Đây là lần thứ 5 trong 6 kỳ World Cup liên tiếp kể từ chức vô địch World Cup 2002, Brazil đã không thể góp mặt ở bán kết. Lần duy nhất Selecao lọt vào tốp 4 đội mạnh nhất của giải đấu ở trong giai đoạn này là kỳ World Cup 2014 tổ chức trên sân nhà, nơi họ cũng đã phải nhận thất bại lịch sử trước đội tuyển Đức. Có nhiều lý do được giới chuyên môn đưa ra để giải thích cho chiến dịch thất bại của đội tuyển Brazil tại World Cup năm nay.

Phung phí quá nhiều cơ hội

Nguyên nhân lớn nhất khiến Brazil phải sớm dừng bước là khả năng tận dụng cơ hội quá kém. Đoàn quân của huấn luyện viên (HLV) Ancelotti có chỉ số bàn thắng kỳ vọng (xG) thấp hơn số cơ hội tạo ra ở 4 trong 5 trận đấu tại World Cup năm nay.

Nếu nhìn vào con số tổng thể, Brazil chỉ ghi được 10 bàn thắng từ những cơ hội có thể mang lại 12 bàn thắng (12.02 xG). Tuy nhiên, con số này đã che giấu một sự thật đáng buồn phía sau. Trận đấu bùng nổ trước đối thủ yếu Haiti là lần duy nhất các chân sút Selecao chơi thăng hoa, khi ghi tới 4 bàn thắng dù số cơ hội tạo ra chỉ tương đương gần 2 bàn thắng kỳ vọng (1.75 xG).

Khi gạt bỏ "chiếc mặt nạ" từ trận thắng Haiti, bộ mặt thật của hàng công Brazil mới lộ diện. Trong 4 trận đấu còn lại, họ tạo ra lượng cơ hội khổng lồ để có thể ghi được hơn 10 bàn thắng kỳ vọng (10.27 xG), nhưng thực tế chỉ chuyển hóa thành vỏn vẹn 6 bàn.

Vẻ mặt buồn bã của Neymar và các đồng đội khi phải sớm nói lời chia tay World Cup 2026. Ảnh: AP

Ngay trong trận đấu cạnh tranh vé đi tiếp vào tứ kết với Na Uy vào rạng sáng nay, Bruno Guimaraes đá hỏng quả phạt đền, trong khi Endrick bỏ lỡ tình huống đối mặt thủ môn. Điểm sáng duy nhất là tình huống ghi bàn trên chấm 11m của Neymar.

Chính việc liên tục phung phí những cơ hội mười mươi trước các đối thủ đã góp phần dẫn đến kết quả khiến Brazil phải sớm dừng bước.

Hàng tiền vệ gặp nhiều vấn đề

Tuyến giữa là một điểm yếu chí tử khác của Brazil, buộc HLV Ancelotti phải điều chỉnh trong cách vận hành lối chơi.

Tiền vệ Casemiro, người vừa có một mùa giải khởi sắc trong màu áo câu lạc bộ (CLB) Manchester United, lại bộc lộ dấu hiệu tuổi tác tại kỳ World Cup năm nay. Cầu thủ 34 tuổi thi đấu kém hiệu quả cả khi có bóng lẫn không có bóng. Ngoài khả năng không chiến trong vòng cấm, anh không còn tạo được nhiều ảnh hưởng ở khu trung tuyến. HLV Ancelotti thậm chí đã phải 2 lần rút Casemiro ra nghỉ ngay sau hiệp 1 của các trận đấu. Cầu thủ đá cặp với Casemiro, Lucas Paqueta, cũng thi đấu mờ nhạt trước khi phải chia tay giải vì chấn thương.

Trong bối cảnh đó, Bruno Guimaraes là người chơi ổn định nhất ở hàng tiền vệ nhưng phải gánh vác quá nhiều nhiệm vụ, từ phòng ngự, triển khai bóng, chống pressing, cho đến kiến tạo cơ hội. Khối lượng công việc quá lớn khiến cầu thủ này không thể phát huy hết khả năng sở trường của mình.

Hàng phòng ngự mắc sai lầm ở những thời điểm quan trọng

Trước giải đấu, cặp trung vệ Marquinhos và Gabriel Magalhaes, những cầu thủ đến từ 2 đội bóng vào chơi trận chung kết UEFA Champions League mùa này (Paris Saint-Germain và Arsenal), được kỳ vọng sẽ là điểm tựa nơi hàng thủ.

