Cách đây 6 năm, Sancho và Rashford được huấn luyện viên Southgate tung vào sân để đá luân lưu tại trận chung kết EURO 2020 với Italy. Kết quả ai cũng nhớ, họ đá hỏng và Anh mất chức vô địch ngay trên sân nhà Wembley.

Xu hướng các cầu thủ được đưa vào sân ở hiệp phụ với hy vọng họ sẽ thực hiện tốt quả luân lưu nhờ thể lực và sự tập trung dồi dào tiếp tục diễn ra. Trận Đức gặp Paraguay, những người vào sân muộn và đá luân lưu là Amiri (Đức, vào sân phút 109) và Balbuena (Paraguay, vào sân phút 120+2). Amiri thực hiện thành công cú đá, còn cú sút của Balbuena thì bị Neuer cản phá.

Tung một cầu thủ vào sân đột ngột ở thời điểm cuối trận, rồi để họ đá luân lưu thật ra là một sai lầm. Những cầu thủ như Balbuena rất khó để nhập cuộc cả về thể chất, tinh thần hay sự tập trung. Dữ liệu từ Opta thống kê suốt 30 năm qua ở các giải EURO hay World Cup cho thấy sự thật này. Có 8 trong số 10 cầu thủ vào sân sau phút thứ 115 đều đá hỏng luân lưu, tương ứng với tỷ lệ thành công chỉ 20%.

Morocco đá sau trong loạt đá luân lưu trước Hà Lan nhưng lại là đội giành chiến thắng chung cuộc. Ảnh: Reuters

Trong số những người đá hỏng có Jamie Carragher, vào sân phút 119, chỉ chạm bóng một lần trước khi đá hỏng luân lưu ở tứ kết World Cup 2006. Trận đó, Anh bị loại. Gần nhất chính là trường hợp của Sancho, Rashford ở trận chung kết EURO 2020.

Tuy nhiên, cả Carragher, Rashford, Sancho đều có ít nhất một lần chạm bóng trước loạt luân lưu. Balbuena thậm chí còn không được chạm bóng. Tương tự như Balbuena, ở tứ kết EURO 2016, Simone Zaza có cú chạm bóng đầu tiên là ở cú đá luân lưu trước Đức. Khi đó, Zaza còn bị chỉ trích, chế giễu khi thể hiện kiểu đá rất hài hước, bước từng bước nhỏ rất lâu trước khi sút. Sau này, pha đá luân lưu của Zaza trở thành trò hề suốt nhiều năm.

Thật ra việc tung cầu thủ vào sân để thực hiện một cú đá duy nhất (ở loạt “đấu súng”) nhưng cực kỳ quan trọng là ý tưởng khá mới. Chỉ có 12 cầu thủ trong lịch sử các kỳ World Cup, EURO vào sân sau phút 115 và chỉ có 3 trường hợp trong số đó xảy ra trước năm 2016. Trong thời đại bóng đá phụ thuộc rất nhiều vào con số thống kê thì đây sẽ là sự tham khảo cho các đội tại World Cup 2026.

Hãy để các cầu thủ thi đấu từ đầu đá luân lưu. Từ EURO 1996 đến nay, các cầu thủ đá chính thực hiện thành công 201/277 quả luân lưu (tại các kỳ World Cup/EURO), đạt tỷ lệ 73%. Các cầu thủ vào sân ở hiệp 2 chỉ thành công 18/32 quả luân lưu, tỷ lệ chỉ còn 56%. Người đá hỏng quả luân lưu quyết định của tuyển Anh ở trận chung kết EURO 2020 là Saka, cầu thủ vào sân ở phút 71.

Kết luận khá phũ phàng: Những đôi chân sung sức không đồng nghĩa với sự tỉnh táo khi áp lực ở mức cực điểm.