhằm phát huy quyền dân chủ, đề cao trách nhiệm thực hiện dân chủ của mọi tổ chức và cá nhân trong xã hội, tạo sự đồng thuận, thống nhất ý chí và hành động của Đảng với nhân dân, biến quyền lực chính trị của Đảng thành quyền lực xã hội của nhân dân. Mọi hành động, việc làm của bất cứ tổ chức hoặc cá nhân nào cản trở, xuyên tạc, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, phá hoại mục đích thực hành dân chủ của nhân dân đều là những hành vi vi phạm Hiến pháp và pháp luật Nhà nước cần phải được lên án, đấu tranh ngăn chặn nhằm bảo đảm thực hiện tốt dân chủ trong Đảng và trong xã hội.  

Đại tá, TS NGUYỄN TRƯỜNG SƠN

Học viện Chính trị (Bộ Quốc phòng)