Tình huống Erling Haaland bật cao dù đang bị Gabriel Magalhaes theo kèm để ghi bàn mở tỷ số cho Na Uy. Ảnh: AP

Tuy nhiên, ở trận đấu của vòng 1/8 với Na Uy, cả hai đều mắc sai lầm ở những thời điểm quan trọng. Gabriel Magalhaes gặp nhiều khó khăn khi đối mặt với các cầu thủ tấn công của Na Uy, trong đó đáng chú ý là tình huống bị Erling Haaland vượt qua để ghi bàn mở tỷ số.

Bộ đôi trung vệ của Brazil nhiều lần lùi quá sâu thay vì chủ động áp sát đối phương. Kịch bản này tiếp tục lặp lại ở bàn thắng thứ 2 của Erling Haaland khi không có cầu thủ nào trong số họ gây áp lực đủ lớn để ngăn cản tiền đạo Na Uy dứt điểm.

Chấn thương của Raphinha và Lucas Paqueta

Việc Raphinha và Lucas Paqueta phải nghỉ thi đấu vì chấn thương khiến đội hình Brazil bị ảnh hưởng đáng kể.

Đặc biệt, sự vắng mặt của tiền đạo Raphinha gây tổn thất lớn cho hàng công của đội tuyển Brazil. HLV Carlo Ancelotti buộc phải sử dụng tài năng trẻ Rayan của CLB Bournemouth trong đội hình xuất phát. Dù có nhiều tiềm năng, nhưng Rayan vẫn chưa thể thay thế vai trò của Raphinha.

Trong màu áo của CLB Barcelona, Raphinha đã trở thành một cầu thủ chạy cánh đẳng cấp với khả năng di chuyển vô cùng hiệu quả. Khi anh vắng mặt, Brazil không còn duy trì được hiệu quả trong những pha triển khai bóng ở hành lang cánh.

HLV Carlo Ancelotti lép vế trước người đồng nghiệp Stale Solbakken

Ở trận thua Na Uy, HLV Carlo Ancelotti bị đánh giá là thua kém người đồng nghiệp Stale Solbakken về mặt chiến thuật. Nhận thấy hàng tiền vệ đang gặp nhiều vấn đề, Brazil chủ động nhường quyền kiểm soát bóng với hy vọng hạn chế các pha phản công sở trường của Na Uy.

 HLV Carlo Ancelotti rời sân sau thất bại 1-2 của đội tuyển Brazil trước đội tuyển Na Uy ở vòng 1/8 World Cup 2026. Ảnh: AP

Tuy nhiên, chiến thuật này lại mang đến lợi thế cho đối thủ. Na Uy kiên nhẫn kiểm soát bóng, chờ thời điểm thích hợp để đưa bóng đến vị trí của Erling Haaland, trong khi Brazil buộc phải dâng cao đội hình tìm bàn thắng.

Sau trận đấu, HLV Solbakken của đội tuyển Na Uy đã chia sẻ: "Đây chính là kế hoạch của chúng tôi, cố gắng kiểm soát bóng nhiều nhất có thể. Ngay từ đầu, chúng tôi biết mình sẽ là đội giữ bóng nhiều hơn. Chúng tôi muốn chơi chậm. Có lẽ điều chúng tôi chưa làm tốt trong hiệp 1 là đưa bóng vào trung lộ và tạo điều kiện để Brazil phản công, vì thế chúng tôi đã điều chỉnh bằng những sự thay người. Chúng tôi cũng chuyển hướng tấn công ra hai biên. Chúng tôi hiểu khả năng phản công của Brazil là rất nguy hiểm và cũng biết rằng khi họ có bóng bên phần sân đối phương, Casemiro cùng Bruno Guimaraes sẽ thường xuyên xâm nhập vòng cấm. Vì vậy, chúng tôi cố gắng ngăn chặn điều đó bằng cách duy trì quyền kiểm soát bóng".

Đúng như những gì HLV Solbakken chia sẻ, chính chiến thuật mà Brazil kỳ vọng sẽ mang lại lợi thế lại trở thành nguyên nhân tạo ra bất lợi và khiến họ phải nhận những bàn thua. Dù được xem là một trong những huấn luyện viên xuất sắc nhất thế giới, nhưng trong “cuộc đấu trí” sáng nay, Carlo Ancelotti đã hoàn toàn lép vế trước người đồng nghiệp Stale Solbakken.