Nhật ký World Cup 2026: Con chip gây tranh cãi

Trong áo cầu thủ đều cài những con chip đo các chỉ số cơ thể, đo quãng đường di chuyển để phục vụ công tác thống kê chuyên môn. Các loại chip gắn ở máy cảm biến nhiệt, cảm biến mắt diều hâu xác định vạch vôi kẻ sân với bóng... Tất cả đều ổn, trừ con chip từng được ca ngợi gắn trong trái bóng Trionda đang chịu nhiều chỉ trích.

Bóng đá mang lại nhiều cảm xúc cho người hâm mộ.

Con chip này đạt đến đỉnh cao siêu việt ở Euro 2024, khi nó có thể gửi 500 hình ảnh sắc nét trong 1 giây, có thể xác định bóng đã chạm ai trước, chạm vào bộ phận nào, cho ra cả tần số rung khi va chạm, thậm chí sóng xung động được hiển thị ngay trên màn hình khi đang truyền hình trực tiếp.

Khả năng xung động của chip cực nhạy, dù chỉ là một pha bóng sượt khẽ qua... chỏm tóc. Công nghệ này được cải tiến thêm nhiều ở World Cup 2026, có tên gọi là Snickometer, được phát minh vào thập niên 1990, áp dụng trong môn cricket để xác định tiếp xúc nhỏ nhất giữa gậy và bóng, với tốc độ cực cao lên tới 150km/giờ, nhằm mục đích giải quyết nhiều tình huống gây tranh cãi trong quá trình xem lại video.

Giờ đây, công nghệ này là một phần tất yếu của bóng đá, mang lại tính chính xác nhưng cũng gây tranh cãi rất nhiều. Huấn luyện viên đội tuyển Croatia Zlatko Dalic tuyên bố rằng công nghệ video hỗ trợ trọng tài (VAR) đang giết chết cảm xúc, lấy đi niềm vui của bóng đá. Đúng vậy, bóng đá chưa bao giờ và không bao giờ là môn khoa học chính xác tuyệt đối. Nó không nên được đối xử như những cái máy đo. Nhưng ở World Cup này, việc áp dụng nhiều công nghệ khiến bóng đá mất đi bản chất nguyên thủy. Công nghệ rung động từ chip trong trái bóng đã từ chối bàn thắng gỡ hòa của Gvardiol (tuyển Croatia) ở phút bù giờ cuối cùng trận Bồ Đào Nha... là chuyện nhiều người nhớ.

Thêm một chuyện nữa liên quan đến công nghệ. Đó là công nghệ VAR không phải là phát minh hay sáng kiến cao siêu của FIFA. Đây là cải tiến từ môn cricket. Trong những năm qua, nó gây ra vô số tranh cãi. Bởi dù có VAR thì tranh luận vẫn xảy ra, những quyết định của trọng tài vẫn không đồng nhất, vẫn mang tính “cá nhân” thuộc về con người. Cụ thể là công nghệ Snickometer hiện nay không còn được sử dụng trong môn cricket tại Anh, Ấn Độ, Nam Phi, những nơi cricket cực kỳ phát triển, đi đầu toàn thế giới. Một trong những vấn đề chính ở công nghệ này là... nó không đáng tin cậy. Độ nhạy của chip bên trong quả bóng cao đến mức ghi nhận cả những chuyển động rất gần bề mặt, khi nó thậm chí còn ghi nhận cả sóng âm thanh, chứ không chỉ là sự tiếp xúc.

Trọng tài Espen Eskas, người điều khiển trận Bồ Đào Nha-Croatia thừa nhận ông không thấy bất kỳ pha chạm bóng nào dẫn đến việc không công nhận bàn thắng của Gvardiol. Nhưng điện tâm đồ được hệ thống Snickometer nhấn mạnh chính là bằng chứng khiến ông không thể công nhận bàn thắng. Trong trận Thụy Điển thắng Tunisia 5-1 ở vòng bảng, hệ thống này đã công nhận bàn thắng của Mattias Svanberg, vốn ban đầu bị từ chối vì lỗi việt vị. Nhưng đó là bàn thắng thứ 4 nên không gây ra nhiều bàn luận.